ام بده و زمان و زندگي و جواني ات را غنيمت بشمار، مِن قَبلِ أن يأتِي يومٌ لَّامَرَدَّ لَهُ مِنَ اللهِ قبل از آن که روزي فرا رسد که برگرداندن آن روز امکان ندارد، و هيچ کس اميدي ندارد که گذشته اش را جبران نمايد بلکه وقت عمل کردن تمام شده و چيزي جز سزا و جزاي اعمال باقي نمانده است، و آن روز، روز قيامت است. يؤمَئذٍ يصَّدَّعُونَ در آن روز مردم پراکنده مي شوند تا اعمالشان را ببينند.
مَن کَفَرَ فَعَلَيهِ کُفرُهُ کساني که کفرشان به زيان خودشان است و آنها کيفر مي يابند و بار گناه هيچ کسي بر دوش کسي ديگر گذاشته نمي شود. وَ مَن عَمِلَ صَلِحاً و هر کس کار شايسته اي انجام دهد و حقوق واجب و مستحب خدا و بندگان خدا را ادا نمايد، فَلأنَفُسِهِم يمهَدُونَ ] زمينۀ خوشبختي را[ براي خودشان آماده مي سازند، و براي خودشان آخرت خويش را آباد مي کنند و خود را براي دست يافتن به منازل و اتاق هاي بهشت آماده مي کنند. با وجود اين، پاداش آنها به اندازۀ کارهايشان نيست بلکه خداوند بيش از آنچه کرده اند از فضل و کرم بي نهايت خويش آنان را پاداش مي دهد. چون خداوند آنها را دوست دارد و هر گاه خداوند بنده اي را دوست بدارد احسان فراواني در حق او مي نمايد و به او بخشش زياد عطا مي کند و نعمت هاي ظاهري و باطني بدو مي د هد.
و اين بر خلاف کافران است، و از آن جا که خداوند بر آنان خشم گرفته است و آنها را دوست ندارد آنان را کيفر و عذاب مي دهد. بنابراين فرمود : إنَّهُ لَا يحِبُّ الکَفِرِينَ همانا خداوند کافران را دوست نمي دارد.وَمِنْ آيَاتِهِ أَن يُرْسِلَ الرِّيَاحَ مُبَشِّرَاتٍ وَلِيُذِيقَكُم مِّن رَّحْمَتِهِ وَلِتَجْرِيَ الْفُلْكُ بِأَمْرِهِ وَلِتَبْتَغُوا مِن فَضْلِهِ وَلَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ
و از نشانه هايي او آن است که بادها را به عنوان مژده رسان مي فرستد تا از رحمت خود به شما بچشاند و کشتي ها هم با اجازه و ارادۀ او به حرکت در آيند و تا از فضل او بجوييد و سپاسگزار باشيد.
از جمله نشانه هايي که بر رحمت او دلالت مي نمايد و نشانگر آن است که مردگان را زنده مي کند و او خداوند معبود و پادشاه ستوده مي باشد، اين است که أن يرسِلَ الرّياحَ مُبَشّرتٍ بادها را پيش از آمدن باران به عنوان مژده رسان مي فرستد و اين بادها با حرکت دادن ابرها و سپس جمع نمودن آن مژدۀ باران را مي دهند و مردم قبل از آمدن باران با ديدن اين حالت شادمان مي شوند. وَ لِيذِيقَکُم مِّن رَّحمَتِهِ تا از رحمت خود به شما بچشاند، پس بر شما باراني فرو مي فرستد که به وسيلۀ آن شهرها و مردم زنده مي گردند و با برخوردار شدن از رحمت او مي دانيد که بندگان را نجات مي دهد و روزي هايشان را فراهم مي آورد. و آنگاه شما بيشتر به انجام دادن کارهاي شايسته علاقه مند مي شويد; کارهايي که دروازۀ خزانه و گنجينه هاي رحمت خدا را به روي شما مي گشايد. وَ لِتَجرِي الفُلکُ بِأمرِهِ وَ لِتَبتَغُوا مِن فَضلِهِ و تا کشتي ها به فرمان تقديري او در دريا روان شوند و شما با پرداختن به امور زندگي و مصالحتان فضل او را بجوييد. وَ لَعَلَّکُم تَشکُرُونَ و تا براي کسي که اسباب را مسخّر شما نموده و کارها را برايتان ميسر کرده است سپاس گزاريد. پس منظور از نعمت ها همين است که در مقابل آن شکر خداوند به جا آورده شود تا خداوند نعمت را برايتان بيشتر نمايد، و نعمت شما را باقي بگذارد. اما چنانچه در مقابل نعمت ها ناسپاسي و گناه انجام شود مانند کسي که در برابر نعمت الهي کفر و ناسپاسي پيشه کند و بخشش الهي را به رنج و محنت تبديل نمايد، نعمت خدا را در معرض زوال و دور شدن قرار داده است، و از او دور مي شوند و به نزد کسي ديگر مي روند.وَلَقَدْ أَرْسَلْنَا مِن قَبْلِكَ رُسُلًا إِلَى قَوْمِهِمْ فَجَاؤُوهُم بِالْبَيِّنَاتِ فَانتَقَمْنَا مِنَ الَّذِينَ أَجْرَمُوا وَكَانَ حَقًّا عَلَيْنَا نَصْرُ الْمُؤْمِنِينَ و به راستي پيش از تو پيامبراني را به سوي اقوامشان فرستاده ايم و آنان دلايل واضح و آشکاري براي اين اقوام آوردند، پس از کساني که گناه کردند انتقام گرفتيم، و ياري دادن مؤمنان بر عهدۀ ما بود.
وَلَقَدْ أَرْسَلْنَا مِن قَبْلِكَ رُسُلًا إِلَى قَوْمِهِمْ و پيش	 از تو پيامبراني را به سوي اقوامشان فرستاديم و اين اقوام وقتي که توحيد الهي را انکار کردند و حق را تکذيب نمودند پيامبرانشان آنها را به توحيد و اخلاص و تصديق نمودن حق، و باطل بودن کفر و گمراهي که بر آن بودند دعوت نمودند. و برايشان نشانه ها و دلايل آشکار آوردند اما آنها ايمان نياوردند و از گمراهي خود دست نکشيدند.
فَآنَتَقَمنَا مِنَ الَّذِينَ أجرَمُوا پس ما از گناهکاران انتقام گرفتيم و مؤمنان را که پيروان پيامبران بودند ياري کرديم.
وَ کَانَ حَقًا عَلَينَا نَصرُ المُؤمِنِينَ و ما ياري کردن مؤمنان را بر خود واجب نموديم و آن را از جملۀ حقوق معين قرار داديم و به آن وعده داديم، پس حتماً ]اين امر همچون گذشته در آينده هم[ اتّفاق مي افتد. بنابراين شما اي کساني که محمد صلي الله عليه و آله و سلم را تکذيب مي کنيد! اگر بر تکذيب خود باقي بمانيد عذاب ما شما را فرا خواهد گرفت. ما محمد را ياري مي کنيم و او را بر شما پيروز مي گردانيم.إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ سَيَجْعَلُ لَهُمُ الرَّحْمَنُ وُدًّا بي گمان کساني که ايمان آوردند و کارهاي شايسته انجام دادند خداوند براي آنان محبتي قرار خواهد داد. 
اين از نعمت هاي خداوند بر آن دسته از بندگانش مي باشد که هم ايمان آورده و هم عمل صالح انجام داده اند، به گونه اي که محبت و دوستي ايشان را درر دل دوستان خود و اهل آسمان و زمين مي اندازد، و آنها را عزيز و دوست داشتني مي گرداند، و آنها کارهاي خير و هدايت و امامت و پيشوايي به دست مي آورند. بنابراين در حديث صحيح آمده است : «هرگاه خداوند بنده اي را دوست بدارد جبرئيل را صدا مي زند که من فلاني را دوست دارم، تو هم او را دوست بدار، پس جبرئيل آن بنده را دوست مي دارد، سپس در ميان اهل آسمانها ندا مي دهد که خداوند فلاني را دوست دارد، پس او را دوست بداريد، پس اهل آسمانها او را هم دوست مي دارند، سپس در زمين مورد قبول واقع مي شود». و خداوند او را عزيز و دوست دشتني مي گرداند، چون آنها او را دوست داشته اند، پس خداوند آنها را باري دوستانش عزير و دوست داشتني مي گرداند.اللَّهُ الَّذِي يُرْسِلُ الرِّيَاحَ فَتُثِيرُ سَحَابًا فَيَبْسُطُهُ فِي السَّمَاء كَيْفَ يَشَاء وَيَجْعَلُهُ كِسَفًا فَتَرَى الْوَدْقَ يَخْرُجُ مِنْ خِلَالِهِ فَإِذَا أَصَابَ بِهِ مَن يَشَاء مِنْ عِبَادِهِ إِذَا هُمْ يَسْتَبْشِرُونَ
خداوند ذاتي است که بادها را مي فرستد که ابرها را بر مي انگيزند سپس خدا آن گونه که بخواهد ابرها را مي گستراند و آنها را به صورت توده هايي ]که بر[ بالاي يکديگر انباشته و متراکم اند در مي آورد، و مي بيني که از لابلاي آن ها قطره هاي باران بيرون مي آيند. و هنگا