ات : ‏
‏« أَلَّذِينَ » : صفت ( الظَّالِمِينَ ) است . « يَبْغُونَهَا عِوَجاً » : آن را كج مي‌خواهند . يعني هميشه در صدد آن هستند كه جاده مستقيم الهي را كج نشان دهند و نادرست جلوه بنمايند .‏
 
آيه  46
‏متن آيه : ‏
‏ وَبَيْنَهُمَا حِجَابٌ وَعَلَى الأَعْرَافِ رِجَالٌ يَعْرِفُونَ كُلاًّ بِسِيمَاهُمْ وَنَادَوْاْ أَصْحَابَ الْجَنَّةِ أَن سَلاَمٌ عَلَيْكُمْ لَمْ يَدْخُلُوهَا وَهُمْ يَطْمَعُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏در ميان بهشتيان و دوزخيان مانعي وجود دارد ( اَعراف نام ) و بالاي اعراف مرداني ( از بهترينِ مؤمنان و برگزيده‌ترينِ ايشان ) قرار دارند و ( از آنجا همه مردمان را مي‌نگرند و نيكان و بدان ) جملگي را از روي سيماي ( سعادت يا شقاوتِ ) ايشان مي‌شناسند . بهشتيان را بدان گاه كه هنوز وارد بهشت نشده‌اند و مي‌خواهند بدان داخل شوند فرياد مي‌دارند كه درودتان باد !  ( مژده باد كه شما را كه خوفي و هراسي نداريد و جاودانه در بهشت ماندگاريد ) .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« حِجَابٌ » : سِتر . مانع . مراد ديواري است كه دروازه‌اي دارد و عرض و طول و چگونگي آن بر ما مجهول است ( نگا : حديد / 13 ) . « الأعْرَافِ » : جمع عُرْف ، بلنديها ، در اينجا مراد بلنديهاي ( سُور ) مذكور در ( حديد / 13 ) است . « رِجالٌ » : مرداني كه بر اعراف قرار دارند كه برخي آنان را از زبدگان مؤمنان مي‌دانند ، و برخي ايشان را كساني مي‌دانند كه حسنات و سيّئات ايشان مساوي است و هنوز تكليفشان روشن نگشته است ، ولي اميدوارند كه به بهشت روند . « لَمْ يَدْخُلُوهَا . . . » : مرجع ضمير ( و ) مي‌تواند واژه ( رِجالٌ ) يا ( أَصْحاب ) باشد .‏
 
آيه  47
‏متن آيه : ‏
‏ وَإِذَا صُرِفَتْ أَبْصَارُهُمْ تِلْقَاء أَصْحَابِ النَّارِ قَالُواْ رَبَّنَا لاَ تَجْعَلْنَا مَعَ الْقَوْمِ الظَّالِمِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏هنگامي كه چشمان ( مؤمنان مستقرّ در اعراف ) متوجّه دوزخيان مي‌شود ،  ( آنچه ناديدني است آن بينند ، و از هراس آتش دوزخ ) مي‌گويند : پروردگارا ! ما را با ( اين ) گروه ستمگر همراه مگردان .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« صُرِفَتْ » : متوجّه گردانده شد . « تِلْقَآءَ » : جهت . سو . مصدر ( لَقِيَ ) است .‏
 
آيه  85
‏متن آيه : ‏
‏ ثُمَّ أَنتُمْ هَؤُلاء تَقْتُلُونَ أَنفُسَكُمْ وَتُخْرِجُونَ فَرِيقاً مِّنكُم مِّن دِيَارِهِمْ تَظَاهَرُونَ عَلَيْهِم بِالإِثْمِ وَالْعُدْوَانِ وَإِن يَأتُوكُمْ أُسَارَى تُفَادُوهُمْ وَهُوَ مُحَرَّمٌ عَلَيْكُمْ إِخْرَاجُهُمْ أَفَتُؤْمِنُونَ بِبَعْضِ الْكِتَابِ وَتَكْفُرُونَ بِبَعْضٍ فَمَا جَزَاء مَن يَفْعَلُ ذَلِكَ مِنكُمْ إِلاَّ خِزْيٌ فِي الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَيَوْمَ الْقِيَامَةِ يُرَدُّونَ إِلَى أَشَدِّ الْعَذَابِ وَمَا اللّهُ بِغَافِلٍ عَمَّا تَعْمَلُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏پس از آن ، اين شما هستيد كه يكديگر را ميكشيد و گروهي از خودتان را از خانهها و سرزمينتان بيرون ميرانيد ،  ( و ديگران را بر ضدّ آنان برميشورانيد و ياري ميدهيد و ايشان را عليه آنان ) از راه گناه و دشمنانگي ، همپشتي و پشتيباني ميكنيد . ولي اگر ( بعضي از آنان به صورت ) اسيران نزد شما ( و همپيمانانتان ) بيايند ( براي نجاتشان ميكوشيد و ) فديه ميدهيد ( و ايشان را آزاد ميسازيد . اگر از شما پرسيده شود ، چه چيز شما را واميدارد كه فديه آنان را بپردازيد و آزادشان سازيد ؟ ميگوئيد كه كتابهاي آسمانيمان به ما دستور ميدهد كه فديه اسيران بنياسرائيل را بپردازيم و ايشان را آزاد سازيم . مگر كتابهاي آسماني به شما دستور نميدهند كه خون آنان را نريزيد و ايشان را از خانه و كاشانه آواره نسازيد ؟ ) و حال آن كه بيرون راندن ايشان ( و كشتن آنان ) بر شما حرام است . آيا به بخشي از ( دستورات ) كتاب ( آسماني ) ايمان ميآوريد و به بخش ديگر ( دستورات آن ) كفر ميورزيد ؟ براي كسي كه از شما چنين كند ، جز خواري و رسوائي در اين جهان نيست ، و در روز رستاخيز ( چنين كساني ) به سختترين شكنجهها برگشت داده ميشوند ، و خداوند از آنچه ميكنيد بيخبر نيست .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« تَظَاهَرُونَ عَلَيْهِمْ » : عليه آنان يكديگر را پشتيباني و كمك ميكنيد . « الْعُدْوَانِ » : ظلم و تعدّي . زيادهروي در ستم . عطف ( عُدْوَان ) بر ( إِثْم ) عطف خاصّ بر عام است . « أُسَارَيا » : جمع اسير ، زندانيان . حال است براي ضمير ( و ) در فعل ( يَأْتُوكُمْ ) . « تُفَادُوهُمْ » : فديه آزادي آنان را ميپردازيد . بازخريدشان ميكنيد . « إِخْرَاجُ » : بدل ( هُوَ ) و يا مبتداي مؤخّر براي خبر مقدّم ( مُحَرَّمٌ ) و يا نائب فاعل اسم مفعول ( مُحَرَّم ) است . « خِزْيٌ » : خواري . رسوائي . « يُرَدُّونَ » : برگشت داده ميشوند . برگردانيده ميشوند .‏
 
آيه  48
‏متن آيه : ‏
‏ وَنَادَى أَصْحَابُ الأَعْرَافِ رِجَالاً يَعْرِفُونَهُمْ بِسِيمَاهُمْ قَالُواْ مَا أَغْنَى عَنكُمْ جَمْعُكُمْ وَمَا كُنتُمْ تَسْتَكْبِرُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏و آنان كه بر اعراف جايگزينند ، مرداني ( از دوزخيان ) را كه از سيمايشان آنان را مي‌شناسند ، صدا مي‌زنند و مي‌گويند : آيا گردآوري ( مال و ثروت و سپاه و حشم ) شما ، و چيزهائي كه ( مي‌پرستيديد و ) بدانها مي‌نازيديد و بزرگ مي‌داشتيد ، چه سودي به حالتان داشت‌ ؟‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« مَآ أَغْنَيا عَنكُمْ » : چه سودي به حالتان داشت‌ ؟ چه سودي برايتان نداشت . « جَمْعُكُمْ » : گردآوري مال و ثروت و سپاه و غيره . جمعيّت . تعداد افراد . « مَا كُنتُمْ تَسْتَكْبِرُونَ » : چيزهائي كه بزرگشان مي‌داشتيد و بتاني كه مي‌پرستيد . چيزي كه هميشه بدان تكبّر مي‌كرديد . خود را بزرگتر از آن مي‌ديديد كه حق را بپذيريد .‏
 
آيه  49
‏متن آيه : ‏
‏ أَهَؤُلاء الَّذِينَ أَقْسَمْتُمْ لاَ يَنَالُهُمُ اللّهُ بِرَحْمَةٍ ادْخُلُواْ الْجَنَّةَ لاَ خَوْفٌ عَلَيْكُمْ وَلاَ أَنتُمْ تَحْزَنُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏آيا اينان ( كه هم اكنون به بهشت مي‌روند و غرق نعمت جاويد يزدان مي‌شوند ) همان كساني نيستند كه ( در دنيا ) سوگند مي‌خورديد : ممكن نيست خداوند رحمي بديشان كند ( و آنان را به بهشت نائل گرداند ؟ اي مؤمنان ! به كوري چشم كافران ) به بهشت درآئيد . نه ترسي متوجّه شما مي‌گردد و نه به غم و اندوهي گرفتار مي‌آئيد .  ( چرا كه بهشت جاي سعادت و سرور و شادماني و نعمت جاويدان يزداني است ) .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« أَقْسَمْتُمْ » : سوگند خورديد . « أُدْخُلُوا الْجَنَّةَ . . . » : اين عبارت مي‌تواند فرموده خدا خطاب به اصحاب اعراف يا سائر مؤمنان باشد ؛ و يا گفته اصحاب اعراف خطاب به مؤمنان بشمار آيد .‏
 
آيه  50
‏متن آيه : ‏
‏ وَنَادَى أَصْحَابُ النَّارِ أَصْحَابَ الْجَنَّةِ أَنْ أَفِيضُواْ عَلَيْنَا مِنَ الْمَاء أَوْ مِمَّا رَزَقَكُمُ اللّهُ قَالُواْ إِنَّ اللّهَ حَرَّمَهُمَا عَلَى الْكَافِرِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏دوزخيان بهشتيان را صدا مي‌زنند كه مقداري از آب يا از چيزهائي كه خداوند قسمت شما فرموده است به م