 که ایشان امیر اهل عراق بودند، و برای هر کسی که امیر ملتی باشد این گفته صحیح به نظر می‌رسد، با اینکه از لحاظ صلاح و تقوا و علم اهلیّت آن را نداشته باشد. و آن گفتاری است در روشن ساختن ولایت امام حسن بر مردم عراق نه بر تمام مردم. و به همین اعتبار بر مردم عراق نیز اطاعت آن جناب لازم بود.
اما موسوی بر اساس هوس و دلخواه خویش در متن بالا تصرّف و دستکاری نموده به این گمان که امام حسن بر وجه عموم آن را گفته است.
به فرض اینکه اثبات شود این مطلب از امام حسن بوده است. مگر نه اینکه ابن‌حجر آن را بدان شیوه بیان نکرده و اسناد و مدارک آن را نیز ذکر نکرده است. چهارم قول زین‌العابدین (17/48) که ابن حجر آن را ذکر کرده ولی صحّت و اسناد آن را بیان نداشته است، به غیر اینکه آن را به تفسیر ثعلبی نسبت داده و آن هم چیزی را ثابت نمی‌کند، چون ثعلبی مثل همان هیزم جمع‌کن در شب تاریک است ـ همچنانکه شیخ‌الاسلام این را فرموده ـ و خیلی وقت‌ها موضوعات دروغین را روایت می‌کند، همانطور که در آینده انشاءالله بیان می‌نماییم. و بعلاوه، گفتار زین‌العابدین هیچ دلیل و حجّتی را بر ما ثابت نمی‌گرداند.چکیده آمار ویژگی استدلال‌های مراجعات را تبیین نموده و محتوای پوچ آن و ارزش علمی آن را به طور کلی از بین می‌برد. 
با نظری گذرا در پاسخ ما بر کتاب (مراجعات) معلوم می‌گردد که حدود (600) موضع در کتاب مذکور وارد شده که ضروری است در این چکیده به آن اشاره گردد تا دیدگاهی ولو ساده از ارزش واقعی آن کتاب ارائه دهد، که چگونه ازساده‌ترین صورت‌های تحقیق علمی به دور است و می‌توان آن مواضع را چنین تقسیم نمود: 
اول احتجاجات: تعداد موضع‌های مورد اشاره از احتجاجات عبدالحسین [در مراجعات]، (375) موضع است و او گفته است که با نصوص صریح و صحیح اهل سنت و از کتاب‌های آنها بر اهل سنت احتجاج و استدلال می‌نماید ولیکن به یک دهم آن هم عمل ننموده است، و اینک به شما عرضه می‌گردد: 
1- آیات: تعداد آیاتی که به آن استدلال نموده است (60) آیه می‌باشد (47) آیه از آنها تفسیر آنها و به آنچه بر آن استدلال نموده صحیح نیستند و بر اخبار واهی و بی‌اساس تکیه نموده است و (13) آیه‌ی دیگر خارج از موضوع مورد استدلال می‌‌باشد. 
2- احادیث: تعداد احادیثی که به آن استدلال نموده (196) حدیث می‌باشد (163) حدیث از آنها مابین حدیث ضعیف تا موضوع و دروغین می‌باشند و (33) حدیث دیگر نیز خارج از موضوع مورد احتجاج می‌باشد. 
3- آثار: تعداد آثاری که مورد استدلال قرار داده است (71) اثر می‌باشد (66) اثر از آن میان ضعیف تا مکذوب قرار گرفته‌اند. و (5) اثر باقیمانده هم خارج از موضوع مورد استدلال‌اند. 
4- در جاهای فروانی ناچار شده است به اقوال ائمه‌ای احتجاج نماید که حجتی در آنان بر اهل سنت نیست و یا از کتب شیعه‌ی رافضه نقل نموده و از منابع اهل سنت نقل ننموده است و تعداد این مواضع (39) موضع می‌باشد که آنها را در صفحات زیر می‌یابی: (ج 1/34، 106، 112، 115، 141، 149، 152، 172، 180-200، 202، 241، 282، 380، 390، 421، 458، 461، 529) – (ج 2/39، 48، 115، 116، 156، 174، 176، 217، 225، 254، 280، 296، 305، 347، 389، 393، 395، 398، 405، 407، 432، 433). 
5- در تعدادی مواضع استدلال او بر علیه خود اوست و یا یکی از اصول او را نقض می‌نماید و تعداد این جاها نیز (9) موضع می‌باشد که در صفحات زیر یافت می‌شوند: 
(ج 1/111، 122، 147، 173، 219-220، 221، 244، 536) – (ج 2/14-149). 
دوم: مواضع و نقل‌ها و تصریحات او و توانسته‌ایم (187) موضع از آن را جمع‌آوری نمائیم که عبارتند از: 
1- مواضعی که در نقل دروغ می‌باشد: 
و آن عبارت از جاهایی است که ادعای وجود چیزی را نموده که اساسی از صحت ندارد مثلاً ادعای وجود حدیثی را می‌نماید و حال [آن حدیث] وجود ندارد، و (18) موضع از آن را که صراحتاً در نقل دروغ نموده جمع‌آوری نموده‌ایم که عبارتند از صفحات: 
(ج 48، 66، 116، 164، 165، 175، 180، 182، و 364 و 410-412 و 429، 462 و 522 و 532) – و (ج 2/9 و 49 و 141 و 223) 
2- جاهایی که در آن نقل را تغییر داده است: 
و آن مواضعی است که در آنها چیزی را نقل نموده و عملاً وجود دارد ولیکن عبارات آن را تغییر می‌دهد) و تفاوت این عمل با کار اول: اینکه در اولی چیزی نقل می‌نماید که وجود ندارد و اما در دوم آن شیء وجود دارد اما در نقل آن دگرگونی به وجود می‌آورد، و این هم نوعی دروغ است و این مواضع نیز (15) موضع می‌باشند که می‌توان آن را در صفحات ذیل بیابید: 
(ج 1/212، 256، 321 و 395 و 397 و 399 و 508 و 510 و 515) – (ج 2/29، 156-157 158 و 171-172 و 255 و 300). 
3- مواضعی که در آن نقل را قطع و قیچی ننموده است: 
و آن جاهایی است که در آن نقل‌هایی را که صحیح نیست قطع شوند قیچی می‌نماید زیرا در آن چیزی بر علیه او یافت می‌شود و به حذف و قطع آن حتی آیات قرآنی) اقدام می‌نماید و حال (30) موضع در این زمینه را جمع‌آوری نموده‌ایم که در صفحات زیر یافت می‌شوند: 
(ج 1/39 و 68-69-167 و 171-172، 186-187 و 233 و 236 و 238، 276 و 281، 286 و 291، 292-293 و 307 و 317 و 320، 324 و 367 و 368 و 386، 486-487 و 515 و 548) – (ج 2/43-44، 97 و 148 و 217-218 و 354 و 400-401). 
4- جاهایی که در آن کذب صریح می‌باشد. 
و آن عبارت از مواضعی است که در آن نقل کذب و دروغ است بلکه دروغ در ادعا و اخبار و حال (27) موضع از این دست را جمع‌آوری نموده که می‌توان در صفحات زیر به آن دست یافت. 
ج 1 (46-47 و 124، 126، 167،203، 275، 305-306، 334، 336-337، 358، 362، 397 و 400، 416، 417) – (ج 2/18 و 18-19 و 29 و 57-58 و 85 و 224-225، 253 و 318 و 344 و 434). 
5- مواضعی که در آن فریب و نیرنگ است: 
و در اینگونه مواضع تلاش می‌نماید با سوء استفاده از عبارات غیر صریح امری وانمود نماید که در حقیقت وجود ندارد و در این زمینه (36) موضع را جمع‌آوری نموده‌ایم که عبارتند از صفحات: 
(ج 1/59، 6061، 151، 124، 173، 253 و 265 و 270-271 و 295-296-297 و 321 322-323، 338-339، 354 و 357 و 375 و 499-500، 500-501 و 516) – (ج 2/37 و 62 و 66 و 229 و 230 و 245 و 246 و 248 و 324-325 و 341-342 و 366-382 و 429 و 430 و 441 و 444 و 446-447). 
6- مواضعی که در آن کتمان است: 
و آن به این صورت که امری را در نقل‌های خویش کتمان نماید که کتمان آن روا نیست و با این وجود کسی دیگر آن را از همان منبع او نقل می‌نماید که مواضع جمع‌آوری شده در این بابت (47) موضع می‌باشند و می‌توان آن را در صفحات زیر یافت: 
(ج 1/38-39، 56، 59، 60، 61، 82، 163، 263، 269، 270، 274، 277، 289-290، 291، 307، 320، 323-324 و 337 و 337-338، 342، 345، 362-363 و 382 و 36 و 388 و 406 و 407 و 412 و 416 و 417 و 418، 424 و 444، 469، 470، 478، 520) – (ج 2/90، 161، 171، 172، 248، 321-322، 335، 338-339، 402، 445-446). 
7- مواضعی که در آنها در خود کتاب تناقض است: 
مثلاً امری را در جایی ادعا نموده سپس در جایی دیگر آن را نقض می‌نماید و یا کسی را در جایی ستایش نموده و در جایی دیگر او را نکوهش می‌نماید. و این مواضع (14) موضع می‌باشند که در صفحات زیر یافت می‌شوند: 
(ج 1/153-154، 188، 254، 281، 287، 324-325، 361، 501) – (ج 2/48/233، 249، 313-314، 431-432، 438). 
سوم: مواضعی که امکان ندارد شیخ الازهر و یا هر کس دیگر از اهل سنت بر آن اقرار نماید: زیرا در آنها انتقادها و سرزنش‌هایی بر اهل سنت وارد است و تعداد این مواضع (33) می‌باشد که عبارتند از: 
1- مواضعی که در آنها صحابه مورد ایراد قرار گرفته‌اند: 
و او یا به صورت عا