نکرده است. اين آيه اهل علم را مورد ستايش قرار مي دهد و بالاترين نوع علم و دانش، دانستن کتاب خداوند است، زيرا خداوند به کسي که بهره اي از علم ندارد دستور داده تا در همۀ اتفاقات به اهل علم مراجعه نمايد. در اين آيه به صورت ضمني از اهل علم به عنوان انسانهاي عادل و پاکيزه سخن رفته است، زيرا خداوند دستور داده از آنها پرسيده شود، و اينکه جاهل و نادان با سوال از دانا از مسئوليت و عاقبت بد، رهايي مي يابد. و اين آيه دلالت مي نمايد که خداوند علما را امانت دار وحي و قرآن خويش قرار داده است، و به آنان دستور داده است که به خود سا زي و پاکيزه کردن نفس خويش و متصف شدن به صفت هاي کمال بپردازند. 
و بهترين اهل علم کساني هستند که از اين قرآن بزرگ آگاهي داشته باشند. و در حقيقت عالمان قرآن اهل علم حقيقي هستند، و از ديگران به اين نام (اهل علم) اولي ترند. بنابراين خداوند متعال فرمود: (وَأَنزَلْنَا إِلَيْكَ الذِّكْرَ ) و قرآن را بر تو فرو فرستاده شده است تا امور ظاهري و باطني، ديني و دنيايي مورد نياز بندگان در آن وجود دارد. (لِتُبَيِّنَ لِلنَّاسِ مَا نُزِّلَ إِلَيْهِمْ)تا چيزي را که براي مردم فرو فرستاده شده  روشن سازي . و اين شامل روشنگري کلمات و مفاهيم قرآن مي باشد. (وَلَعَلَّهُمْ يَتَفَكَّرُونَ ) شايد که در قرآن بيانديشند و برحسب استعداد و توانايي خود گنج ها و علوم آن را بيرون بياورند.أَفَأَمِنَ الَّذِينَ مَكَرُواْ السَّيِّئَاتِ أَن يَخْسِفَ اللّهُ بِهِمُ الأَرْضَ أَوْ يَأْتِيَهُمُ الْعَذَابُ مِنْ حَيْثُ لاَ يَشْعُرُونَ آيا کساني که بد انديشي مي کنند از آنکه خداوند آنان را به زمين فرو برد يا اينکه عذاب الهي از جايي که نمي دانند به سراغشان بيايد ايمن گشته اند. 
أَوْ يَأْخُذَهُمْ فِي تَقَلُّبِهِمْ فَمَا هُم بِمُعْجِزِينَ يا اينکه آنان را درآمد و شدشان عذاب دهد، پس آنان نمي توانند خدا را درمانده کنند. 
أَوْ يَأْخُذَهُمْ عَلَى تَخَوُّفٍ فَإِنَّ رَبَّكُمْ لَرؤُوفٌ رَّحِيمٌ يا آنان را در حالت بيم و هراس عذاب دهد. پس به راستي پروردگارتان رئوف و مهربان است. 
در اينجا خداوند کافران و تکذيب کنندگان و گناهکاران را تهديد نموده و از عذاب ناگهاني خود بر حذر مي دارد، زيرا بعيد نيست که عذاب خداوند آنان را فراگيرد، در حالي که آنان نمي دانند. يا خداوند آنان را از بالاي سرشان به عذاب خويش گرفتار نمايد، يا با فروبردنشان در دل زمين آنها را عذاب دهد، و يا د رحال رفت و آمدشان و زماني که از عذاب الهي در بيم و هراس نيستند يا زماني که از عذاب خدا بيمناک و هراسانند آنان را عذاب دهد. پس آنان در هيچ حالتي از اين حالت ها نمي توانند از دست خداوند بگريزند، و او درمانده کنند، بلکه پيشانيهايشان به دست خدا است، اما خداوند رئوف و مهربان است و گناهکاران را فوراً عذاب نمي دهد، بلکه به آنها مهلت، سلامتي و روزي مي دهد، در حالي که آنها او و دوستانش را اذيت مي کنند. با وجود اين، خداوند درهاي توبه را به روي آنها مي گشايد و از آنان مي خواهد تا از گناهان و بديهايي که به ايشان زيان مي رساند دست بکشند، و در مقابل توبه و دست کشيدن از گناهان بهترين نعمت ها را به آنان وعده داده و گناهاني را که از آنان سرزده  است مي آمرزد. پس مجرم و گناهکار بايد از پروردگارش شرم نمايد چرا که نعمت هاي خود را در همۀ حالت ها بر او فرو مي ريزد، اما گناهان او در همه حالات بالا مي رود و بداند که خداوند مهلت مي دهد اما فراموش نمي کند، و هرگاه گناهکاران را بگيرد آنان را رسوا خواهد کرد. پس گناهکاران بايد توبه نمايند و به سوي او باز گردند، زيرا او مهربان و توبه پذير است. پس بشتابيد به سوي رحمت گسترده و احسان فراگير الهي، و راهي را در پيش گيريد که انسان را به فضل پروردگار مهربان مي رساند. آري راه پرهيزگاري و ترس از خدا وعمل کردن به فرامين او را در پيش گيريد.أَوَ لَمْ يَرَوْاْ إِلَى مَا خَلَقَ اللّهُ مِن شَيْءٍ يَتَفَيَّأُ ظِلاَلُهُ عَنِ الْيَمِينِ وَالْشَّمَآئِلِ سُجَّدًا لِلّهِ وَهُمْ دَاخِرُونَ آيا به چيزهايي که خداوند آفريده است نمي نگرند که چگونه سآيه هايش را راست و چپ سجده کنان و فروتنانه براي خداوند مي گردند. 
وَلِلّهِ يَسْجُدُ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَمَا فِي الأَرْضِ مِن دَآبَّةٍ وَالْمَلآئِكَةُ وَهُمْ لاَ يَسْتَكْبِرُونَ و آنچه در آسمانها وجود دارد و جنبده (هايي که) در زمين هستند براي خدا سجده مي برند و (نيز) فرشتگان (براي خداوند سجده مي برند) و آنان تکبر نمي کنند. 
يَخَافُونَ رَبَّهُم مِّن فَوْقِهِمْ وَيَفْعَلُونَ مَا يُؤْمَرُونَ از پروردگارشان که بر بالاي سرشان است مي ترسند و آنچه را که به آنان دستور داده مي شود، انجام مي دهند. 
خداوند متعال مي فرمايد: (أَوَ لَمْ يَرَوْاْ) آيا کساني که در يگانگي و عظمت و کمال پروردگارشان شک دارند، ) إِلَى مَا خَلَقَ اللّهُ مِن شَيْءٍ يَتَفَيَّأُ ظِلاَلُهُ عَنِ الْيَمِينِ وَالْشَّمَآئِلِ ) به همۀ آفريدهاي خداوند نمي نگرند و اينکه سآيه هايش به راست و چپ مي گرداند؟ (سُجَّدًا لِلّهِ ) همه در برابر پروردگارشان سجده مي برند و در برابر عظمت و شکوه الهي فروتن اند. (وَهُمْ دَاخِرُونَ ) آنان فروتن و خاضع هستند و تحت تسخير وتدبير قدرت الهي سرکرنش فرو آورده اند. و پيشاني همۀ آنان در دست خداوند است. (وَلِلّهِ يَسْجُدُ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَمَا فِي الأَرْضِ مِن دَآبَّةٍ) و آنچه در آسمانها است و حيوانات ناطق و غير ناطقي که در زمين هستند، خدا را سجده مي برند، (وَالْمَلآئِكَةُ(  و فرشتگان نيز براي خدا سجده مي کنند. 
بعد از بيان عموم سجده کنندگان ، فرشتگان را به خاطر فضيلت و شرافتشان، و به خاطر کثرت و زيادي عبادتشان به طور خاص بيان نمود. بنابراين فرمود: (وَهُمْ لاَ يَسْتَكْبِرُونَ ) و آنها از انجام عبادت الهي تکبر نمي ورزند، با اين تعدادشان زياد است، و بزرگ و قوي هستند. همانطور که خداوند متعال فرموده است: (لن يستنکف المسيح ان يکون عبدالله و لا المئلکه المقربون) مسيح و فرشتگان مقرب از اينکه بندۀ خدا باشند هرگز ابا نورزيده اند. 
(يَخَافُونَ رَبَّهُم مِّن فَوْقِهِمْ) پس از آنکه خداوند متعال فرشتگان را به خاطر کثرت طاعت، و فروتني در مقابل خدا ستايش نمود، آنان را به خاطر ترس از خدا ستود، خداوندي که از حيث ذات و چيره گي بر بالاي آنان قرار دارد، پس آنان در برابر قدرت او همواره فروتن اند. 
(وَيَفْعَلُونَ مَا يُؤْمَرُونَ ) و خداوند آنان را به هر چه فرمان دهد، فرمانش را از روي رغبت و اختيار اطاعت مي نمايند. 
سجدۀ مخلوقات براي خداوند دو نوع است. يکي سجده ي اضطراري است که بر صفات کمال خداوند دلالت مي نمايد. و اين براي مومن و کافر نيکوکار و فاسق، حيوان ناطق و  غيره عام است و ديگري سجدۀ اختياري که ويژۀ بندگان مومن و دوستان خدا و فرشتگان و ديگر مخلوقات است.وَقَالَ اللّهُ لاَ تَتَّخِذُواْ إِلـهَيْنِ اث