َاناً فَإِذَا أَمِنتُمْ فَاذْكُرُواْ اللّهَ كَمَا عَلَّمَكُم مَّا لَمْ تَكُونُواْ تَعْلَمُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏و اگر ( به خاطر جنگ يا خطر ديگري ) ترسيديد ( و نتوانستيد با خشوع و خضوع لازم به نماز بايستيد ، نماز را ترك نكنيد ، بلكه آن را ) در حال پياده يا سواره انجام دهيد . امّا هنگامي كه امنيّت خود را باز يافتيد ( نماز را به صورت معمولي و به تمام و كمال به جاي آوريد و ) برابر آن چيزهائي كه نميدانستيد و خدا به شما آموخت ، خداي را ياد كنيد ( و به عبادت و نيايش بپردازيد ) .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« رِجَالاً » : جمع راجل ، پيادگان . « رُكْبَاناً » : جمع راكب ، سواران .  ( رِجَالاً وَ رُكْبَاناً ) حال ضمير ( و ) در جواب شرط محذوف است كه تقدير آن چنين است : فَإِنْ خِفْتُمْ فَصَلُّوا رَاجِلِينَ أَوْ رَاكِبِينَ . « كَمَا » : همان گونه كه .‏
 
سوره حج آيه  28
‏متن آيه : ‏
‏ لِيَشْهَدُوا مَنَافِعَ لَهُمْ وَيَذْكُرُوا اسْمَ اللَّهِ فِي أَيَّامٍ مَّعْلُومَاتٍ عَلَى مَا رَزَقَهُم مِّن بَهِيمَةِ الْأَنْعَامِ فَكُلُوا مِنْهَا وَأَطْعِمُوا الْبَائِسَ الْفَقِيرَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏( آنان به اين سرزمين مقدّس بيايند ) تا منافع خويش را با چشم خود ببينند ( و به سود مادي و معنويشان برسند و ناظر فوائد فردي و اجتماعي و سياسي و اقتصادي و اخلاقي حجّ باشند ) ، و در ايّام معيّني كه ( روز عيد قربان و دو و يا سه روز بعد از آن است ، به هنگام ذبح قرباني ) نام خدا را بر چهارپاياني ( همچون بز و گوسفند و شتر و گاو ) ببرند كه خدا نصيب ايشان كرده است . پس ( از ذبح حيوانات ، اي حجّاج ) خودتان از ( گوشت ) آنها بخوريد و بينوايان مستمند را نيز بخورانيد .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« مَنَافِعَ » : مراد سود مادي همچون تجارت و بازرگاني ، و سود معنوي همچون عبادت و عفو و مغفرت است . « أَيَّامٍ مَّعْلُومَاتٍ » : چند روز معيّن و مشخّص . مراد روز عيد و دو روز يا سه روز بعد از آن است . برخي هم روز عرفه و روز عيد و يك روز بعد از آن و بعضي هم ده روز ذي‌الحجّه دانسته‌اند . « بَهِيمَةِ الأَنْعَامِ » : چهارپايان اهلي ( نگا : مائده‌ / 1 ) . « فَكُلُوا مِنْهَا وَ . . . » : معني مستفاد از اين بخش آيه ، اين است كه گوشت قرباني بايد به مصرفهاي لازم برسد . ديگر گوشتهاي قرباني در سرزمين مِني بر روي زمين انداخته نشود تا گنديده و يا در زير خاكها مدفون گردد . بلكه اگر نيازمنداني در آنجا و در آن زمان پيدا نشوند ، بايد گوشتها - در صورت امكان‌ - هرگونه كه شده است به مناطق ديگري حمل و به مصرف برسد . « الْبَآئِسَ » : سخت نيازمند . مستمند .‏
 
سوره حج آيه  29
‏متن آيه : ‏
‏ ثُمَّ لْيَقْضُوا تَفَثَهُمْ وَلْيُوفُوا نُذُورَهُمْ وَلْيَطَّوَّفُوا بِالْبَيْتِ الْعَتِيقِ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏بعد از آن بايد آلودگيها ( و چرك و كثافت ، و زوائد بدن همچون مو و ناخن ) را از خود برطرف سازند ، و به نذرهاي خويش ( اگر نذر كرده‌اند ) وفا كنند ، و خانه قديمي و گرامي ( خدا ، كعبه ) را طواف نمايند .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« لِيَقْضُوا » : قطع كنند . به پايان برسانند . برطرف سازند . « تَفَثَ » : چرك و كثافت و آلودگي . از قبيل : موهاي زائد و ناخن و عرق بدن . « لِيَقْضُوا تَفَثَهُمْ » : مراد تَقْصير است كه از مناسك حجّ بشمار است و به دنبال از احرام به در آمدن انجام مي‌پذيرد . « نُذُورَهُمْ » : مراد نذرهاي حلال است . از قبيل : قربانيهاي اضافي و صدقات و خيرات . « لِيَطَّوَّفُوا » : مراد طواف اضافه است كه بعد از عرفه و از احرام به در آمدن انجام مي‌پذيرد . « الْعَتِيقِ » : عتيق چيزي است كه از نظر زمان يا مكان و يا مرتبه متقدّم باشد . آزاد ( از تسلّط جبّاران و قلدران ) .‏
 
سوره حج آيه  30
‏متن آيه : ‏
‏ ذَلِكَ وَمَن يُعَظِّمْ حُرُمَاتِ اللَّهِ فَهُوَ خَيْرٌ لَّهُ عِندَ رَبِّهِ وَأُحِلَّتْ لَكُمُ الْأَنْعَامُ إِلَّا مَا يُتْلَى عَلَيْكُمْ فَاجْتَنِبُوا الرِّجْسَ مِنَ الْأَوْثَانِ وَاجْتَنِبُوا قَوْلَ الزُّورِ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏آن ( چيزي كه گذشت ، برنامه و مناسك حجّ بود ) و هر كس اوامر و نواهي خدا را ( به ويژه در مراسم و امور مربوط به حجّ ) بزرگ و محترم دارد ، از نظر خدا چنين كاري ( در دنيا و آخرت ) براي او بهتر است .  ( خوردن گوشت ) چهارپايان ( همچون شتر و گاو و بز و گوسفند ) براي شما حلال گشته است ، مگر ( گوشت ) آن چهارپاياني كه ( در قرآن ) برايتان بيان مي‌شود ( همچون مردار و غيره ) . و از ( پرستش ) پليدها ، يعني بتها دوري كنيد ، و از گفتن افتراء ( بر مردم و بر خدا ) بپرهيزيد .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« ذلِكَ » : اين گونه اسماء اشاره ، براي جداسازي دو نوع سخن از هم ، و يا فاصله انداختن بخش پيشين سخني از قسمت پسين آن به كار مي‌رود ( نگا : ص‌ / 55 ) . خبر مبتداي محذوف است و تقدير چنين است : أَلأمْرُ هُوَ ذلِكَ . « حُرُمات‌ » : مقدّسات . چيزهائي كه نبايد حرمت آنها پايمال شود . مراد مراسم و مناسك حجّ و به طور كلّي احكام اوامر و نواهي خدا است ( نگا : بقره‌ / 194 ) . « عِندَ رَبِّهِ » : از نظر پروردگارش . در پيشگاه خداوندگارش . « إِلاّ مَا يُتْلَيا . . . » :  ( نگا : مائده‌ / 3 ) . « الرِّجْسَ » : ناپاك . پليد . در اينجا ناپاك و پليد معنوي مراد است و لذا با ( الأوْثان ) يعني بتان بيان و توضيح داده شده است . « مِنْ » : مِن بيانيّه است . « قَوْلَ الزُّورِ » : افتراء . سخن باطل و بي‌اساس .‏
 
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="text" href="w:text:2994.txt">آيه  31</a><a class="text" href="w:text:2995.txt"> آيه  32</a><a class="text" href="w:text:2996.txt">آيه  33</a><a class="text" href="w:text:2997.txt">آيه  34</a><a class="text" href="w:text:2998.txt">آيه  35</a><a class="text" href="w:text:2999.txt">آيه  36</a><a class="text" href="w:text:3000.txt">آيه  37</a><a class="text" href="w:text:3001.txt"> آيه  38</a></body></html>سوره حج آيه  31
‏متن آيه : ‏
‏ حُنَفَاء لِلَّهِ غَيْرَ مُشْرِكِينَ بِهِ وَمَن يُشْرِكْ بِاللَّهِ فَكَأَنَّمَا خَرَّ مِنَ السَّمَاء فَتَخْطَفُهُ الطَّيْرُ أَوْ تَهْوِي بِهِ الرِّيحُ فِي مَكَانٍ سَحِيقٍ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏حقّگرا و مخلص خدا باشيد ، و هيچ گونه شركي براي خدا قرار ندهيد . زيرا كسي كه براي خدا انبازي قرار دهد ، انگار ( به خاطر سقوط از اوج ايمان به حضيض كفر ) از آسمان فرو افتاده است ( و به بدترين شكل جان داده است ) و پرندگان ( تكّه‌هاي بدن ) او را مي‌ربايند ، يا اين كه تندباد او را به مكان بسيار دوري ( و دره ژرفي ) پرتاب مي‌كند ( و وي را آن چنان بر زمين مي‌كوبد كه بدنش متلاشي و هر قطعه‌اي از آن به نقطه‌اي پرت مي‌شود ) .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« حُنَفَآءَ » : جمع حَنيف ، حقّگرايان و دوري گزيدگان از باطل . مخلصين ( نگا : بقره‌ / 135 ، آل‌عمران‌ / 67 و 95 ) . حال ضمير ( و ) در فعل ( إِجْتَنِبُوا ) است . « غَيْرَ » : عطف بر ( حُنَفآءَ ) و حال است . « خَرَّ » : سقوط كرد . فرو افتاد . « السَّمَآءِ » : مراد آسمان ايمان است . شخص به هنگام سقوط از آن بر اثر اضطراب فراوان ، احساس بي‌وزني و بي‌ارجي در درون روح و جان خود مي‌كند و خويشتن را بي‌پايگا