قْرَبِينَ و خويشاوندان نزديك خود را بترسان.
وَاخْفِضْ جَنَاحَكَ لِمَنِ اتَّبَعَكَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ و بال مهرباني خود را براي مؤمناني كه از تو پيروي ميكنند، بگستران.
فَإِنْ عَصَوْكَ فَقُلْ إِنِّي بَرِيءٌ مِّمَّا تَعْمَلُونَ پس اگر از تو سرپيچي كردند، بگو: «همانا من از آنچه ميكنيد بيزارم».
خداوند پيامبرش را از به فرياد خواندن معبودي به جز خدا نهي ميكند، و به تبع وي امتش نيز نهي شده است. و خداوند ميفرمايد: كمك خواستن و عبادت غير الله باعث عذاب و كيفر هميشگي ميشود، زيرا چنين كاري شرك است: من يشرك بالله فقد حرام الله عليه الجنه ومأوئهْ النارْ هر كس براي خدا شريك قايل شود خداوند بهشت را بر او حرام كرده و جايگاهش آتش دوزخ است. و نهي كردن از چيزي، دستور دادن به ضد آن است. پس نهي از شرك، فرمان به انجام عبادت خالصانه براي خداوندي است كه شريكي ندارد، پس فقط بايد محبت او را داشت، و از او ترسيد، و به او اميد داشت و براي او كرنش برد، و بازگشت همه به سوي اوست.
خداوند پيامبر را به چيزي دستور داد كه باعث كمال او بود. پس او را فرمان داد تا به كامل كردن ديگران نيز بپردازد، و فرمود: وَأَنذِرْ عَشِيرَتَكَ الْأَقْرَبِينَ و خويشاوندان نزديك خود را بترسان! كساني كه از ديگر مردم به تو نزديكتراند، و بيش از ديگران مستحق احسان ديني و دنيوي تو هستند. و اين با آنچه كه خداوند او را فرمان داد تا همة مردم را بيم دهد تضادي ندارد. مانند اينكه انسان به صورت كلي به نيكوكاري فرمان داده شود، سپس به او گفته شود: «به خويشاوندان خود نيكي كن». پس اين سفارش مخصوص، بر تاكيد و تشويق بيشتر دلالت مينمايد. و پيامبر (ص) اين دستور را اطاعت نمود و همة تيرههاي قريش را فرا خواند پس او به طور عموم و خصوص همه را بانگ داد و آنها را اندرز گفت، و موعظه كرد، و تا آنجا كه توانايي داشت به نصيحت و هدايت آنها پرداخت. پس بعضي هدايت يافتند و برخي رويگرداني كردند.
وَاخْفِضْ جَنَاحَكَ لِمَنِ اتَّبَعَكَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ وبا نرم خويي و يا محبت واخلاق خوب و نيكو رفتار كن و بال مهرباني و فروتني را برايشان بگستران. و پيامبر (ص) چنين كرد، همانطور كه خداوند متعال فرموده است: فيما رحمه من الله لنت لهم و لو كنت فظا غليظ القلب لا نفضوا من حولك فاعف عنهم و اتسغفر لهم و شاورهم فيالامر پس به سبب رحمتي از جانب خدا برايشان مهربان شدهاي، و اگر تندخو و سنگدل بودي آنان از اطراف تو پراكنده و متفرق ميشدند. پس آنان را ببخش، و برايشان طلب آمرزش كن، و در كارها با آنان مشورت نما.
و اين اخلاق پيامبر (ص) بود، كه كاملترين اخلاق ميباشد. و با برخورداري از اين اخلاق منافع بزرگي به دست ميآيد، و زيانهاي زيادي از آدمي دور ميشود. پس آيا كسي كه به خدا و پيامبرش ايمان دارد و ادعاي پيروي از پيامبر را مينمايد شايسته است كه سربار مسلمانان باشد، و اخلاقش تند و درشت، و سنگدل باشد، و سخنان زشت و نفرتانگيز بر زبان براند؟! و اگر معصيت و گناهي از مسلماني سر بزند يا نوعي بيادبي بكند، با وي طع رابطه نمايد، و از او متنفر شود و هيچ نرمش و ادبي نداشته باشد؟!
و از اين طرز رفتار مفاسد، زيادي به وجود آمدهو منافعي كثيري از بين رفته است كه خدا ميداند! با وجود اين كساني يافت ميشوند كه هر كس را كه متصف به صفتهاي پيامبر باشد تحقير ميكنند و بسا او را به نفاق و سازش متهم نموده و خودشان را والا مقام جلوه داده و از كار خود راضي، و دچار خودپسندي ميشوند.
آيا اين چيزي جز جهالت و ناداني آنان به حساب ميآيد؟! چرا كه شيطان گناه را براي آنان آراسته و فريبشان داده است. بنابراين خداون به پيامبرش فرمود: فَإِنْ عَصَوْكَ پس اگر مؤمنان در يكي از كارها از فرمان تو سرپيچي كردند، از آنها بيزا مشو، و مهرباني و رفتار محبتآميز را با آنها ترك مكن، بلكه از كارشان متنفر و بيزار باش، و آنها را موعظه كن و اندرزشان بده، و توانايي خود را در برگرداندن آنها از گناه وتوبهكردنشان مبذول دار.دراينجا با توجه به معني آية وَاخْفِضْ جَنَاحَكَ شايد كسي گمان برد تا زماني كه آنها مؤمن هستند از همة كارهايي كه از آنان سر ميزند بايد راضي بود، پس اين توهم دفع گرديد. والله أعلم.فَوَرَبِّكَ لَنَحْشُرَنَّهُمْ وَالشَّيَاطِينَ ثُمَّ لَنُحْضِرَنَّهُمْ حَوْلَ جَهَنَّمَ جِثِيًّا پس سوگند به پروردگارت ! آنان را همراه با شياطين گرد مي آوريم، آنگاه همه را در حالي که به زانو درآمده ان در اطراف دوزخ حاضر خواهيم کرد. 
ثُمَّ لَنَنزِعَنَّ مِن كُلِّ شِيعَةٍ أَيُّهُمْ أَشَدُّ عَلَى الرَّحْمَنِ عِتِيًّا سپس از ميان هر گروهي افرادي را بيرون مي کشيم که در برابر خداوند مهربان از همه سرکش تر بوده اند. 
ثُمَّ لَنَحْنُ أَعْلَمُ بِالَّذِينَ هُمْ أَوْلَى بِهَا صِلِيًّا سپس ما به آنان که براي درآمدن به آتش سزاوارترند داناتريم.
خداوند به ربوبيت و پروردگار بودن خويش قسم خورده است و او راستگوترين است. که منکران زنده شدن پس از مرگ را به همراه شيطان هايشان گرد خواهد آورد، سپس آنها را براي ميعاد روزي معلوم جمع خواهد نمود:
(ثُمَّ لَنُحْضِرَنَّهُمْ حَوْلَ جَهَنَّمَ جِثِيًّا) سپس ايشان را در حالي که از شدت سختي هاي روز قيمت و زلزله هاي زياد و اوضاع و حشتناک به زانو درافتاده و منتظر حکم خداوند بزرگ و متعال هستند، گرداگرد جهنم حاضر مي کنيم. بنابراين حکم خويش را در مورد آنان بيان فرمود: (ثُمَّ لَنَنزِعَنَّ مِن كُلِّ شِيعَةٍ أَيُّهُمْ أَشَدُّ عَلَى الرَّحْمَنِ عِتِيًّا (سپس از هر گروه و فرقه اي از ستمگران که در ظلم و کفر و سرکشي مشترک اند افرادي را بيرون مي کشيم که از ديگران ستمگرتر و سرکش تر و کافرتر بوده اند، سپس آنها را به سوي عذاب پيش مي بريم، سپس انهايي که گناهان بزرگتري را انجام داده باشند جلوتر انداخته مي شوند، و به دنبال آنان کساني که گناهانشان از گروه اولي کوچک تر است و آنها در اين حالت يکديگر را نفرين مي کنند، و آخرينشان به اولينشان مي گويد: (ربنا هولاء اضلونا فاتهم عذابا ضعفا من النار قال لکل ضعف ولکن لا تعلمون، و قالت اولئهم لاخرئهم فما کان لکم علينا من فضل) پروردگارا! اينها ما را گمراه کردند، پس به آنان عذابي چند برابر از آتش بده. خداوند مي فرمايد: «براي هر يک عذابي دو چندان هست، اما شما نمي دانيد». و گروه نخستين آنان به آخرين ها مي گويند: «شما بر ما برتري نداريد». و همۀ اينها تابع عدات الهي و حکمت و علم گستردۀ اوست. بنابراين فرمود: (ثُمَّ لَنَحْنُ أَعْلَمُ بِالَّذِينَ هُمْ أَوْلَى بِهَا صِلِيًّا) سپس ما از کساني که براي سوختن در آتش اولويت دارند به خوبي آگاهيم و ما آنها را مي شناسيم، و کارهايشان و سزاوار بودنشان را براي آتش، و سهم آنان را از عذاب به خوبي مي دانيم.وَتَوَكَّلْ عَلَى الْعَزِيزِ الرَّحِيمِ و بر خداي توانا و مهربان توكل كن.
الَّذِي يَرَاكَ حِينَ تَقُومُ خداوندي كه چون برميخيزد تو را ميبيند.