دد  وگفت‌:  ای  بلال  مردم  را  ساكت‌كنید،  بلال  برخاست  وگفت‌:  ای  مردم  به  پیامبر صلی الله علیه و سلم    گوش  فرا  دهید  و  مردم‌گوش  دادند،  پیامبر صلی الله علیه و سلم    گفت‌:  ای  جماعت  مردم‌،  اندكی  پیش  از  این  جبریل  به  نزد  من  آمد  و  درود  خدایم  را  به  من  ابلاغ‌كرد  وگفت‌:  همانا  خداوند  اهل  عرفات  و  اهل  مشعرالحرام  را  بیامرزید  و  از  بدیهاشان  درگذشت‌.  عمر  خطاب‌گفت‌:  ای  رسول  خدا،  این  لطف  خداوند  تنها  برای  ما  است‌؟  پیامبر صلی الله علیه و سلم   فرمود:  این  لطف  خدا  برای  شما  وبرای  مردمان  بعد  ازشما  تا  روزقیامت  می‌باشد.  عمرخطاب‌گفت‌:  چه  نیكوو فراوان  است  خیر  خداوند.

مسلم  و  دیگران  از  عایشه  روایت‌كرده‌اندكه  پیامبر صلی الله علیه و سلم    گفت‌:" ما من يوم أكثر من أن يعتق الله فيه عبدا من النار من يوم عرفة، وإنه ليدنو عزوجل ثم يباهي بهم الملائكة فيقول: ما أراد هؤلاء؟     [خداوند  درروز  عرفه  بیش  ازروزهای  دیگر،  بندگان  خود  را  از آتش  دوزخ  نجات  می‌دهد  و  از  این حیث  هیچ  روزی  بپای  روز  عرفه  نمی‌رسد  و  خداوند  تعالی  به  بندگان  خود  نزدیك  می‌شود  و  درنزد  فرشتگان  به  بندگان  خود  مباهات  می‌كند  و  نیكی  بندگانش  را  برخ  فرشتگان  می‌كشد  و  می‌گوید:  اینها  چه  می‌خواهند؟]‌"‌.

ابوالدرداء‌گوید:  پیامبر صلی الله علیه و سلم    گفت‌:"  ما رؤي الشيطان يوما هو فيه أصغر، ولا أدحر  ولا أغيظ منه في يوم عرفة   [شیطان  درروز  عرفه  بیش  ازهروقت  دیگرمورد  تحقیرو  اهانت  و  راندگی  قرار  می‌گیرد  و  از  تمام  روزهای  دیگرخشمگین‌تر  است‌،  چون  همه  مردمان  عرفه  مورد  لطف  و  بخشش  خداوند  قرار  می‌گیرند]"‌.

(‌و  این  خشم  شیطان  بدانجهت  است‌كه  رحمت  و  بخشش  خدا  را  نسبت  بگناهان  بزرگ  می‌بیند  و  هیچوقت  این  همه  مهر و بخشش  خدا  را  ندیده  است  مگر  در  روز  جنگ  بدر)‌.  

یكی‌گفت‌:  ای  رسول  خدا،  شیطان  در روز  جنگ  بدرچه  چیزی  را  مشاهده‌ كرد؟  

پیامبر صلی الله علیه و سلم    گفت‌: ‌او  جبریل علیه السلام  را  دید كه  فرشتگان  را  رهبری  می‌كند”‌.  مالك  بصورت  مرسل  و  حاكم  بصورت  موصول  آن  را  روایت ‌كرده‌اند.حكم  وقوف  در  عرفا‌ت  

باجماع  علما  وقوف  در  عرفات  یكی  از  اركان  بزرگ  حج  می‌باشد.  زیرا  احمد  و  صاحبان  سنن  از  عبدالرحمن  بن  یعمر  روایت  كرده‌اند  كه  پیامبر صلی الله علیه و سلم    دستور  داد  كه  جارچی  جار  دهدكه‌: " الحج عرفة ، من جاء ليلة جمع  قبل طلوع الفجر فقد أدرك ".  [حج  صحیح  راكسی  انجام  داده  است‌ كه  وقوف  در  عرفات  را  بموقع  دریافته  باشد  و  پیش  از  طلوع  فجر  شب  عید  را  درمزدلفه  دریافته  باشد]"‌.  چنان  پیداست‌كه  وقوف  در  هر  جزئی  از  عرفات  حتی  اگر لحظه  هم  باشد كفایت  می‌كند.و  مباحث  آن (وضو) بشرح  زیر  است‌:

1-‌د‌لیل  مشروعیت  وضوء‌: ‌مشروعیت  آن  به  سه  دلیل  ثابت  شده  است‌:

اول  -‌قرآن‌كریم‌:  (يا أيها الذين آمنوا إذا قمتم إلى الصلاة فاغسلوا وجوهكم وأيديكم إلى المرافق وامسحوا برؤوسكم وأرجلكم إلى الكعبين)[1]  (مائده/ 6) [‌ای‌كسانیكه  ایمان  آورده‌اید،  هرگاه  خواستید كه  برای  ادای  نماز  بپا  خیزید  و  وضو  نداشتید،  صورتتان  را  و  دستتهایتان  را  تا  آرنج  بشویید  و  سرتان  را  مسح  كنید  و  پاهایتان  را  تا  قوزكها  نیز بشوئید]‌‌.

دوم  -  سنت نبوی‌:  ابوهریره رضي الله عنه  روایت  كرده  است  كه  پیامبر صلي الله عليه و سلم   فرموده‌اند:  (لا يقبل الله صلاة أحدكم إذا أحدث حتى يتوضأ) [وقتیكه  وضو  نداشتید،  خداوند  نماز  شما  را  نمی‌پذیرد  مگر  اینكه  وضو  بگیرید  و  آنوقت  نماز  بخوانید]‌‌.  شیخین  و  ابوداود  و  ترمذی  آنرا  روایت  كرده‌اند.  

سوم  -‌اجماع‌:  از  زمان  پیامبر صلي الله عليه و سلم  تا  به  امروز،  مسلمانان  بر  مشروعیت  وضو  اجماع و  اتفا‌ق  نظر  داشته‌اند.  بنابر این  وضو  از  امور  ضروری  دین  است  (‌و  منكر  مشروعیت آن  كافر  است‌)‌.  

--------------------------------------------------------------------------------
[1] مائده/ 6.وقت  وقوف  در  عرفات

بنا  برای  جمهور علما  از هنگام  زوال  خورشید  در روز نهم  ذی‌الحجه  وقت  وقوف  در  عرفات  آغاز  می‌گردد  و  هنگام  طلوع  فجر  روز  دهم  پایان  می‌یابد  و  در  این  فاصله  چه  در  شب  یا  در  روزدر  عرفات  وقوف ‌كرده  باشد،  صحیح  است‌.  جز اینكه  اگر روز  درعرفات  توقف ‌كند،  بروی  واجب  است‌كه  آن  را  تا  بعد  از  غروب  ادامه  دهد.  ولی  اگرشب  در آنجا  توقف  نمود،  چیزی  بر  وی  واجب  نیست‌.  و  بمذهب  امام  شافعی  ادامه  توقف  در  عرفات  تا  شب‌،  سنت  می‌باشد.مقصود  از توقف درعرفات  چیست؟  

مقصود  حضور  بهم  رسانیدن  و  وجود  داشتن‌،  در  هریك  از  اجزاء  عرفات  است خواه  بصورت  خوابیده  یا  بیدار،  و  سواره  یا  پیاده‌،  و  نشسته  یا  بر  پهلوی  خوابیده  باشد.  و  خواه  پاك  و  طاهر  باشد  یا  قاعده  و  حالت  بعد  از  زایمان  و  یا  جنب  باشد. 

درباره ‌كسی‌ كه  بیهوش  شده  و  تا  اینكه  از  عرفات  خارج  می‌شود،  بهوش  نیاید،  اختلاف ‌كرده‌اند.  مالك  و  ابوحنیفه‌،  آن  را  صحیح  می‌دانند.  شافعی  و  احمد  و  حسن  بصری  و  ابوثور و  اسحاق  و  ابن‌المنذر،‌گویند  صحیح  نیست‌،  چون  وقوف  در  عرفات  یكی  از  اركان  حج  می‌باشد  و  همانگونه  كه  دیگر  اركان  حج  در  حال  اغماء  صحیح  نیست‌،  اینهم  صحیح  نیست‌.  ترمذی  بدنبال  ذكر  حدیث  ابن  یعمر،‌كه  قبلا گفته  شد  گوید:  سفیان  ثوری‌گفت‌:  اهل  علم  از  اصحاب  پیامبر صلی الله علیه و سلم    و  دیگران‌،  بدین  حدیث  عمل  می‌كنند  و  می‌گویند:  اگر كسی  پیش  از  طلوع  فجرروزدهم  در  عرفات‌،  توقف  نكند  او  حج  را  در نیافته  است‌.  و  رفتن  بعد  از طلوع  فجر آن  را  جبران  نمی‌كند،  بلكه  حج  او  به  عمره  تبدیل  می‌شود  و  براو  واجب  است‌كه  سال  آینده  حج  بگزرد  و  رای  شافعی  و  احمد  و  دیگران  هم  بدینگونه  است‌.مستحب  است كه  در كنار "‌صخرات‌“  در عرفات  توقف  نمود

توقف  در  هر  قسمت  و  هر  نقطه  از  عرفات‌كفایت  می‌كند،  مگر  در  بستر  وادی  “‌عرنه‌”  كه  در  ناحیه  غربی  عرفات  واقع  است‌،  كه  توقف  در  آنجا  باجماع  كفایت  نمی‌كند.  مستحب  است  تا  آنجاكه  ممكن  می‌باشد،  توقف  دركنار  “‌صخرات  =  سنگهای  بزرگ  دامنه‌ كوه  جبل‌الرحمه‌“  یا  نزدیك  بدانجا  باشد.

چون  پیامبر صلی الله علیه و سلم    درآنجا  توقف  نمود  وگفت‌:"  وقفت هاهنا، وعرفة كلها موقف     [‌من  اینجا  توقف  نمودم  همه  قسمتهای  عرفات  جای  توقف  می‌باشد]‌"‌.  بروایت  احمد  و  مسلم  و  ابوداود  از  جابر.غسل كردن  برای  وقوف  در  عرفات  مستحب  است

ابن  عمر  برای  توقف  در  عرفات  غسل  می‌كرد.  بروایت  مالك  و  عمر  در  عرفات  غسل‌ كرد  و  حال  آنكه  در  احرام  بود.آداب  توقف در عرفات  و  دعا كردن  در آنجا  

لازم  است  كه  در  عرفات  پیوسته  طهارت‌كامل  داشته  باشد  و  رو  بقبله  فراوان  استغفار  وذكرو  دعا  برای