{ وَجَاءكُمُ النَّذِيرُ } قَالَ ابن عباس والجمهور: هُوَ النَّبيّ - صلى الله عليه وسلم - ، وقيل: الشَّيب، قاله عِكْرِمَةُ وابن عُيَيْنَة وغيرهما. والله أعلم.

خداوند می فرمايد: آيا به شما عمری نداديم که در آن کسی که پند بگير است پند بگيرد و به شما بيم دهنده آمد. فاطر: 37
ابن عباس و محققين گويند: معنايش اينست که آيا شما را شصت سال عمر نداديم، برخی گويند 18 سال، برخی گويند 40 سال.
روايت شده که چون مردم مدينهء منوره به چهل سالگی می رسيدند خود را برای عبادت فارغ می ساختند، برخی می گويند که آن عبارت از بلوغ است، { وَجَاءكُمُ النَّذِيرُ }. ابن عباس رضی الله عنهما و جمهور گويند مراد آن حضرت صلی الله عليه وسلم است و برخی گويند آن عبارت از پيری است.

112- وأمَّا الأحاديث فالأوَّل: عن أَبِي هريرة رضي اللَّه عنه، عن النَّبِيِّ صَلّى اللهُ عَلَيْهِ وسَلَّم قال: «أعْذَرَ اللَّهُ إلى امْرِىءٍ أخَّرَ أجلَه حتى بلَغَ سِتِّينَ سنةً » رواه البخارى.

اما احاديث:
112- از ابو هريره رضی الله عنه روايت است که پيامبر صلی الله عليه وسلم فرمود: خدا به کسی که عمرش را به شصت سال رسانده عذری باقی نگذاشته است.

113- الثاني: عن ابن عباس، رضي اللَّه عنهما، قال: كان عمر رضي اللَّه عنه يُدْخِلُنى مَع أشْياخ بْدر، فَكأنَّ بعْضَهُمْ وجدَ فِي نفسه فقال: لِمَ يَدْخُلُ هَذِا معنا ولنَا أبْنَاء مِثْلُه،؟ فقال عمر: إِنَّهُ من حيْثُ علِمْتُم، فدَعَانى ذاتَ يَوْمٍ فَأدْخلَنى معهُم، فما رأَيْتُ أنَّه دعانى يوْمئِذٍ إِلاَّ لِيُرِيهُمْ قال: ما تقولون في قول اللَّه تعالى :  { إذا جاءَ نَصْرُ اللَّهِ والْفَتْحُ} [الفتح: 1 ] فقال بَعضُهُم: أمِرْنَا نَحْمَدُ اللَّهَ ونَسْتَغْفِره إذَا نَصرنَا وفَتَحَ علَيْنَا. وسكَتَ بعضهُمْ فلم يقُلْ شيئاً فقال لى : أكَذلك تقول يا ابنَ عباس؟ فقلت: لا. قال فما تقول؟ قلت: هُو أجلُ رسولِ اللَّه صَلّى اللهُ عَلَيْهِ وسَلَّم، أعْلمَه له قال: { إذا جَاءَ نَصْرُ اللَّهِ والْفتحُ}  وذلك علامة أجلِك { فَسَبِّحْ بِحمْدِ رَبِّكَ واسْتغْفِرْهُ إِنَّه كانَ تَوَّاباً}  [ الفتح: 3 ] فقال عمر رضي اللَّه عنه: ما أعْلَم منها إلاَّ ما تَقُول. رواه البخارى .

113- از ابن عباس رضی الله عنهما روايت شده که گفت:
عمر رضی الله عنه مرا با بزرگان بدر در مجلس خويش می نشاند، گويی برخی زمزمه می کردند که چرا اين طفل را با ما در مجلس يکجا می نشاند، در حاليکه ما مثل او فرزندانی داريم. حضرت عمر رضی الله عنه گفت: ميدانيد او کيست؟ پس روزی مرا خواست و من را با ايشان داخل ساخت، دانستم که او مرا در آنوقت برای آن خواسته که به ايشان نشان دهد. عمر رضی الله عنه گفت: در اين فرمودهء خداوند: { إذا جَاءَ نَصْرُ اللَّهِ والْفتحُ}  چه می گوييد؟
عدهء گفتند: مأمور گشته ايم که چون خداوند ما را ياری داده فتح و گشادگی دهد، اينکه حمد خدای بجای آورده و از وی آمرزش طلبيم، برخی سکوت نموده چيزی نگفتند.
به من گفت: ای ابن عباس آيا تو هم چنين می گويی؟
گفتم: نه.
گفت: پس چه می گويی؟
گفتم: اين خبر فوت رسول الله صلی الله عليه وسلم  است که خداوند او را به آن آگاه ساخته فرمود: { إذَا جَاءَ نصْرُ اللِّهِ } و اين علامت و نشانهء اجل تست. { فَسَبِّحْ بِحمْدِ رَبِّكَ واسْتغْفِرْهُ إِنَّه كانَ تَوَّاباً}. 
عمر رضی الله عنه گفت: من هم از آن چيز ديگری جز آنچه گفتی نمی دانم.

1492- وعن أَبي أُمامةَ رضيَ اللَّه عنْهُ قَال: دَعا رسُولُ اللَّهِ صَلّى اللهُ عَلَيْهِ وسَلَّم بِدُعَاءٍ كَثير، لم نَحْفَظْ مِنْهُ شَيْئا، قُلْنا يا رَسُولَ اللَّهِ دعوت بِدُعاءٍ كَثِيرٍ لم نَحْفَظ منْهُ شَيْئا، فقَال: « أَلا أَدُلُّكُم على ما يَجْمَعُ ذَلكَ كُلَّه؟ تَقُول: « اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُك مِن خَيرِ ما سأَلَكَ مِنْهُ نبيُّكَ مُحَمَّدٌ صَلّى اللهُ عَلَيْهِ وسَلَّم، وأَعُوذُ بِكَ من شَرِّ ما اسْتَعاذَ مِنْهُ نَبيُّكَ مُحمَّدٌ صَلّى اللهُ عَلَيْهِ وسَلَّم، وَأَنْتَ المُسْتَعَان، وعليْكَ البلاغ، ولا حَوْلَ ولا قُوَّةَ إِلاَّ بِاللَّهِ » رواهُ الترمذيُّ وقَال: حديثٌ حَسَن.

1492- از ابو امامه رضی الله عنه روايت شده که گفت:
رسول الله صلی الله عليه وسلم دعای زيادی خواند که ما از آن چيزی حفظ نکرديم. گفتيم: يا رسول الله صلی الله عليه وسلم دعای زيادی نمودی که از آن چيزی حفظ نکرديم.
پس فرمود: آيا شما را راهنمائی نکنم، بچيزی که همهء آن را جمع کند؟ اينکه بگوئی: اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُك مِن خَيرِ... پروردگارا! من از بهترين چيزيکه پيامبرت محمد صلی الله عليه وسلم از تو درخواست نموده، درخواست می کنم و از شر آنچه محمد صلی الله عليه وسلم از آن بتو پناه جسته، پناه می جويم. و تو مستعانی و رساندن مطالب و درخواست ها بوسيلهء تو ميسر است و گردشی از معصيت و توانائی ای بر طاعت جز بکمک تو ميسر نيست.

1493- وَعَن ابْنِ مسْعُود، رضِيَ اللَّه عنْه، قَال: كَانَ مِن دُعَاء رَسُولِ اللَّه صَلّى اللهُ عَلَيْهِ وسَلَّم: اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ مُوجِباتِ رحْمتِك، وَعزَائمَ مغفِرتِك، والسَّلامَةَ مِن كُلِّ إِثم، والغَنِيمَةَ مِن كُلِّ بِر، وَالفَوْزَ بالجَنَّة، وَالنَّجاةَ مِنَ النَّارِ » . رواهُ الحاكِم أبو عبد اللَّه، وقال: حديثٌ صحيحٌ على  شرط مسلِمٍ  .

1493- از ابن مسعود رضی الله عنه روايت شده که گفت:
از دعای رسول الله صلی الله عليه وسلم بود که: اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ مُوجِباتِ... پروردگارا! من موجبات رحمت و آمرزش و سلامتی از هرگناه وبهره مندی از هر طاعت و رستگاری به بهشت و نجات از دوزخ را از تو تمنا می کنم.
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="text" href="w:text:632.txt">251.باب فضيلت دعاء در پشت سر</a><a class="text" href="w:text:633.txt">252.باب در مورد مسائلی از دعاء</a><a class="folder" href="w:html:634.xml">253.باب در كرامات اولياء الله و فضيلت شان</a><a class="folder" href="w:html:641.xml">254.باب در حرام بودن غيبت و پشت سرگوئی و امر به حفظ و نگهداشت زبان</a><a class="text" href="w:text:647.txt">255.باب در حرام بودن شنيدن غيبت و دستور دادن آنکه غيبت حرامی می شنود که آن را رد کند و بر گوينده اش انتقاد نمايد و هرگاه نمی توانست اين کار را بکند و يا از او نمی پذيرد، در صورت امکان آن مجلس را ترک گويد</a><a class="folder" href="w:html:648.xml">256.باب غيبتی که رواست</a><a class="text" href="w:text:652.txt">257.باب تحريم نميمه و آن عبارت است از سخن چينی و نقل سخن مردم برای ايجاد فساد و فتنه</a><a class="text" href="w:text:653.txt">258.باب نهی از نقل دادن و گفته های مردم و سخن گفتن مردم با واليان امور هرگاه نيازی بدان نباشد، مانند ترس از وقوع مفسده و غيره</a><a class="text" href="w:text:654.txt">259.باب ذم ذي الوجهين (دو رويی)</a><a class="folder" href="w:html:655.xml">260. باب حرام بودن دروغ گفتن</a></body></html>251- باب فضيلت دعاء در پشت سر

قال الله تعالی: {وَالَّذِينَ جَاؤُوا مِن بَعْدِهِمْ يَقُولُونَ رَبَّنَا اغْفِرْ لَنَا وَلِإِخْوَانِنَا الَّذِينَ سَبَقُونَا بِا