ر برده‌اند و ( به قيامت و بهشت و دوزخي ) ايمان نداشته‌اند .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« يَوْمَ الْحَسْرَةِ » : روز قيامت است كه هنگام پشيمان شدن و فسوسا و دريغا گفتن است و آه كشيدن و تأسّف خوردن كه : نكرديم كاري كه امروز ما را به كار آيد . « إِذْ قُضِيَ الأمْرُ » : آن گاه كه كار دنيا پايان مي‌گيرد ( نگا : انعام‌ / 31 و زمر / 56 ) . آن گاه كه به حساب همگان رسيدگي مي‌گردد و نيكان رهسپار بهشت و بدان رهسپار دوزخ مي‌شوند .‏
 
سوره مريم آيه  40
‏متن آيه : ‏
‏ إِنَّا نَحْنُ نَرِثُ الْأَرْضَ وَمَنْ عَلَيْهَا وَإِلَيْنَا يُرْجَعُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏ما وارث ( اصلي ) زمين و همه كساني هستيم كه بر روي آن زندگي مي‌كنند ، و ( همگان ) به سوي ما برگردانده مي‌شوند .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« نَرِثُ » : به ارث مي‌بريم . مراد اين است كه اموال مردمان و خود ايشان ، جاويدان نيست و مالك اصلي خدا است .‏
 
آيه  210
‏متن آيه : ‏
‏ هَلْ يَنظُرُونَ إِلاَّ أَن يَأْتِيَهُمُ اللّهُ فِي ظُلَلٍ مِّنَ الْغَمَامِ وَالْمَلآئِكَةُ وَقُضِيَ الأَمْرُ وَإِلَى اللّهِ تُرْجَعُ الأمُورُ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏آيا آنان كه راه صلح و آشتي نميپويند و دين اسلام را نميجويند انتظار دارند كه خدا و فرشتگان ( آشكارا در برابر ديدگانشان ظاهر گردند و ) در زير سايهبانهاي ابر به سوي ايشان بيايند ( و رو در رو با آنان به سخن درآيند ؟ ! ) . و حال آن كه فرمان ( بر قطع اميد محال ايشان ) انجام پذيرفته است ( و چنين كاري رخ نميدهد ) و همه كارها به سوي خدا برگشت داده ميشود .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« هَلْ يَنظُرُونَ » : آيا انتظار ميكشند ؟ استفهام انكاري است و به معني : انتظار نميكشند . « ظُلَلٍ » : جمع ظُلَّة ، سايهبانها . « الْغَمَامِ » : ابر . ابر سفيد . « قُضِيَ الأَمْرُ » : كار از كار گذشته است . كار انجام و به پايان رسيده است . فرمان خدا بر آن رفته است . اين آيه شريفه دو مفهوم عمده دارد : يكي در بالا گذشت ( نگا : انعام / 158 ) . ديگري عبارت است از : اينان چندان انتظاري نميكشند كه قيامت فرا ميرسد و عذاب خدا و فرشتگان عذاب در سايهبانهاي ابر سفيد كه نشانه سرعت و نعمت است ، ولي براي اينان نقمت است ، سر ميرسند و كار از كار ميگذرد و همه امور به سوي خدا باز گردانده ميشود ( نگا : زخرف / 66 ) .‏
 سوره مريم آيه  41
‏متن آيه : ‏
‏ وَاذْكُرْ فِي الْكِتَابِ إِبْرَاهِيمَ إِنَّهُ كَانَ صِدِّيقاً نَّبِيّاً ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏در كتاب ( قرآن ، براي مردمان ، گوشه‌اي از سرگذشت ) ابراهيم را بيان كن . او بسيار راست كردار و راست گفتار و پيغمبر ( يزدان دادار ) بود .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« أُذْكُرْ فِي الْكِتابِ » : آنچه در قرآن راجع به ابراهيم است بر خوان . « صِدِّيقاً » : كسي كه بسيار تصديق كننده حق باشد . راستكار و راستگو ( نگا : نساء / 69 ) .‏
 
سوره مريم آيه  42
‏متن آيه : ‏
‏ إِذْ قَالَ لِأَبِيهِ يَا أَبَتِ لِمَ تَعْبُدُ مَا لَا يَسْمَعُ وَلَا يُبْصِرُ وَلَا يُغْنِي عَنكَ شَيْئاً ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏هنگامي ( را بيان دار ) كه ( محترمانه ) به پدرش گفت : اي پدر ! چرا چيزي را پرستش مي‌كني كه نمي‌شنود و نمي‌بيند و اصلاً شرّ و بلائي از تو به دور نمي‌دارد ؟‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« لا يُغْنِي عَنكَ شَيْئاً » : هيچ گونه مشكلي را براي تو حل نمي‌كند و اصلاً شرّ و بلائي از تو به دور نمي‌دارد . واژه ( شَيْئاً ) مفعول به و يا اين كه مفعول مطلق است .‏
 
سوره مريم آيه  43
‏متن آيه : ‏
‏ يَا أَبَتِ إِنِّي قَدْ جَاءنِي مِنَ الْعِلْمِ مَا لَمْ يَأْتِكَ فَاتَّبِعْنِي أَهْدِكَ صِرَاطاً سَوِيّاً ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏اي پدر ! دانشي ( از طريق وحي الهي ) نصيب من شده است كه بهره تو نگشته است ، بنابراين از من پيروي كن تا تو را به راه راست رهنمود كنم .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« صِراطاً سَوِيّاً » : راه راست و درستي كه منتهي به بهشت مي‌گردد .‏
 
سوره مريم آيه  44
‏متن آيه : ‏
‏ يَا أَبَتِ لَا تَعْبُدِ الشَّيْطَانَ إِنَّ الشَّيْطَانَ كَانَ لِلرَّحْمَنِ عَصِيّاً ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏اي پدر ! اهريمن را پرستش مكن كه اهريمن پيوسته در برابر ( فرمان خداوند ) رحمان سركش بوده و هست .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« لا تَعْبُدِ الشَّيْطَانَ » : مراد از پرستيدن شيطان ، اطاعت از او در كار و بار زندگي ، و از جمله در امر بت‌پرستي است ( نگا : سبأ / 41 و يس‌ / 60 ) . « عَصِيّاً » : سركش . نافرمان .‏
 
سوره مريم آيه  45
‏متن آيه : ‏
‏ يَا أَبَتِ إِنِّي أَخَافُ أَن يَمَسَّكَ عَذَابٌ مِّنَ الرَّحْمَن فَتَكُونَ لِلشَّيْطَانِ وَلِيّاً ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏اي پدر ! من از اين مي‌ترسم كه عذاب سختي از سوي خداوند مهربان گريبانگير تو شود ( كه آتش دوزخ است ) و آن گاه همدم شيطان ( در نفرين يزدان و عذاب سوزان ) شوي .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« وَلِيّاً » : دوست . همدم .‏
 
سوره مريم آيه  46
‏متن آيه : ‏
‏ قَالَ أَرَاغِبٌ أَنتَ عَنْ آلِهَتِي يَا إِبْراهِيمُ لَئِن لَّمْ تَنتَهِ لَأَرْجُمَنَّكَ وَاهْجُرْنِي مَلِيّاً ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏( پدر ابراهيم برآشفت و ) گفت : آيا تو اي ابراهيم از خدايان من رويگرداني‌ ؟ ! اگر ( از اين كار يكتاپرستي و ناسزاگوئي درباره بتان ) دست نكشي ، حتماً تو را سنگسار مي‌كنم . برو براي مدّت مديدي از من دور شو ( تا آتش كينه و خشمم فروكش كند ، و دست به خون تو نيالايم ) .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« رَاغِبٌ . . . عَنْ » : رويگردان از . بيزار از . « أُهْجُرْنِي‌ » : مرا رها كن و از پيش من برو . « مَلِيّاً » : مدّت طولاني . از واژه ( مَلاوَة ) به معني زمان دراز . در اين صورت ظرف است ، يا صفت مصدر محذوف است . اين واژه را به معني ( سالم ) نيز معني كرده‌اند ، كه در اين صورت حال است . « أُهْجُرْنِي مَلِيّاً » : مدّتهاي مديد از پيش من برو . براي هميشه از من دور شو . سالم از پيش من برو .‏
 
سوره مريم آيه  47
‏متن آيه : ‏
‏ قَالَ سَلَامٌ عَلَيْكَ سَأَسْتَغْفِرُ لَكَ رَبِّي إِنَّهُ كَانَ بِي حَفِيّاً ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏( ابراهيم به آرامي و مهرباني ) گفت :  ( پدر ) خداحافظ ! من از پروردگارم براي تو آمرزش خواهم خواست . چرا كه او نسبت به من بسيار عنايت و محبّت دارد .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« سَلامٌ عَلَيْكَ » : خداحافظ . سلام در چنين مواردي براي توديع و متاركه است ( نگا : قصص‌ / 55 ، رخرف‌ / 89 ، فرقان‌ / 63 ) . « حَفِيَّاً » : گرم و مهربان . مبالغه كننده در پرسش از حال كسي و عنايت بدو ( نگا : اعراف‌ / 187 ) .‏
 
سوره مريم آيه  48
‏متن آيه : ‏
‏ وَأَعْتَزِلُكُمْ وَمَا تَدْعُونَ مِن دُونِ اللَّهِ وَأَدْعُو رَبِّي عَسَى أَلَّا أَكُونَ بِدُعَاء رَبِّي شَقِيّاً ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏و از شما ( اي پدر ! و اي قوم بت‌پرست ! ) و از آنچه بجز خدا مي‌پرستيد كناره‌گيري و دوري مي‌كنم ، و تنها پروردگارم را مي‌پرستم . اميد است در پرستش پروردگارم ( طاعت و عبادت من پذيرفته شود و ) بدبخت و نوميد نگردم .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« تَدْعُونَ » : عبادت مي‌كنيد . به كمك مي‌طلبيد و به فرياد مي‌خوانيد . « أَدْعُو »