 آيه : ‏
‏ أَمْ لَكُمْ سُلْطَانٌ مُّبِينٌ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏يا اين كه شما دليل روشن و روشنگري ( در اين زمينه ) داريد ؟‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« سُلْطَانٌ » : دليل و برهان ( نگا : آل‌عمران‌ / 151 ، نساء / 91 و 144 و 153 ، انعام‌ / 81 ) . مراد وحي آسماني است .‏
 
سوره صافات آيه  157
‏متن آيه : ‏
‏ فَأْتُوا بِكِتَابِكُمْ إِن كُنتُمْ صَادِقِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏اگر راست مي‌گوئيد ( كه دليل و برهاني داريد ) كتاب خود را بياوريد و بنمائيد .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« بِكِتَابِكُمْ » : مراد از كتاب ، كتاب آسماني است .  ( نگا : زخرف‌ / 21 ، فاطر / 40 ) .‏
 
سوره صافات آيه  158
‏متن آيه : ‏
‏ وَجَعَلُوا بَيْنَهُ وَبَيْنَ الْجِنَّةِ نَسَباً وَلَقَدْ عَلِمَتِ الْجِنَّةُ إِنَّهُمْ لَمُحْضَرُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏آنان معتقد به خويشاوندي و نزديكي ميان خدا و جنّيان هستند . در صورتي كه جنّيان مي‌دانند كه مشركان ( و هم خودشان ، اگر شرك بورزند ، در ميان دوزخ ) حاضر آورده مي‌شوند .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« جَعَلُوا » : مراد از ضمير ( و ) مشركان عرب است . « الْجِنَّةِ » : جنّيان . مراد شياطين است . « إِنَّهُمْ » : كه ايشان . مراد مشركان عرب ، يا جنّيان است . « لَمُحْضَرُونَ » :  ( نگا : روم‌ / 16 ، سبأ / 38 ، يس‌ / 32 و 53 ، صافّات‌ / 127 ) . « نَسَباً » : خويشي و خويشاوندي . قرابت و نسبت . مثلاً مي‌گفتند : اهريمن و يزدان دو برادر يكديگرند . اهريمن شَرور و لئيم ، و يزدان بزرگوار و كريم است . اهريمن و يزدان شريك همديگرند . اهريمن خالق شرّ و يزدان خالق خير است .‏
 
سوره صافات آيه  159
‏متن آيه : ‏
‏ سُبْحَانَ اللَّهِ عَمَّا يَصِفُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏خداوند ، پاك و منزّه است از توصيفهائي كه ( اين گروه مشرك و خرافه‌پرست ) مي‌كنند .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« سُبْحَانَ . . . » :  ( نگا : انبياء / 22 ، مؤمنون‌ / 91 ) .‏
 
سوره صافات آيه  160
‏متن آيه : ‏
‏ إِلَّا عِبَادَ اللَّهِ الْمُخْلَصِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏مگر بندگان مخلص خدا ( كه در دوزخ گرد آورده نمي‌شوند ) .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« إِلاّ عِبَادَ . . . » : برخي آنان را مستثني از حضور در آتش مي‌دانند و معني آن در بالا گذشت . بعضي هم آنان را مستثني مي‌دانند از آنچه مشركان توصيف مي‌كنند . يعني : جز توصيف بندگان مخلص خدا ، هيچ توصيفي شايسته ذات مقدّس خدا نمي‌باشد . « الْمُخْلَصِينَ » :  ( نگا : صافّات‌ / 40 و 74 و 128 ) .‏
 
سوره آل عمران آيه  75
‏متن آيه : ‏
‏ وَمِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ مَنْ إِن تَأْمَنْهُ بِقِنطَارٍ يُؤَدِّهِ إِلَيْكَ وَمِنْهُم مَّنْ إِن تَأْمَنْهُ بِدِينَارٍ لاَّ يُؤَدِّهِ إِلَيْكَ إِلاَّ مَا دُمْتَ عَلَيْهِ قَآئِماً ذَلِكَ بِأَنَّهُمْ قَالُواْ لَيْسَ عَلَيْنَا فِي الأُمِّيِّينَ سَبِيلٌ وَيَقُولُونَ عَلَى اللّهِ الْكَذِبَ وَهُمْ يَعْلَمُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏و در ميان اهل كتاب كساني هستند كه اگر دارائي فراواني به رسم امانت بديشان بسپاري ، آن را به تو بازپس ميدهند . و در ميان آنان كساني هستند كه اگر ديناري به رسم امانت بديشان بسپاري ، آن را به تو بازپس نميدهند ، مگر آن كه پيوسته بالاي سرشان ايستاده باشي . اين بدان خاطر است كه ايشان ميگويند : ما در برابر امّيها ( يعني غير يهود ) مسؤول نبوده و بازخواستي نداريم ! و بر خدا دروغ ميبندند ( و چنين چيزي حكم خدا نيست ) و حال آن كه ايشان ( اين را ) ميدانند .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« إِن تَأْمَنْهُ » : اگر او را امين بداني . « قِنطَارٍ » : مراد دارائي هنگفت است ( نگا : آلعمران / 14 و نساء / 20 ) . « دِينَارٍ » : مراد دارائي اندك است . « إِلاّ مَا دُمْتَ عَلَيْهِ قَآئِماً » : مگر آن كه بالاي سر او بايستي و پيوسته مطالبه كني . « أُمِّيِّينَ » : عربها . ملّتهاي غير يهود . منسوب است به ( أُمّ ) يا ( أُمَم ) كه مفردش ( أُمَّة ) است و ياء نسبت بعد از حذف حرف تاء به آخر آن افزوده ميشود . « سَبِيل » : راه . مراد عتاب و عِقاب است .‏
 
سوره صافات آيه  161
‏متن آيه : ‏
‏ فَإِنَّكُمْ وَمَا تَعْبُدُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏شما و چيزهائي كه پرستش مي‌كنيد .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« فَإِنَّكُمْ وَ مَا تَعْبُدُونَ » : اگر واژه ( ما ) موصوله بشمار آيد ، معني چنين خواهد بود : شما و چيزهائي كه مي‌پرستيد . شما با معبودهايتان بمانيد . اگر هم واژه ( ما ) مصدريّه به حساب آيد ، معني چنين مي‌شود : شما و عبادتي كه مي‌كنيد . شما در گرو عبادتي هستيد كه مي‌كنيد .‏
 
سوره صافات آيه  162
‏متن آيه : ‏
‏ مَا أَنتُمْ عَلَيْهِ بِفَاتِنِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏هرگز نمي‌توانيد كسي را با فتنه و فساد از خداپرستي منحرف سازيد ( و به بت‌پرستي بكشانيد ) .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« مَآ أَنتُمْ » : واژه ( ما ) نافيه است . « عَلَيْهِ » : ضمير ( ه ) به خداوند بر مي‌گردد و جار و مجرور متعلّق به ( فَاتِنِينَ ) است . « فَاتِنِينَ » : گول زنندگان . منحرف كنندگان . مفسدين . حرف ( ب ) زائد و براي تأكيد نفي نسبت ما بعد خود از ما قبل خود به كار مي‌رود . « مَآ أَنتُمْ عَلَيْهِ بِفَآتِنِينَ » : اي كفّار مكّه ! شما و بتهائي كه مي‌پرستيد يا شما و عبادتي كه مي‌كنيد ، هرگز نمي‌توانيد بندگان شايسته خدا را تباه و منحرف سازيد ، و گول زنيد و فريب دهيد .‏
 
سوره صافات آيه  163
‏متن آيه : ‏
‏ إِلَّا مَنْ هُوَ صَالِ الْجَحِيمِ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏مگر كسي را كه مايل باشد به آتش دوزخ بسوزد .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« صَالِ » : مخفّف صالي ، كسي كه با آتش بسوزد . از ماده ( صلي ) كه سوختن با آتش است ( نگا : مريم‌ / 70 ، انشقاق / 12 ) .‏
 
سوره صافات آيه  164
‏متن آيه : ‏
‏ وَمَا مِنَّا إِلَّا لَهُ مَقَامٌ مَّعْلُومٌ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏هر يك از ما مقام مشخّص و جايگاه جداگانه‌اي داريم ( و در آنجا و در آن پُست به انجام وظيفه مشغول و گوش به فرمان يزدانيم ) .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« مَا مِنَّا إِلاّ . . . » : گويندگان كلام فرشتگانند كه بت‌پرستان ايشان را دختران خدا مي‌پنداشتند .‏
 
سوره صافات آيه  165
‏متن آيه : ‏
‏ وَإِنَّا لَنَحْنُ الصَّافُّونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏و ما جملگي ( براي اطاعت يزدان و اجرا فرمان خداوند سبحان ) به صف ايستاده‌ايم ( و كسي از ما جرأت حركت از جاي خود ، و گام بيرون نهادن از دائره حوزه كارش را ندارد ) .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« الصَّآفُّونَ » : به صف ايستادگان ( نگا : صافّات‌ / 1 ) .‏
 
سوره صافات آيه  166
‏متن آيه : ‏
‏ وَإِنَّا لَنَحْنُ الْمُسَبِّحُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏و ما جملگي ، به تسبيح و تقديس خدا مشغوليم ( و ستايشگران ايزد بيچونيم ) .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« الْمُسَبِّحُونَ » : تسبيح گويان ( نگا : انبياء / 20 و 26 و 27 ) .‏
 
سوره صافات آيه  167
‏متن آيه : ‏
‏ وَإِنْ كَانُوا لَيَقُولُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏هر چند مشركان ( پيش از بعثت ) مي‌گفتند :‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« إِنْ » : مخفّف از مثقّله است . اصل آن « إِنَّ » است .‏
 
سوره صافات آيه  168
‏متن آيه : ‏
‏ لَوْ أَنَّ عِندَنَا ذِكْراً مِّنْ الْأَوَّلِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏اگر كتابي همچون كتابهاي (