شميل مي‌گويد: جنگ احد، اولين جنگ در اسلام بود كه زنان مسلمان در آن شركت داشتند و با مشركان به مبارزه پرداختند؛ البته تنها يك زن در نبرد شركت نمود و به دفاع از پيامبر پرداخت. از طرفي نيز این امر به اثبات است كه زن مزبور به قصد جنگ شركت نكرده بود و مانند مردان مسلح نبود. هدف اصلی وی از شرکت در جنگ، مشاهده وضعيت مسلمانان از نزديك و در صورت لزوم مساعدت مسلمانان در مداوا و آب‌دادن زخميان بود و از طرفي نيز اين زن از نظر سني دوران جواني را گذرانيده بود و شوهر و دو تا از فرزندانش نيز در جنگ شركت داشتند. برخورداربودن ام‌عماره از چنین خصوصیاتی، بر اثر تربيت ديني و اخلاقي‌اي بود كه ام‌عماره از آن برخوردار بود كه به هيچ‌وجه زنان نظامي عصر حاضر كه مهم‌ترين امتيازشان، یکسان بودن آنان با مردان در لباس و پوشش فتنه‌انگيز و فريبنده آنان مي‌باشد، نمی‌توان با آن زن صحابي بزرگوار مقایسه نمود؛ همانطور كه نمي‌توان مردان اين زمان را در شهامت،‌ استقامت، عفت و مردانگي، با مردان آن زمان مقايسه نمود. تمام مرداني‌ كه در غزوة احد شركت داشتند، گزيدة امت اسلامي، رمز شرافت و شهامت، الگوي مردانگي و استقامت بودند.
بنابراين، نمی‌توان مشاركت يك زن را در غزوة احد از جنبة شرعي اصلي در نظر گرفت و جواز استخدام زن را كه دوشادوش مردان بجنگد، برآن قياس نمود. بديهي است كه چنين قياسي، قياس مع‌الفارق بوده و قطعاً باطل است(5). 
---------------------------------------------------------------------------------------
1) سیر اعلام النبلاء، ج 2، ص 278.
2) المغازی، واقدی، ج 1، ص 269 – 270.
3) مرویات غزوه احد، ص 254.
4) السیرة النبویه الصحیحه، ج 2، ص 391.
5) غزوه احد، محمد باشمیل، ص 171 – 173.<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="text" href="w:text:392.txt">الف - صفيه بنت عبدالمطلب</a><a class="text" href="w:text:393.txt">ب - حمنه بنت جحش</a><a class="text" href="w:text:394.txt">ج - المرأه الديناريه</a><a class="text" href="w:text:395.txt">د – ام‌سعد بن معاذ، كبشه بنت عبيد خزرجي</a></body></html>زماني كه برادرش، حمزه، در غزوه احد به شهادت رسيد، صفيه براي آخرين ديدار جسد برادرش در كنار آن ايستاد. اين در حالي بود كه مشركان، گوشها، بيني وي را قطع كرده و شكمش را پاره كرده بودند. رسول خدا (ص) به فرزند صفيه، زبير بن عوام، گفت: خودت را به صفيه برسان و نگذار چشمش به جسد مثله‌شدة برادرش بيفتد!
زبير خطاب به مادرش گفت: مادر! رسول خدا از شما خواسته است تا برگردي! صفيه گفت: براي چه؟ من از مثله‌شدن برادرم مطلع هستم و از آنجا که این امر برای رضایت خداوند انجام گرفته است بنابراین، صبر خواهم كرد و آن را براي آخرتم ذخيره محسوب مي‌كنم. زبير نزد رسول خدا (ص) آمد و موضوع را برايش تعريف كرد. آن حضرت فرمود: مادرت را به حال خود بگذار! صفيه كنار جسد برادر خود ايستاد و برايش دعاي مغفرت كرد(1). 
-------------------------------------------------------------------------
1) السیرة النبویه، ابن هشام، ج 3، ص 108.پيامبر اکرم (ص) بعد از اینکه از دفن يارانش فارغ شد، به اتفاق مسلمانان، به سوي مدينه بازگشت و در مسير راه، حمنه بنت جحش با رسول خدا روبرو شد. پيامبر به وي فرمود: مصيبتت را به خدا بگذار! حمنه گفت: منظورت چه كسي است؟
پيامبر فرمود: دايي‌ات حمزه بن عبدالمطلب كشته شد.
حمنه گفت: «انالله و انااليه راجعون» خداوند وي را بيامرزد و شهادت مباركش باد.
دوباره پيامبر فرمود: مصيبتت را به خدا بگذار! حمنه گفت: منظورت چه كسي است؟ پيامبر فرمود: همسرت، مصعب بن عمير، كشته شد. حمنه گفت: واي برمن! و بي‌تابي نمود.
رسول خدا (ص) خطاب به صحابه فرمود: شوهر از جایگاه خاصی نزد همسر برخوردار است؛ چون وي از خبر شهادت دايي و برادرش زياد غمگين نشد، اما از خبر شهادت شوهرش بي‌تابي نمود.
پيامبر اکرم (ص) از حمنه پرسيد: چرا اين قدر بي‌تابي نمودي؟ گفت: وقتی يتيمي فرزندانش را تصور نمودم، وحشت وجودم را فرا گرفت. رسول خدا(ص)  براي وي و فرزندانش دعاي خير نمود و از خدا خواست تا عوض خوبي برايشان عنايت نمايد(1). 
حمنه بعد از مدتي با طلحه بن عبيدالله ازدواج نمود و صاحب دو فرزند به نام محمد و عمران گردید(2) . محمد بن طلحه از همه بيشتر به فرزندان مادرش رسيدگي مي‌نمود(3). 
----------------------------------------------------------------------------------------
1) البدایه و النهایه، ج 4، ص 47 – غزوه احد دراسة دعویه، ص 236.
2) الإصابه، ج 8، ص 88، شماره 11060.
3) غزوه احد، ابی‌فارس، ص 109.سعد بن ابي‌وقاص مي‌گويد: رسول خدا(ص)  با زني از بني‌دينار كه شوهر برادر و پدرش را در جنگ احد از دست داده بود، روبرو شد. وقتی خبر شهادت آنها را به وي دادند، گفت: رسول خدا (ص) در چه حالي است؟ گفتند: اي ام‌فلان! الحمدلله رسول خدا حالش خوب است. گفت: پيامبر را به من نشان دهيد تا ببينم. بعد از اينكه چشمش به رسول خدا (ص) افتاد، گفت: كل مصيبه بعدك جلل «هر مصيبتي بعد از سلامتي تو آسان است.»(1) 
آري ايمان، وقتي در دل جاي گيرد، اين گونه نتيجه مي‌دهد.
----------------------------------------------------------------------------------------
1) البدایه و النهایه، ج 4، ص 48.رسول خدا (ص) بر اسبش سوار بود و سعد بن معاذ لگام اسبش را دردست داشت. مادر سعد بن معاذ دوان‌دوان به سوي پيامبر آمد.سعد گفت: مادرم مي‌آيد. پيامبر فرمود: خوش آمده است.
مادر سعد نزديك آمد و با دقت رسول خدا(ص)  را نگاه كرد و گفت: با وجود سلامتي و عافيت شما مصيبتها آسان است.
پيامبر شهادت فرزندش عمرو بن معاذ را به وي تسليت گفت و فرمود: خانواده‌هايشان را بشارت بده كه همه شهدا به اتفاق هم در بهشت هستند و در حق بازماندگانشان شفاعت مي‌كنند. تعداد آنها هفت نفر بود.
مادر سعد گفت: اي رسول خدا! براي بازماندگان آنان دعا كن!
پيامبر فرمود: بارالها، غم را از دلشان بزدای، مصيبتشان را جبران نما و پاداش خوبي به بازماندگان آنان عنايت فرما(1). 
----------------------------------------------------------------------------------------------
1) مغازی، واقدی، ج 1، ص 315 – 316.<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="text" href="w:text:397.txt">مقدمه</a><a class="text" href="w:text:398.txt">یادآوری سنتهاي الهي به مؤمنان و دعوتشان به مقامات والاي ايمان</a><a class="text" href="w:text:399.txt">تسلّي مؤمنان و بيان حكمت الهي در غزوه احد</a><a class="text" href="w:text:400.txt">كيفيت جبران اشتباهات</a><a class="text" href="w:text:401.txt">بيان نمونه‌هايي از مجاهدان امتهاي گذشته</a><a class="text" href="w:text:402.txt">مخالفت با دستور پیامبر موجب شكست لشكر اسلام گردید</a><a class="text" href="w:text:403.txt">برخي از رويدادهایی که در جنگ احد اتفاق افتاد</a><a class="text" href="w:text:404.txt">خطرهاي ترجيح دنيا بر آخرت</a><a class="text" href="w:text:405.txt">ميزان ارتباط با دين</a><a class="text" href="w:text:406.txt">مرگ، امری حتمي است</a><a class="folder" href="w:html:407.xml">برخورد پیامبر اکرم(ص)  با تيراندازان خطاكار و منافقان خيانتكار</a><a class="text" href="w:text:410.txt">احد، كوهي كه او را دوست داريم و او نیز ما را دوست دارد</a><a class="text" href="w:text:411.txt">حضور فرشتگان در احد</a><a class="text" href="w:text:412.txt">اصول شكست و پيروزي در پرتو آيات سوره انفال و آل عمران</a><a class="text" href="w:text:413.txt">فضيلت شهدا و نعمتها