روي اقتدا به هدايت يافتگان است ، بلکه مجادله چنين کساني درباره خدا براساس تقليد از پدران گمراهشان است.
بنابراين فرمود:« وَإِذَا قِيلَ لَهُمُ اتَّبِعُوا مَا أَنزَلَ اللَّهُ» و هنگامي که به آنان گفته شود از آنچه خداوند بر پيامبرانش نازل فرموده است پيروي کنيد، چون آن حق است و با دلايل آشکاري آن را برايتان روشن گردانده است، « قَالُوا بَلْ نَتَّبِعُ مَا وَجَدْنَا عَلَيْهِ آبَاءنَا» مخالفت کرده و مي گويند: بلکه از چيزي پيروي مي کنيم که پدران و نياکان خود را بر آن يافته ايم، بنابراين آنچه را که پدران و نياکان خود را بر آن يافته ايم به خاطر گفته هيچ کسي رها نمي کنيم.
خداوند در رد استدلال آنها و پدرانشان فرمود:« أَوَلَوْ كَانَ الشَّيْطَانُ يَدْعُوهُمْ إِلَى عَذَابِ السَّعِيرِ» مگر چنين نبوده است که شيطان پدران آنها را به سوي آتش دوزخ فرا خواند و آنان دعوت شيطان را پذيرفتند و به دنبال او حرکت کردند، و از زمره شاگردان شيطان شدند و سرگرداني بر آنها چيره شد؟! پس آيا بايد از آنها پيروي کرد و راه آنان را در پيش گرفت، يا اينکه گمراهي پدرانشان بايد آنها را از در پيش گرفتن راه آنان برحذر دارد؟! و شيطان آنان و پدرانشان را بدين خاطر دعوت نمي کند که آنان را دوست بدارد، بلکه از روي دشمني و فريبکاري دعوتشان مي کند و در حقيقت پيروان شيطان دشمنان او هستند که مغلوب او گشته و شيطان بر آنها مسلط شده است و از اينکه آنها به سبب پذيرفتن دعوت  او مستحق عذاب جهنم گرديده اند شادمان است.وَمَن يُسْلِمْ وَجْهَهُ إِلَى اللَّهِ وَهُوَ مُحْسِنٌ فَقَدِ اسْتَمْسَكَ بِالْعُرْوَةِ الْوُثْقَى وَإِلَى اللَّهِ عَاقِبَةُ الْأُمُورِ؛ هر که  روي  خويش  به  خدا کند و نيکوکار باشد هر آينه  به  دستگيره ، استواري چنگ  زده  است  ، و پايان  همه  کارها به  سوي  خداست.
وَمَن كَفَرَ فَلَا يَحْزُنكَ كُفْرُهُ إِلَيْنَا مَرْجِعُهُمْ فَنُنَبِّئُهُم بِمَا عَمِلُوا إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ بِذَاتِ الصُّدُورِ؛ آن  کسان  که  کافر شده  اند کفرشان  تو را غمگين  نسازد  بازگشتشان  نزد  ماست   پس  به  کارهايي  که  کرده  اند آگاهشان  مي  کنيم   زيرا خدا به  آنچه   در دلها مي  گذرد آگاه  است.
نُمَتِّعُهُمْ قَلِيلًا ثُمَّ نَضْطَرُّهُمْ إِلَى عَذَابٍ غَلِيظٍ؛ اندکي  کاميابشان  مي  سازيم  ، سپس  به  بيچارگي  به  عذاب  سختشان  مي  کشانيم.
« وَمَن يُسْلِمْ وَجْهَهُ إِلَى اللَّهِ» و هرکس براي خداوند کرنش و فروتني نمايد، و با انجام دستورات الهي مطيع او باشد و دين و عبادت را خالصانه براي او انجام دهد، « وَهُوَ مُحْسِنٌ» در حالي که در آن فروتني و مطيع بودن، نيکوکار باشد، يعني عمل او مشروع بوده و در آن از سنت پيامبر پيروي کرده باشد. به عبارتي ديگر هرکس با انجام همه عبادت ها منقاد و مطيع خدا گردد، در حالي که در انجام دادن اين عبادت ها نيکوکار باشد، يعني چنان خداوند را پرستش نمايد که گويا او را مي بيند و اگر او را نمي بيند خداوند وي را مي بيند . يا مي توان گفت: هرکس با اداي حقوق خدا منقاد و مطيع  او باشد، در حالي که با بندگان به نيکي رفتار مي نمايد و حقوق آنها را به جاي مي آورد. و همه  اين معاني متلازم يکديگرند و فرق چنداني با هم ندارند، زيرا خلاصه همه آنها اين است که فرد بايد تمامي دستورات دين را به صورت کامل و به صورتي که پذيرفته مي شود انجام دهد .پس هرکس چنين کرد، مسلمان و مطيع خدا گشته است، و « اسْتَمْسَكَ بِالْعُرْوَةِ الْوُثْقَى» به دستاويز محکمي چنگ زده است؛ دستاويزي که هرکس به آن چنگ زند نجات مي يابد، و از نابودي و هلاکت در امان خواهد بود، و به هر خير و خوبي دست مي يازد.
و هرکس روي به خداي نياورد و يا نيکوکار نباشد، به دستاوير سست و ضعيفي چنگ زده است. از اين روي چيزي جز هلاکت و نابودي در پيش نخواهد داشت. « وَإِلَى اللَّهِ عَاقِبَةُ الْأُمُورِ» و سرانجام کارها به سوي خداست، پس خداوند در ميان بندگانش حکم مي نمايد و آنها را بر حسب اعمالشان مجازات خواهد کرد. بنابراين بندگان بايد براي آن روز آمادگي پيدا کنند.
« وَمَن كَفَرَ فَلَا يَحْزُنكَ كُفْرُهُ» و هرکس که کافر شود کفر او تو را غمگين نسازد، چرا که وظيفه دعوت و رساندن آن به گوش مردم بر عهده تو است، و آن را به نحو احسن انجام داده اي. پس بعد از اين اگر کسي هدايت نشود خداوند پاداش تو را مي دهد و به خاطر هدايت نيافتن مردم جايي براي غمگين شدن وجود ندارد، چون اگر فردي که کافر مي شود خيري در او بود خداوند او را هدايت مي کرد. و نيز از اين غمگين مباش که آنها بر دشمني ورزيدن با تو جرات مي کنند و به ستيز با  تو بر مي خيزند و به کفر و گمراهي خود ادامه مي دهند. نيز از اين ناراحت مباش که عذاب خدا فورا آنها را فرا نمي گيرد، زيرا « إِلَيْنَا مَرْجِعُهُمْ فَنُنَبِّئُهُم بِمَا عَمِلُوا» بازگشت آنان به سوي ما است و ما آنها را از کفر و دشمني شان و تلاشي که براي خاموش کردن نور خدا انجام داده اند و اذيت و آزاري که به پيامبران رسانده اند آگاه مي سازيم. « إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ بِذَاتِ الصُّدُورِ» بي گمان خداوند به راز دل ها آگاه است؛ رازهايي که به زبان آورده نشده اند، پس آنچه که آشکار و پيداست چگونه خواهد بود؟!
« نُمَتِّعُهُمْ قَلِيلًا» آنان را اندکي در دنيا بهره مند مي سازيم تا گناهشان بيشتر گردد و عذابشان کاملتر شود، « ثُمَّ نَضْطَرُّهُمْ إِلَى عَذَابٍ غَلِيظٍ» سپس آنها را به تحمل عذابي بزرگ و سخت وادار مي کنيم؛ عذابي که بس بزرگ و شديد و دردناک است.وَلَئِن سَأَلْتَهُم مَّنْ خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ لَيَقُولُنَّ اللَّهُ قُلِ الْحَمْدُ لِلَّهِ بَلْ أَكْثَرُهُمْ لَا يَعْلَمُونَ؛ اگر از آنها بپرسي  : چه  کسي  آسمانها و زمين  را آفريده  است  ? خواهند  گفت ، : خدا  بگو : سپاس  خدا را  بلکه  بيشترشان  نادانند.
لِلَّهِ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ إِنَّ اللَّهَ هُوَ الْغَنِيُّ الْحَمِيدُ؛ از آن  خداست  آنچه  در آسمانها و زمين  است  و خدا بي  نياز و ستودني  است.
وَلَوْ أَنَّمَا فِي الْأَرْضِ مِن شَجَرَةٍ أَقْلَامٌ وَالْبَحْرُ يَمُدُّهُ مِن بَعْدِهِ سَبْعَةُ أَبْحُرٍ مَّا نَفِدَتْ كَلِمَاتُ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ عَزِيزٌ حَكِيمٌ؛ و اگر همه  درختان  روي  زمين  قلم  شوند و دريا مرکب  و هفت  درياي  ديگر  به مددش  بيايد ، سخنان  خدا پايان  نمي  يابد  و خدا پيروزمند و حکيم  است.
مَّا خَلْقُكُمْ وَلَا بَعْثُكُمْ إِلَّا كَنَفْسٍ وَاحِدَةٍ إِنَّ اللَّهَ سَمِيعٌ بَصِيرٌ؛ آفرينش  همه  شما و باز زنده  کردنتان  تنها همانند زنده  کردن  يک  تن  است   هر آينه  خدا شنوا و بيناست.
« وَلَئِن سَأَلْتَهُم مَّنْ خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ»  و اگر از اين مشرکين که حق را تکذيب کرده اند بپرسي آسمان ها و زمين را چه کسي آفريده است؟ خواهند دانست که بت هايي آنها چيزي را نيافريده اند، « لَيَقُولُنَّ ال