سحاق می‌گوید: سپس زنان و مردان، یکی پس از دیگری به اسلام گرویدند تا اینکه خبر اسلام همه جای مکه را فرا گرفت و از آن سخن گفته می‌شد.(11) 
با بررسی موقعیت اجتماعی نخستین کسانی که به اسلام گرویدند، به این نتیجه می‌رسیم که آنان، از منتخبان قبایل خود بوده‌اند و آن گونه که دشمنان اسلام وانمود می‌کنند که پیشتازان اسلام، از عقب ماندگان و بردگان بوده‌اند که می‌خواستند با پذیرفتن اسلام، آزادی خود را باز یابند، امری نادرست است و نیز برخی از سیره نگاران وقتی که از پیشگامان اسلام سخن می‌گویند، مرتکب این اشتباه می‌شوند؛ چنانکه یکی از آنان در این مورد می‌نویسد: سیره به ما می‌گوید: کسانی که در این مرحله اسلام را پذیرفته‌اند، بیشترشان از فقرا و ضعیفان و بردگان بوده‌اند، حکمت این چیست؟(12) » سپس می‌نویسد: «بعد از گذشت سه سال از دعوت، حاصل تلاش آن چهل مرد و زن بود که بیشترشان از فقرا و مستضعفین و بردگان آزاد شده یا بردگان غیرآزاد شده بودند و در پیشاپیش آنها ترکیبی از عجمها مانند صهیب رومی و بلال حبشی قرار داشتند.»(13) 
همچنین نوشته‌اند: «گروهی از مردان ضعیف و زنان و بردگان آزاد شده به او ایمان آوردند.»(14) 
پژوهش دقیق ثابت می‌نماید که مجموعة فقرا و مستضعفان و بردگان آزاد شده و بردگان در قید بردگی و تعدادی از عجمها سیزده نفر بودند و این تعداد شمار کلی کسانی را که اسلام آورده‌اند، تشکیل نمی‌داد. آنهایی که ایمان آوردند هیچ کدام انگیزة دنیوی نداشتند؛ چراکه پذیرفتن اسلام برای آنها به معنی از دست دادن منافع مادی به شمار می‌رفت. آنها اسلام را به دلایل گوناگون پذیرفته بودند؛ چراکه آنها اسلام را حق مطلق می‌پنداشتند و درصدد خشنودی خداوند و یاری رساندن پیامبرش بودند و می‌دانستند که در پذیرفتن این حق، برده و فقیر و ثروتمند با هم فرقی ندارند و ابوبکر و بلال و عثمان و صهیب(رض)  در کنار هم و با هم قرار دارند.(15) 
استاد صالح شامی می‌گوید: ما منکر وجود ضعیفان و بردگان در میان مسلمانان صدر اسلام نیستیم، اما این موضوع که آنها بیشترین تعداد پیشگامان را تشکیل می‌داده‌اند، صحت ندارد و اگر چنین می‌بود، پس دعوت اسلام دعوتی طبقاتی بود که در آن ضعیفان و بردگان بر ضد قدرتمندان و ثروتمندان مانند سایرحرکتهایی که از درون رهبری می‌شوند، قیام کرده‌‌اند. در حالی که مسلمانان اولیه از امتیازات طبقاتی به شدت متنفر بودند. آنها بر این اساس اسلام را پذیرفتند که با هم برادر و در زیر پرچم واحد قرار گیرند و این موضوع بیانگر قوت دعوت اسلام است که عده‌‌ای از اشراف قوم به آن گرویدند و در راه آن، مصایب و هتک حرمتها را متحمل شدند؛ چیزی که قبلاً برای آنها اصلاً اتفاق نیفتاده بود.(16) 
اسلام در وجودهای پاکیزه و عقلهای روشن و دلهای پاکی که خداوند آن را برای پذیرفتن اسلام آماده کرده بود، جای گرفت و صحت این ادعا اینکه قبل از همه، ابتدا خدیجه و ابوبکر و علی و عثمان و زبیر و عبدالرحمن و طلحه و ابوعبیده و ابوسلمه و ارقم و عثمان بن مظعون و سعید بن زید و عبدالله بن جحش و جعفر و سعد بن ابی وقاص و فاطمه بنت الخطاب و خالد بن سعید و ابوحذیفه بن عتبه و دیگران اسلام آوردند و اینها همه از سرداران و اشراف قبایل خود بودند(17). 
-----------------------------------------------------------------------------------------
1) السیرة النبویه، ابی شهبه، ج 1، ص 284.
2) السیرة النبویه، ابن هشام، ج 1، ص 371.
3) التربیة القیادیه، غضبان، ج 1، ص 115.
4) همان، ج 1، ص 116.
5) محمد رسول الله، عرجون، ج 1، ص 533.
6) الوحی و تبلیغ الرساله، یحیی الیحیی، ص 62.
7) خاتم النبیین، ابی زهره، ص 398.
8) دولة الرسول من التکوین الی التمکین، ص 212.
9) السیرة النبویه، ابی شهبه، ج 1، ص 287.
10) سیره ابن هشام، ج 1، ص 245 تا 262.
11) همان، ص 262.
12) فقه السیره، بوطی، ص 77.
13) همان، ص 79.
14) حدائق الانوار و مطالع الاسرار، ابن الربیع، ج 1، ص 301.
15) معین السیره، صالح الشامی، ص 40.
16) همان.
17) همان.1- حكم تحريم خوردن گوشت الاغ اهلي 
از ابن عمر(رض) روايت است كه روز خيبر پیامبر اکرم (ص) از خوردن گوشت الاغ اهلي منع فرمودند(1).  
2- تحريم همبستري با زنان اسير حامله
پیامبر اکرم (ص) فرمود: هر كسي كه به خدا و روز واپسين ايمان دارد، زراعت ديگران را آبياري نكند(2).  
3- تحريم همبستري با زنان اسير غير حامله قبل از استبراء
پیامبر اکرم (ص) در اين باره فرمود: «هر كسي كه به خدا و روز واپسين ايمان دارد، بازني كه اسير شده است، نزديكي نكند تا از حامله نبودن وي مطمئن گردد.»(3) 
و استبراء با گذراندن يك نوبت قاعدگي به اثبات مي‌رسد و نيازي به گذراندن مدت كامل نيست. 
4- تحریم ربای تفضیلی 
از ابوسعيد خدري و ابوهريره (رض) روايت است كه پیامبر اکرم (ص) مردي را جهت جمع‌آوري محصولات خيبر، انتخاب کرد بود. آن مرد نزد پیامبر اکرم (ص) خرماي ممتازي تقديم كرد. آن حضرت (ص) فرمود: آيا همه خرماهاي خيبر؛ از همين نوع هستند؟ گفت: خير. بلكه ما يك صاع اين نوع خرما را در مقابل دو الي سه صاع از خرماي نوع ديگر مي‌خريم. پیامبر اکرم (ص) فرمود: چنين مكن؛ بلكه انواع ديگر خرما را بفروش. سپس با پول آنها اين نوع خرما را خریداری کن(4).  
پس اتحاد در جنس و اختلاف در كيفيت، ربا محسوب می‌گردد و حرام است. بنابراين، پیامبر اکرم (ص) راه حل مناسبي پيشنهاد نمود و فرمود: آنها را بفروشد؛ سپس با پول خود آنچه را كه دوست دارد و مي‌پسندد، خریداری نماید(5).  
5- تحريم فروش طلا و نقرة ناخالص با  طلا و نقرة خالص 
عباده ابن صامت مي‌گويد: روز خيبر پیامبر اکرم(ص)  ما را از فروختن طلاي ناخالص در مقابل سكة طلا و از فروختن نقرة ناخالص در مقابل سكة نقره منع كرد و فرمود: طلاي ناخالص را در مقابل سكة نقره و نقرة ناخالص را در مقابل سكة طلا بفروشيد(6).  
مراد پیامبر اکرم(ص)  از این حدیث این است که اگر قصد داشتید که طلاي ناخالص و سكه نزده را با سكة طلاي معامله كنيد، بايد مساوات را رعايت نمایيد و هيچ كدام از این دو طرف معامله نبايد كم و يا اضافه باشد. 
اما در در معامله‌ای که دو طرف معامله شبیه به هم نیستند؛ يعني در معاملة طلا با نقره، مساوات هم شرط نيست و هر طور كه مي‌خواهيد معامله كنيد(7).  
6- مشروعيت سپردن زمين براي آبياري و كشاورزي
عبدالله بن عمر(رض) مي‌گويد: پیامبر اکرم (ص) زمينهاي خيبر را به يهوديان سپرد تا در مقابل نصف محصول، به كشاورزي بپردازند(8).  
در پاسخ به اين سوال که بعضی بر این عقیده‌اند که حکمت نازل گردیدن احکام مربوط به معاملات در خیبر چیست؟ شيخ ابوزهره مي‌گويد: با فتح خيبر در مدینه معاملات مالی جديدي رونق گرفتند که تا قبل از آن سابقه نداشت از جمله مسئلة آبياري و مشاركت در امر كشاورزي(9) . بنابراين احكام متعلق به اين معاملات نازل گرديد(10). 
7- حلال بودن گوشت اسب 
از جابر بن عبدالله (رض) روايت است كه پیامبر اکرم (ص) روز خيبر از خوردن گوشت الاغ منع كرد و خوردن گوشت اسب را جايز قرار داد(11).
9- مشاركت زنان در غزوة خيبر 
اميه بنت ابي صلت از زني غ