مْ خَزَنَتُهَا أَلَمْ يَأْتِكُمْ رُسُلٌ مِّنكُمْ يَتْلُونَ عَلَيْكُمْ آيَاتِ رَبِّكُمْ وَيُنذِرُونَكُمْ لِقَاء يَوْمِكُمْ هَذَا قَالُوا بَلَى وَلَكِنْ حَقَّتْ كَلِمَةُ الْعَذَابِ عَلَى الْكَافِرِينَ ؛  و کافران  را گروه  گروه  به  جهنم  برانند  چون  به  جهنم  رسند درهايش ، گشوده شود و نگهبانان  آتش  گويند : آيا پيامبراني  از خود شما بر شما  مبعوث  نشدند تا آيات  پروردگارتان  را برايتان  بخوانند و شما را از  ديدار با چنين روزي  بترسانند ? مي  گويند : بلي   ولي  ، بر کافران  عذاب   محقق  شده  بود.
قِيلَ ادْخُلُوا أَبْوَابَ جَهَنَّمَ خَالِدِينَ فِيهَا فَبِئْسَ مَثْوَى الْمُتَكَبِّرِينَ؛ گفته  شود : از درهاي  جهنم  داخل  شويد ، همواره  در آنجا خواهيد بود، جايگاه  سرکشان  چه  بد جايگاهي  است.
وَسِيقَ الَّذِينَ اتَّقَوْا رَبَّهُمْ إِلَى الْجَنَّةِ زُمَرًا حَتَّى إِذَا جَاؤُوهَا وَفُتِحَتْ أَبْوَابُهَا وَقَالَ لَهُمْ خَزَنَتُهَا سَلَامٌ عَلَيْكُمْ طِبْتُمْ فَادْخُلُوهَا خَالِدِينَ ؛ و آنان  را که  از پروردگارشان  ترسيده  اند گروه  گروه  به  بهشت  مي  برند  چون  به  بهشت  برسند درهايش  گشوده  شود  و خازنان  بهشت  گويندشان  : سلام   برشما ، بهشتتان  خوش  باد ، به  درون  بياييد ، همواره  در اينجا خواهيد  بود.
وَقَالُوا الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي صَدَقَنَا وَعْدَهُ وَأَوْرَثَنَا الْأَرْضَ نَتَبَوَّأُ مِنَ الْجَنَّةِ حَيْثُ نَشَاء فَنِعْمَ أَجْرُ الْعَامِلِينَ؛ مي  گويند : سپاس  خدايي  را که  هر وعده  که  به  ما داد راست  بود  آن   زمين را به  ميراث  به  ما داد  و اکنون  در هر جاي  بهشت  که  بخواهيم  مکان   مي  گيريم   عمل  کنندگان  را چه  مزد نيکويي  است.
وَتَرَى الْمَلَائِكَةَ حَافِّينَ مِنْ حَوْلِ الْعَرْشِ يُسَبِّحُونَ بِحَمْدِ رَبِّهِمْ وَقُضِيَ بَيْنَهُم بِالْحَقِّ وَقِيلَ الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ؛ و فرشتگان  را مي  بيني  که  گرد عرش  خدا حلقه  زده  اند و به  ستايش ، پروردگارشان  تسبيح  مي  گويند  ميان  آنها نيز به  حق  داوري  گردد و گفته   شود که  ستايش  از آن  خدايي  است  که  پروردگار جهانيان  است.
بعد از آنکه خداوند متعال بيان نمود که ميان بندگانش حکم و داوري مي نمايد بندگاني که آنها را آفريده و به همه روزي داده و به تدبيرشان پرداخته و آنها را در دنيا و قيامت گرد هم آورده و تصريح نموده که آنان را به هنگام پاداش و جزا دادن از يکديگر جدا مي نمايد، همان طور که در دنيا در ايمان و کفر و در تقوا و معصيت با همديگر فرق داشتند. پس فرمود:« وَسِيقَ الَّذِينَ كَفَرُوا إِلَى جَهَنَّمَ» و کافران با خشونت به سوي جهنم برده مي شوند. با شلاّق هاي دردآور زده مي شوند و نگهبانان تندخو و سرسخت جهنم آنها را مي زنند و به سوي بدترين زندان و بدترين جايگاه مي برند و آن جهنّمي است که همه انواع عذاب را در خود دارد و تمام انواع بدبختي ها در آن وجود دارد و هيچ نوع شادي در آن نيست. همان طور که مي فرمايد:« يومَ يدَعُّونَ إِلَي نَارِ جَهَنَّمَ دَعَاَ» روزي که به سوي آتش جهنم رانده مي شوند چون از وارد شدن به آن امتناع مي ورزند.  زُمَراً» يعني به صورت گروههاي متفرّق، هرگروه که کارهايشان همگون است به سوي جهنّم رانده مي شوند و يک ديگر را نفرين مي کنند و از يک ديگر بيزاري مي جويند.
« حَتَّى إِذَا جَاؤُوهَا فُتِحَتْ أَبْوَابُهَا» تا اين که به نزديک جهنّم و کنار آن مي رسند، آن گاه درهاي جهنّم در حالي که آنها را به شقاوت، جاوداني و  عذاب هميشگي مژده مي دهند، و به خاطر اعمالشان آنها را سرزنش مي  کنند؛ اعمالي که آنها را به اين جايگاه زشت و هولناک رسانده است، مي گويند:« أَلَمْ يَأْتِكُمْ رُسُلٌ مِّنكُمْ» آيا پيامبراني از نوع خودتان که شما آنها را مي شناختيد و راستگويي آنان را مي دانستيد و مي توانستيد از آنها فرا بگيريد و بياموزيد به نزد شما نيامدند؟« يَتْلُونَ عَلَيْكُمْ آيَاتِ رَبِّكُمْ» آيه هاي پروردگارتان را که پيامبران را با آن فرستاده با روشن ترين دليلها بر حق و يقين دلالت مي کردند بر شما بخوانند؟! « وَيُنذِرُونَكُمْ لِقَاء يَوْمِكُمْ هَذَام و شما را از روياروئي چنين روزي بترسانند؟ يعني اين ايجاب مي کرد که شما از آنها پيروي کنيد و با پيشه کردن پرهيزگاري، خود را از عذاب اين روز برحذر داريد، اما حالت شما به خلاق اين بود. 
« قَالُوا بَلَى» آنها با اعتراف به گناهانشان و اين که حجّت خدا بر آنها اقامه شده است مي گويند: آري! پيامبران پروردگار ما با آيات و حجت هاي الهي نزد ما آمدند و نهايت روشنگري را براي ما کردند و ما را از اين برحذر داشتند، « وَلَكِنْ حَقَّتْ كَلِمَةُ الْعَذَابِ عَلَى الْكَافِرِينَ» ولي فرمان عذاب بر کافران قطعي و ثابت است. يعني به سبب کفر ورزيدنشان به آيات خدا فرمان عذاب بر آنها قطعي است، و اين عذاب قطعي براي هرکسي است که به آيات خدا کفر ورزد و آنچه را که پيامبران آورده اند انکار نمايد. پس آنها به گناهان خود و به اين که حجت بر آنها اقامه شده اعتراف کردند. 
به حالت توهين به آنها گفته مي شود:« ادْخُلُوا أَبْوَابَ جَهَنَّمَ» به درهاي دوزخ وارد شويد، پس هر گروه از دري که مناسب آنان است و مطابق با عملشان مي باشد وارد مي گردند. « خَالِدِينَ فِيهَا» براي هميشه در آن هستند و از آن بيرون نمي گردد. و به آنان مهلت داده نمي شود. « فَبِئْسَ مَثْوَى الْمُتَكَبِّرِينَ» پس چه بد است جايگاه متکبران؛ آتش جايگاه آنهاست ، چون آنها با خود بزرگ بيني حق را نپذيرفتند پس خداوند به آنها سزايي از نوع عملشان داد و آنها را  خوار و ذليل و رسوا گرداند. سپس از اهل بهشت سخن به ميان آورد و فرمود:« وَسِيقَ الَّذِينَ اتَّقَوْا رَبَّهُمْ» و کساني که به يگانه پرستي و عمل به طاعت خدا پرهيزگاري را پيشه کرده اند با اکرام و بزرگداشت، « إِلَى الْجَنَّةِ زُمَرًا» گروه گروه و در حالي که شاد هستند و هر گروهي با دسته هاي ديگري است که عملش با آن مناسب مي باشد به سوي بهشت بر مرکب هاي برگزيده سوق داده مي شوند. 
« حَتَّى إِذَا جَاؤُوهَا» تا اين که به آستانه بهشت و منازل زيبا مي رسند و نسيم آن بر آنها مي وزد و زمانِ هميشه ماندن و بهره مند شدن از نعمت هاي آن فرا مي رسد، « وَفُتِحَتْ أَبْوَابُهَا» و درهاي بهشت براي بزرگداشت آنان به رويشان گشوده مي شود، « وَقَالَ لَهُمْ خَزَنَتُهَا سَلَامٌ عَلَيْكُمْ طِبْتُمْ» و نگهبانانش با تبريک و خوش آمد گفتن به آنها مي گويند:« سلام بر شما». يعني از هر آفت و بدي سالم و به دور هستيد و دل هايتان با شناخت و محبّت خدا و ترس از او پاک گرديده و زبان هايتان با ذکر او و اعضا و جوارحتان با اطاعت او پاک شده است. « فَادْخُلُوهَا خَالِدِينَ» پس به سبب پاکي تان وارد آن شويد در حالي که در آنجا جاودانه خواهيد بود، چون بهشت سراي پاکيزگي و پاکي است و جز پاکان کسي وارد آن نمي شود. در مورد جهّ