، خوردن ، پوشيدن ، فروختن ، و هر شكل ديگري كه باشد . « إِلَيا » : به همراه . با . « حُوباً » : گناه .‏
 
سوره قلم آيه  19
‏متن آيه : ‏
‏ فَطَافَ عَلَيْهَا طَائِفٌ مِّن رَّبِّكَ وَهُمْ نَائِمُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏شب هنگام كه آنان در خواب بودند ، بلاي بزرگ و فراگيري از جانب پروردگارت سراسر باغ را در بر گرفت و باغ ( سوخت و ) همچون شب ( تاريك و سياه ) گرديد !‏
 
‏توضيحات : ‏
‏. . .‏
 
سوره قلم آيه  20
‏متن آيه : ‏
‏ فَأَصْبَحَتْ كَالصَّرِيمِ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏شب هنگام كه آنان در خواب بودند ، بلاي بزرگ و فراگيري از جانب پروردگارت سراسر باغ را در بر گرفت و باغ ( سوخت و ) همچون شب ( تاريك و سياه ) گرديد !‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« طَافَ عَلَيْهَا » : بر سر آن گشت زد و آن را در بر گرفت . « طَآئِفٌ » : بلاي فرا گير . « الصَّرِيم‌ » : شب . چيده شده . با توجّه به معني اخير ، مفهوم آيه چنين است : شب هنگام كه آنان در خواب بودند ، بلاي بزرگ و فراگيري باغ را در بر گرفت و همچون باغي گرديد كه ميوه‌هاي آن راچيده و كنده باشند .‏
 
سوره قلم آيه  21
‏متن آيه : ‏
‏ فَتَنَادَوا مُصْبِحِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏سحرگاهان همديگر را ندا در دادند .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« تَنَادَوْا » : همديگر را صدا زدند . « مُصْبِحِينَ » :  ( نگا : قلم‌ / 17 ) .‏
 
سوره قلم آيه  22
‏متن آيه : ‏
‏ أَنِ اغْدُوا عَلَى حَرْثِكُمْ إِن كُنتُمْ صَارِمِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏اگر مي‌خواهيد ميوه‌هاي خود را بچينيد ، صبح زود حركت كنيد و خويشتن را به كشتزار خود برسانيد .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« أُغْدُوا » : بامدادان حركت كنيد . صبح زود يورش بريد . « حَرْثِكُم‌ » : كشتزار خود ( نگا : بقره‌ / 71 و 205 و 223 ، آل‌عمران‌ / 14 ) . « صَارِمِينَ » : چينندگان ميوه . حال است .‏
 
سوره قلم آيه  23
‏متن آيه : ‏
‏ فَانطَلَقُوا وَهُمْ يَتَخَافَتُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏آنان پچ پچ كنان به راه افتادند ( تا فقراء سخن ايشان را نشنوند و متوجّه آنان نشوند ) .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« يَتَخَافَتُونَ » : با همديگر آهسته صحبت مي‌كردند . پچ‌پچ مي‌كردند .‏
 
سوره قلم آيه  24
‏متن آيه : ‏
‏ أَن لَّا يَدْخُلَنَّهَا الْيَوْمَ عَلَيْكُم مِّسْكِينٌ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏نبايد امروز بينوائي در باغ پيش شما بيايد .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« أَن لاّ يَدْخُلَنَّهَا » : مراد اين است كه به همديگر توصيه مي‌كردند كه امروز بينوائي را به باغ راه ندهند .‏
 
سوره قلم آيه  25
‏متن آيه : ‏
‏ وَغَدَوْا عَلَى حَرْدٍ قَادِرِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏بامدادان بدين قصد كه مي‌توانند ( از ورود بينوايان به باغ ) جلوگيري كنند و ( ايشان را ) باز دارند ( به سوي باغ ) روان شدند .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« حَرْدٍ » : منع كردن . بازداشتن .‏
 
سوره قلم آيه  26
‏متن آيه : ‏
‏ فَلَمَّا رَأَوْهَا قَالُوا إِنَّا لَضَالُّونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏هنگامي كه باغ را ديدند ، گفتند : ما راه را گم كرده‌ايم !  ( اين باغ ما نيست ) .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« ضَّآلُّونَ » : راه گم كردگان .‏
 
سوره قلم آيه  27
‏متن آيه : ‏
‏ بَلْ نَحْنُ مَحْرُومُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏( بعد از اندكي تأمّل ، گفتند : ما درست آمده‌ايم و راه را گم نكرده‌ايم ) بلكه ما محروم ( از حاصل و بهره ) هستيم .  ( اي واي ما ! ما همه چيز خود را از دست داده‌ايم ! ) .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏. . .‏
 
سوره قلم آيه  28
‏متن آيه : ‏
‏ قَالَ أَوْسَطُهُمْ أَلَمْ أَقُل لَّكُمْ لَوْلَا تُسَبِّحُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏نيكمردترين ايشان گفت : مگر من به شما نگفتم : چرا نبايد به تسبيح و تقديس خدا بپردازيد ؟ !‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« أَوْسَطُهُمْ » : بهترين ايشان از نظر عقل و دين ( نگا : بقره‌ / 143 ) . « لَوْ لا » :  ( نگا : كهف‌ / 39 ) . سخنان اين نيكمرد جنبه سرزنش دارد .‏
 
آيه  3
‏متن آيه : ‏
‏ وَإِنْ خِفْتُمْ أَلاَّ تُقْسِطُواْ فِي الْيَتَامَى فَانكِحُواْ مَا طَابَ لَكُم مِّنَ النِّسَاء مَثْنَى وَثُلاَثَ وَرُبَاعَ فَإِنْ خِفْتُمْ أَلاَّ تَعْدِلُواْ فَوَاحِدَةً أَوْ مَا مَلَكَتْ أَيْمَانُكُمْ ذَلِكَ أَدْنَى أَلاَّ تَعُولُواْ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏و اگر ترسيديد كه درباره يتيمان نتوانيد دادگري كنيد ( و دچار گناه بزرگ شويد ، از اين هم بترسيد كه نتوانيد ميان زنان متعدّد خود دادگري كنيد و از اين بابت هم دچار گناه بزرگ شويد . ولي وقتي كه به خود اطمينان داشتيد كه مي‌توانيد ميان زنان دادگري كنيد و شرائط و ظروف خاصّ تعدّد ازواج مهيّا بود ) با زنان ديگري كه براي شما حلالند و دوست داريد ، با دو يا سه يا چهار تا ازدواج كنيد . اگر هم مي‌ترسيد كه نتوانيد ميان زنان دادگري را مراعات داريد ، به يك زن اكتفاء كنيد يا با كنيزان خود ( كه هزينه كمتري و تكلّفات سبكتري دارند ) ازدواج نمائيد . اين ( كار ، يعني اكتفاء به يك زن ، يا ازدواج با كنيزان ) سبب مي‌شود كه كمتر دچار كجروي و ستم شويد و فرزندان كمتري داشته باشيد .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« وَ إِنْ خِفْتُمْ أَلاّ تُقْسِطُوا فِي الْيَتَامَيا » : و اگر ترسيديد كه در ازدواج با يتيمان تحت سرپرستي خود نتوانيد دادگري كنيد ، پس با زنان ديگري كه . . . با توجّه بدين معني ، پيش از ( الْيَتَامَيا ) مضاف محذوف است كه تقدير چنين است : فِي نِكَاحِ الْيَتَامَيا . « أَلاّ تُقْسِطُوا » : اين كه دادگري نكنيد . « مَا طَابَ » : زناني كه حلال باشند . زناني را كه بپسنديد . « مَثْنَيا وَ ثُلاثَ وَ رُبَاعَ » : دو دو ، و سه سه ، و چهار چهار . حال است و مراد دو يا سه يا چهار است ( نگا : فاطر / 1 ) . « أَلاّ تَعْدِلُوا » : اين كه عدالت را مراعات نكنيد . البتّه دادگري در نفقه و زناشوئي و توجّه و نگاه و ديگر كارهاي بيروني كه انسان بر آن توانائي دارد ؛ نه امور قلبي و دروني از قبيل عشق و محبّت كه از قدرت شخص خارج است ( نگا : نساء / 129 ) . « وَاحِدَة » : مفعول فعل محذوفي همچون ( إِنكَحُوا ) است . « مَا مَلَكَتْ أَيْمَانُكُمْ » : هر اندازه از كنيزان كه برايتان ميسّر شود . « أَلاّ تَعُولُوا » : اين كه ستم نكنيد و كژي نورزيد . اين كه عيالمند نشويد و بدين سبب فقير گرديد .‏
 
سوره قلم آيه  29
‏متن آيه : ‏
‏ قَالُوا سُبْحَانَ رَبِّنَا إِنَّا كُنَّا ظَالِمِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏گفتند : پروردگارمان پاك و منزّه است ( از اين كه به كسي ستم كند ) . قطعاً ما ( با انجام گناهان و ترك عبادات و خيرات ، به خود ) ستم كرده‌ايم .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« إِنَّا كُنَّا ظَالِمِينَ » :  ( نگا : اعراف‌ / 5 ، انبياء / 46 ) .‏
 
سوره قلم آيه  30
‏متن آيه : ‏
‏ فَأَقْبَلَ بَعْضُهُمْ عَلَى بَعْضٍ يَتَلَاوَمُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏پس به همديگر رو كردند و زبان به سرزنش يكديگر گشودند .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« أَقْبَلَ » : رو كرد .‏
 
سوره قلم آيه  31
‏متن آيه : ‏
‏ قَالُوا يَا وَيْلَنَا إِنَّا كُنَّا طَاغِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏گفتند : واي بر ما ! ما مردمان نافرمان و سركشي بوده‌ايم ( و زير بار قانون خدا نرفته‌ايم ، و به وظائف انساني خود عمل نكرده‌ايم ! ) .‏
 
‏توضيحات : ‏
