ُونَ إِذَا انطَلَقْتُمْ إِلَى مَغَانِمَ لِتَأْخُذُوهَا ذَرُونَا نَتَّبِعْكُمْ يُرِيدُونَ أَن يُبَدِّلُوا كَلَامَ اللَّهِ قُل لَّن تَتَّبِعُونَا كَذَلِكُمْ قَالَ اللَّهُ مِن قَبْلُ فَسَيَقُولُونَ بَلْ تَحْسُدُونَنَا بَلْ كَانُوا لَا يَفْقَهُونَ إِلَّا قَلِيلًا چون  براي  گرفتن  غنايم  به  راه  بيفتيد ، آنان  که  از جنگ  تخلف  ورزيده   اندخواهند گفت  : بگذاريد تا ما هم  از پي  شما بياييم   مي  خواهند سخن   خدا را ديگرگون  کنند  بگو : شما هرگز از پي  ما نخواهيد آمد  خدا از  پيش  چنين  گفته  است   سپس  خواهند گفت  : بلکه  بر ما حسد مي  بريد ? نه   ، اينان  جز اندکي  نمي  فهمند.
وقتي باز پس ماندگان و  کساني را که در جنگ شرکت نکرده اند يادآور شد و آن ها را مذّمت کرد، بيان داشت که يکي از کيفرهاي دنيوي آنان اين است که پيامبر(ص) و يارانش هرگاه براي به دست آوردن غنيمت هايي بروند که جنگي در آن نيست از آن ها مي خواهند که همراهشان بيرون روند تا آنان را از غنيمت شريک سازند ، و مي گويند:« ذَرُونَا نَتَّبِعْكُمْ يُرِيدُونَ أَن يُبَدِّلُوا كَلَامَ اللَّهِ» بگذاريد ما هم همراه شما شويم. با  اين کار مي خ واهند وعده و سخن خداوند را دگرگون سازند که خداوند به کيفر و عذابشان حکم کرده و به طور تشريعي و تقديري اين غنيمت ها را به اصحاب مختص گردانده است. « قُل لَّن تَتَّبِعُونَا كَذَلِكُمْ قَالَ اللَّهُ مِن قَبْلُ» به آنان بگو: هرگز همراه ما نخواهيد شد؛ پروردگارتان پيش از اين چنين گفته است که شما به سبب جنايت هايي که بر خود کرده ايد و  اين که جنگيدن در راه خدا را در مرحله ي اوّل ترک کرده ايد از غنيمت ها محروم هستيد.« فَسَيَقُولُونَ» آنها که از همراه شدن و بيرون رفتن با مومنان منع شده اند در پاسخ اين سخن خواهند گفت: « بَلْ تَحْسُدُونَنَا» نه چنين نيست، بلکه شما نسبت به ما حسد مي ورزيد و نمي خواهيد از غنيمت ها بهره مند شويم. و اگر مي فهميدند، مي دانستند که محروميتشان به سبب عصيانشان است، و گناهان هم کيفرهايي دنيوي و هم کيفرهايي ديني دارند. بنابراين فرمود:« بَلْ كَانُوا لَا يَفْقَهُونَ إِلَّا قَلِيلًا» بلکه آنان جز اندکي در نمي يافتند.قُل لِّلْمُخَلَّفِينَ مِنَ الْأَعْرَابِ سَتُدْعَوْنَ إِلَى قَوْمٍ أُوْلِي بَأْسٍ شَدِيدٍ تُقَاتِلُونَهُمْ أَوْ يُسْلِمُونَ فَإِن تُطِيعُوا يُؤْتِكُمُ اللَّهُ أَجْرًا حَسَنًا وَإِن تَتَوَلَّوْا كَمَا تَوَلَّيْتُم مِّن قَبْلُ يُعَذِّبْكُمْ عَذَابًا أَلِيمًا به  اعراب  باديه  نشين  که  از جنگ  تخلف  ورزيده  اند ، بگو : به  زودي ، براي جنگ  با مردمي  سخت  نيرومند فرا خوانده  مي  شويد که  با آنها بجنگيد  يا مسلمان  شوند  اگر اطاعت  کنيد خدايتان  پاداشي  نيکو خواهد داد و اگر  ، همچنان  که  پيش  از اين  سر بر تافته  ايد ، سر برتابيد شما را به  عذابي   دردآورعذاب  مي  کند
لَيْسَ عَلَى الْأَعْمَى حَرَجٌ وَلَا عَلَى الْأَعْرَجِ حَرَجٌ وَلَا عَلَى الْمَرِيضِ حَرَجٌ وَمَن يُطِعِ اللَّهَ وَرَسُولَهُ يُدْخِلْهُ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِن تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ وَمَن يَتَوَلَّ يُعَذِّبْهُ عَذَابًا أَلِيمًا بر کور حرجي  نيست  ، و بر لنگ  حرجي  نيست  و بر بيمار حرجي  نيست   و  هرکه ، از خدا و پيامبرش  اطاعت  کند ، او را به  بهشتهايي  داخل  مي  کند که   درآن  نهرها روان  است   و هر که  سر برتابد به  عذابي  دردآورش  عذاب  مي   کند.
پس از آنکه خداوند متعال بيان کرد واپسماندگان باديه نشين در جهاد شرکت نمي کنند، و عذرهايي مي آورند، بدون آن که عذري داشته باشند، و از مسلمانان مي خواهند که هرگاه جنگ و کارزاري نباشد آنان را همراه با خود ببرند، و فقط براي به دست آوردن غنيمت همراه آنان باشند، براي آنکه آنان را آزمايش نمايد فرمود:« قُل لِّلْمُخَلَّفِينَ مِنَ الْأَعْرَابِ سَتُدْعَوْنَ إِلَى قَوْمٍ أُوْلِي بَأْسٍ شَدِيدٍ» به باز پس ماندگان باديه نشين بگو از شما دعوت خواهد شد که به سوي قومي جنگجو و پرقدرت برويد. يعني ائمه شما را به جنگيدن با قومي جنگجو دعوت مي کنند. و اين قوم فارس و روم و امثالشان بود. « تُقَاتِلُونَهُمْ أَوْ يُسْلِمُونَ» با آن ها پيکار مي کنيد يا اين که مسلمان مي شوند. يعني نتيجه يکي از اين دو چيز خواهد بود، و اين است حقيقت جنگ و قتال عليه اقوامي که جنگجو و قدرتمند هستند ، زيرا آنان در اين حالت دادن جزيه را به مسلمين نخواهند پذيرفت بلکه يا مسلمان مي شوند يا بر آيين خود باقي مانده وبر آن خواهند جنگيد. و پس از آن که مسلمان ها با آنان بجنگند و آنان را ضعيف کنند و  خوار گردند و قدرتشان از دست برود آن  گاه يا مسلمان مي شوند و يا جزيه خواهند پرداخت.
« فَإِن تُطِيعُوا» پس اگر از کسي که شما را به جنگيدن با اين اقوام پر قدرت و جنگجو فرا مي خواند اطاعت  کنيد، « يُؤْتِكُمُ اللَّهُ أَجْرًا حَسَنًا» خداوند به شما پاداشي نيکو خواهد داد، و آن مزدي است که خداوند به دنبال جهاد در راه خدا عطا مي کند. « وَإِن تَتَوَلَّوْا كَمَا تَوَلَّيْتُم مِّن قَبْلُ» و اگر روي بگردانيد هم چنان که پيش تر از جنگيدن با کساني که پيامبر شما را به پيکار با آن ها فرا خواند روي گردانيد، « يُعَذِّبْكُمْ عَذَابًا أَلِيمًا» به شما عذابي دردناک خواهد داد. اين آيه بر فضيلت خلفاي راشدين که مسلمانان را به جهاد با اقوام جنگجو دعوت مي کردند دلالت مي نمايد. و نيز دال بر آن است که اطاعت از آن ها در اين باره واجب است.
سپس عذرهايي را بيان کرد که در صورت تحقّق آن آدمي از رفتن به جهاد معذور است . پس  فرمود:« لَيْسَ عَلَى الْأَعْمَى حَرَجٌ وَلَا عَلَى الْأَعْرَجِ حَرَجٌ وَلَا عَلَى الْمَرِيضِ حَرَجٌ» بر نابينا و لنگ و بيمار گناهي نيست. يعني اين ها اگر در جهاد شرکت نکنند بر آنان گناهي نيست. چون عذرهايي دارند که مانع از شرکت آن ها مي شود. « وَمَن يُطِعِ اللَّهَ وَرَسُولَهُ» و هرکس با اطاعت از دستورات خدا و پيامبرش از آن ها فرمانبرداري نمايد و از نهي آنان اجتناب کند، « يُدْخِلْهُ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِن تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ» خداوند او را وارد باغ هايي مي کند که رودبارها از زير آن روان است و در اين باغ ها همه ي آن چه که دل بخواهد و چشم ها از ديدن آن لذّت مي برند وجود دارد.« وَمَن يَتَوَلَّ يُعَذِّبْهُ عَذَابًا أَلِيمًا» و هرکس از طاعت و فرمانبرداري خدا و پيامبرش روي بگرداند خداوند او را به عذاب دردناکي گرفتار مي سازد. پس تمام سعادت در اطاعت خداست و بدبختي واقعي و کامل در نافرماني و مخالفت با خداست.لَقَدْ رَضِيَ اللَّهُ عَنِ الْمُؤْمِنِينَ إِذْ يُبَايِعُونَكَ تَحْتَ الشَّجَرَةِ فَعَلِمَ مَا فِي قُلُوبِهِمْ فَأَنزَلَ السَّكِينَةَ عَلَيْهِمْ وَأَثَابَهُمْ فَتْحًا قَرِيبًا خدا از مؤمنان  آن  هنگام  که  در زير درخت  با تو بيعت  کردند ، خشنود  گشت و دانست  که  در دلشان  چه  مي  گذرد  پس  آرامش  بر آنها نازل  کرد و  ب