نمي  خوانند سواي  الله  مگر جماداتي  را و نمي  خوانند سواي  الله  مگر  شيطاني سرکش  را.
لَّعَنَهُ اللّهُ وَقَالَ لَأَتَّخِذَنَّ مِنْ عِبَادِكَ نَصِيبًا مَّفْرُوضًا ؛ خدايش  لعنت  کرد  و شيطان  گفت  : گروهي  معين  از بندگانت  را به   فرمان خويش  مي  گيرم.
وَلأُضِلَّنَّهُمْ وَلأُمَنِّيَنَّهُمْ وَلآمُرَنَّهُمْ فَلَيُبَتِّكُنَّ آذَانَ الأَنْعَامِ وَلآمُرَنَّهُمْ فَلَيُغَيِّرُنَّ خَلْقَ اللّهِ وَمَن يَتَّخِذِ الشَّيْطَانَ وَلِيًّا مِّن دُونِ اللّهِ فَقَدْ خَسِرَ خُسْرَانًا مُّبِينًا ؛ و البته  گمراهشان  مي  کنم  و آرزوهاي  باطل  در دلشان  مي  افکنم  و به  آنان ، فرمان  مي  دهم  تا گوشهاي  چارپايان  را بشکافند  و به  آنان  فرمان  مي  دهم   تا خلقت  خدا را دگرگون  سازند  و هر کس  که  به  جاي  خدا شيطان  را به   دوستي  برگزيند زياني  آشکار کرده  است.
يَعِدُهُمْ وَيُمَنِّيهِمْ وَمَا يَعِدُهُمُ الشَّيْطَانُ إِلاَّ غُرُورًا ؛ به  آنها وعده  مي  دهد و به  آرزوشان  مي  افکند و شيطان  آنان  را جز به   فريب وعده  ندهد.
أُوْلَـئِكَ مَأْوَاهُمْ جَهَنَّمُ وَلاَ يَجِدُونَ عَنْهَا مَحِيصًا ؛ مکانشان  در جهنم  است  و در آنجا راه  گريزي  نخواهند يافت.
آنچه که مشرکا ن به جاي خدا به فرياد مي طلبند، جز بت هايي نيست که نام هاي ماده بر آنها نهاده اند، مانند «عُزَّي» و « مَنَاة» و امثال آن، و معلوم است که اسم بر مسّمي دلالت مي نمايد، پس وقتي نام هايشان نام هاي زنانه و ناقص است، بيانگر آن است که چيزهايي به اين اسم ها نام گذاري شده اند نيز ناقص و داراي کمبودند، و فاقد صفت هاي کمال مي باشند. همانطور که خداوند متعال در چندين جا در کتابش خبر داده است که اين بت ها و معبودان باطل چيزي را نمي آفرينند، و روزي نمي دهند، و زياني را از کساني که آنها را مي پرستند دور نمي کنند، بلکه نمي توانند زياني را از خودشان دور کنند ، و سودي به کسي برسانند. و اگر کسي به آنها سوء قصدي داشته باشد، نمي توانند خودشان را ياري کنند، و شنوايي و بينايي و دهان ندارند. پس کسي که چنين است چگونه پرستش مي شود؟! و چگونه عبادت خالصانه خداوندي ترک مي شود که داراي نام هاي نيکو، و صفات عالي و ستايش، و کمال و بزرگي و شکوه و قدرت و زيبايي و رحمت و نيکي و احسان است، و در آفريدن و تدبير و حکمت در امر و تقدير يگانه است؟! و اين جزو زشت ترين زشتي است که بر نقص و کمبود صاحبش و سقوط او به اوج پستي و حقارت دلالت مي نمايد. 
با وجود اين آنها فقط در ظاهر اين بت هاي ناقص را مي پرستند، و در حقيقت آنها جز شيطان که  دشمنشان است و مي خواهد آنها را هلاک کند، و براي هلاک کردن آنها از هر آنچه که در توان دارد بهره مي برد چيزي ديگر را نمي پرستند، شيطاني که بسيار گمراه است و خداوند او را نفرين نموده ، و او را از رحمت خويش دور کرده است. پس همانطور که خداوند او را از رحمت خود دور نموده است او نيز براي دور کردن بندگان از رحمت خدا تلاش مي کند. « إِنَّمَا يدعُوا حِزبَهُ لِيکُونُوا مِن أَصحَبِ السَّعِير» همانا شيطان گروه خود را فرا مي خواند تا از اهل جهنم باشند.
بنابراين خداوند از تلاش شيطان براي فريب دادن بندگن و آراستن و زيبا جلوه دادن بدي و فساد براي آنها خبر داده، و اينکه به پروردگارش سوگند خورده و گفته است:« لَأَتَّخِذَنَّ مِنْ عِبَادِكَ نَصِيبًا مَّفْرُوضًا» از بندگانست بهره اي مشخص بر مي گيرم، شيطان ملعون مي داند که نمي تواند همه بندگان خدا را فريب دهد، و مي داند که بر بندگان مخلص خدا توانايي و قدرتي ندارد، بلکه فرمانروايي و قدرت او بر کسي است که او را به دوستي برگزيده و اطاعت از او را بر اطاعت از مولا و پروردگارش ترجيح داده است . و در جايي ديگر شيطان قسم خورده و گفته است:« وَلَأُغوِينَّهُم أَجمَعينَ ، إِلَّا عِبَادَکَ مِنهُمُ المُخلَصِينَ» حتما همه را فريب خواهم داد جز بندگان مخلص تو. پس چيزي که شيطان پليد به طور قطع در پي آن است خداوند از آن خبر داده و مي فرمايد:« وَلَقَد صَدَّقَ عَلَيهِم إِبليسِ ظَنَّهُ فَاتَّبَعُوهُ إِلَّا فَرِيقَاَ مِّنَ المُومِنينَ » و قطعا شيطان گمان خود را بر آنها درست و راست يافت، بنابراين از او پيروي کردند جز گروهي از مومنان.
شيطان قسم خورده است از ميان بندگان سهميه مقرر و مشخصي را برگيرد و هدفش را در مورد آنها بيان کرده و به صراحت گفته است: « لأُضِلَّنَّهُمْ» آنها را از راه راست گمراه مي کنم، به طوري که آن را نشناسند و به آن عمل نکنند.
« وَلأُمَنِّيَنَّهُمْ» و همراه با گمراه کردن ، آنها را در آرزوها و خيالات قرار مي دهم، به گونه اي که آرزو و خيال کنند آنچه مومنانِ هدايت يافته به دست مي آورند آنها هم به دست خواهند آورد، و اين  عين فريب است. پس فقط به گمراه کردن آنها اکتفا نکرد، بلکه گمراهي شان را براي آنان زيبا جلوه داد. و اين مزيدِ بر شر و بدي آنها است، زيرا آنها کارهاي اهل جهنم را انجام مي دهند که موجب عقوبت و سزا است، و گمان مي برند که اين کارها باعث وارد شدن به بهشت مي شود. و از يهود و نصارا و امثالشان عبرت بگير آن گونه که خداوند از آنها حکايت کرده است:« وَقَالُوا لَن يدخُلَ الجَنَّةِ إِلَّا مَن کَانَ هُوداً أَو نَصَرَي تِلکَ أَماَنِيهُم» و گفتند: « هرگز وارد بهشت نخواهد شد مگر کسي که يهودي يا نصراني باشد، اين آرزو خيالاتشان است».
« وَکَذَلِکَ زَينَّا لِکُلِّ أُمَّةٍ عَمَلَهُم» و اين چنين براي هر امتي کارشان را آراسته نموديم. 
« قُل هَل نُنَبِّئُکُم بِالأَخسَرِينَ أَعمَلاً ، الَّذينَ ضَلَّ سَعيهُم فِي الحَيوِةِ الدُّنيا وَهُم يحسَبُونَ أََنَّهُم يحسِنُونَ صنُعاً» بگو:« آيا شما را به زيان کارترين مردم آگاه سازيم؟ آنان کساني هستند که تلاش و کوششان در زندگي دنيا به هدر رفته و آنها گمان مي برند که کار خوبي مي کنند.»
خداوند متعال در مورد منافقان فرموده است آنها روز قيامت به مومنان مي گويند:« أَلَم نَکُن مَّعَکُم قَالُوا بَلَي وَلَکِنَّکُنم فَتَنتُم أَنفُسَکُم وَتَربَّصتُم وَارتَبتُم وَغَرَّتَّکُم الَأَمَانِي حَتَّي جَاءَ أَمرُاللهّ ِ وَغَرَّکُم بِاللهِ الغَرُورُ» آيا ما با شما نبوديم؟ گويند:«آري! اما شما خودتان را به فتنه مبتلا کرديد و منتظر مانديد و شک کرديد و آرزوهايتان شما را فريب داد تا اينکه امر خدا آمد و شيطانِ مغرور کننده، شما را درباره خدا فريب  داد.»
« وَلآمُرَنَّهُمْ فَلَيُبَتِّكُنَّ آذَانَ الأَنْعَامِ» و آنها را به شکافتن و قطع کردن گوش چهارپايان از قبيل بحيره و سائبه و وصيله و حام دستور مي دهم. پس با ذکر برخي از اين گمراهي ها به همه ي گمراهي ها اشاره کرد.
و اين نوعي گمراه کردن است که در قالب حرام نمودن آنچه خدا حلال کرده ، يا حلال کردن آنچه خدا حرام نموده است تجلي مي يابد. و اعتقادات فاسد و احکام ستمگرانه نيز جزو بزرگترين گمراهي محسوب مي شود.
« وَلآمُرَنَّهُمْ فَلَيُغَيِّرُنَّ خَلْ