الب توسّط ديگران بدو ) آموخته شده است .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« ثُمَّ » : بعد از آمدن چنين پيغمبري و شنيدن حقائق از او . « مُعَلَّمٌ » : تعليم شده . ياد داده شده . « مَجنّونٌ » :  ( نگا : ذاريات‌ / 52 ) .‏
 
سوره دخان آيه  15
‏متن آيه : ‏
‏ إِنَّا كَاشِفُو الْعَذَابِ قَلِيلاً إِنَّكُمْ عَائِدُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏اگر مدّت اندكي عذاب را ( از شما ) به دور داريم ( و به دنيا برگردانيم ) قطعاً شما ( به كفر و شرك و فسق و فجور خود ) برمي‌گرديد .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« إِنَّا كَاشِفُوا الْعَذَابِ . . . » : اين جمله ، اگر مربوط به آخرت باشد ، متضمّن معني شرط است . ولي اگر راجع به دفع قحطي و خشكسالي و رفع بلا از قريش باشد ، معني چنين است : ما مدّت كمي عذاب را از شما به دور مي‌گردانيم ، ولي شما دوباره به كارهاي زشت و پلشت و اذيّت و آزار مسلمانان دست مي‌يازيد .‏
 
سوره دخان آيه  16
‏متن آيه : ‏
‏ يَوْمَ نَبْطِشُ الْبَطْشَةَ الْكُبْرَى إِنَّا مُنتَقِمُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏روزي سخت بر آنان مي‌تازيم ،  ( و با چنين يورش تندي‌آنان را ) به مجازات مي‌رسانيم .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« يَوْمَ » : روز قيامت . روز جنگ بدر . « نَبْطِشُ » :  ( نگا : اعراف‌ / 195 ، شعراء / 130 ، زخرف‌ / 8 ) . « الْبَطْشَةَ الْكُبْري‌ » : يورش تند ، حمله شديد . مراد مجازات سخت است . يادآوري : برخي از مفسّران ، از آيه 10 تا 16 را درباره عذاب دنيوي قريشيان مي‌دانند ، ولي بهتر است اين آيات را راجع به آخرت بدانيم . به دو دليل : الف - قريشيان بعد از فتح مكّه ، ايمان آوردند و بيشتر آنان سالها و سالها به عنوان سپاهيان اسلام در راه خدا شمشير زدند و كشتند و كشته شدند . ب - مفاهيم اين آيات با آيات بسيار ديگري كه مربوط به آخرت است ، هم‌آوا و هم‌معني است ( نگا : انعام‌ / 27 - 31 ، سبأ / 51 ، ابراهيم‌ / 44 ) .‏
 
سوره دخان آيه  17
‏متن آيه : ‏
‏ وَلَقَدْ فَتَنَّا قَبْلَهُمْ قَوْمَ فِرْعَوْنَ وَجَاءهُمْ رَسُولٌ كَرِيمٌ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏ما پيش از اينان ، قوم فرعون را آزموده‌ايم . پيغمبر بزرگواري ( به نام موسي ) به نزدشان آمد .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« فَتَنَّا » : آزمايش كرديم ( نگا : انعام‌ / 53 ، طه‌ / 85 ، عنكبوت‌ / 3 ، ص‌ / 34 ) . « كَرِيمٌ » : بزرگوار .‏
 
سوره دخان آيه  18
‏متن آيه : ‏
‏ أَنْ أَدُّوا إِلَيَّ عِبَادَ اللَّهِ إِنِّي لَكُمْ رَسُولٌ أَمِينٌ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏( موسي بديشان گفت : اي فرعونيان ! ) بندگان خدا را به من بسپاريد كه من پيغمبر درستكارم .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« أَنْ » : اين حرف براي تفسير فعل مقدّري است و تقدير چنين است : جِئْتُكُمْ أَنْ أَدُّوا إِلَيَّ عِبَادَ اللهِ . « أَدُّوا إِلَيَّ عِبَادَ اللهِ » : بندگان خدا را به من بسپاريد . يعني فرعونيان جلو بني‌اسرائيل را نگيرند و ايشان را آزاد بگذارند ( نگا : اعراف‌ / 105 ، طه‌ / 47 ، شعراء / 17 ) .‏
 
سوره آل عمران آيه  121
‏متن آيه : ‏
‏ وَإِذْ غَدَوْتَ مِنْ أَهْلِكَ تُبَوِّئُ الْمُؤْمِنِينَ مَقَاعِدَ لِلْقِتَالِ وَاللّهُ سَمِيعٌ عَلِيمٌ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏( اي پيغمبر ! به ياد مؤمنان آور ) زماني را كه سحرگاهان از ميان خانواده خود بيرون رفتي و پايگاههاي جنگ را براي مسلمانان آماده كردي ( و جاي تيراندازان و جاي سواران و جاي سائر مؤمنان را مشخّص نمودي ) و خداوند شنوا و دانا است ( و گفتگوهايتان را ميشنيد و انديشههايتان را ميدانست ) .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« غَدَوْتَ » : سحرگاهان بيرون رفتي ، از واژه ( غُدْوَة ) به معني : آغاز روز . « تُبَوِّئُ » : جايگزين ميكني . ترتيب ميدهي . « مَقَاعِدَ » : جايگاهها . مفعول دوم است .‏
 
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="text" href="w:text:4971.txt"> آيه  19</a><a class="text" href="w:text:4972.txt"> آيه  20</a><a class="text" href="w:text:4973.txt"> آيه  21</a><a class="text" href="w:text:4974.txt"> آيه  22</a><a class="text" href="w:text:4975.txt">آيه  23</a><a class="text" href="w:text:4976.txt"> آيه  24</a><a class="text" href="w:text:4977.txt"> آيه  25</a><a class="text" href="w:text:4978.txt">آيه  26</a><a class="text" href="w:text:4979.txt">آيه  27</a><a class="text" href="w:text:4980.txt">آيه  28</a><a class="text" href="w:text:4981.txt">آيه  29</a><a class="text" href="w:text:4982.txt">آيه  30</a><a class="text" href="w:text:4983.txt">آيه  31</a><a class="text" href="w:text:4984.txt"> آيه  32</a><a class="text" href="w:text:4985.txt"> آيه  33</a><a class="text" href="w:text:4986.txt">آيه  34</a><a class="text" href="w:text:4987.txt">آيه  35</a><a class="text" href="w:text:4988.txt"> آيه  36</a><a class="text" href="w:text:4989.txt">آيه  37</a><a class="text" href="w:text:4990.txt">آيه  38</a><a class="text" href="w:text:4991.txt">آيه  39</a></body></html>سوره دخان آيه  19
‏متن آيه : ‏
‏ وَأَنْ لَّا تَعْلُوا عَلَى اللَّهِ إِنِّي آتِيكُم بِسُلْطَانٍ مُّبِينٍ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏و بر خدا بزرگي نكنيد و تكبّر نورزيد ( و ادّعاي الوهيّت و ربوبيّت ننمائيد و كارهائي انجام ندهيد كه با اصول بندگي شما سازگار نمي‌باشد ) . من دليل روشني ( بر درستي گفتار و راستي پيغمبري خود ) براي شما آورده‌ام .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« لا تَعْلُوا » : تكبّر نورزيد و بزرگي نكنيد . طغيان و سركشي نكنيد ( نگا : مؤمنون‌ / 91 ، قصص‌ / 4 ، اسراء / 4 ، نمل‌ / 31 ) . « سُلْطَانٍ » : دليل و حجّت . معجزه .‏
 
سوره دخان آيه  20
‏متن آيه : ‏
‏ وَإِنِّي عُذْتُ بِرَبِّي وَرَبِّكُمْ أَن تَرْجُمُونِ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏من به پروردگار خود و پروردگار شما پناه مي‌برم از اين كه بتوانيد مرا سنگسار كنيد .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« عُذْتُ » : پناه برده‌ام . « تَرْجُمُونِ » : اين كه مرا سنگسار كنيد . تكيه روي مسأله رجم ، يعني سنگسار كردن بدين خاطر است كه اغلب پيغمبران و مردان خدا را بدين نحو تهديد به قتل نموده‌اند ( نگا : كهف‌ / 20 ، يس‌ / 18 ) . از جمله : شعيب ( نگا : هود / 91 ) و ابراهيم ( نگا : مريم‌ / 46 ) و نوح ( نگا : شعراء / 116 ) . رجْم ، به معني مطلق قَتْل نيز استعمال شده است ( نگا : معجم‌الفاظ القرآن الكريم ) . لذا معني ديگر ( تَرْجُمُونِ ) چنين است : اين كه مرا به قتل برسانيد .‏
 
سوره دخان آيه  21
‏متن آيه : ‏
‏ وَإِنْ لَّمْ تُؤْمِنُوا لِي فَاعْتَزِلُونِ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏اگر به من ايمان نمي‌آوريد ، از من كناره‌گيري كنيد و مرا نيازاريد .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« إِعْتَزِلُونِ » : از من كناره‌گيري كنيد و كاري به كارم نداشته باشيد . دو چيز مراد موسي است : الف - فرعون و فرعونيان ، او را نيازارند و آزادش بگذارند . ب - مزاحم ايمان آوردن مردم نشوند و سدّ راه دعوت نگردند .‏
 
سوره دخان آيه  22
‏متن آيه : ‏
‏ فَدَعَا رَبَّهُ أَنَّ هَؤُلَاء قَوْمٌ مُّجْرِمُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏موسي ( وقتي كه از ايمان آوردن فرعون و فرعونيان و ساير كفّار و مشركان مأيوس گرديد ، رو به درگاه خدا كرد و ) پروردگار خود را به فرياد خواند و گفت : اينان مردم گنهكار ( و كفرپيشه ) هستند ( و اميدي به هدايتشان باقي نمانده است . تو خود داني كه در حق ايشان چه مي‌كني ) .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« دَعَا » : به فرياد خواند . ندا داد . « مُجْرِمُونَ » : گناهكاران . در اينجا مراد كافران است . « أَنَّ هؤُلآءِ » : حرف ( ب ) محذوف و اصل آن : بِأَنَّ هؤُلآءِ است .‏
 
سوره دخان آيه  23
‏متن آيه : ‏
‏ فَأ