ره به اين است كه زقّوم در دنيا وسيله آزمايش ستمگران كفرپيشه است . چرا كه كافران گفته و مي‌گويند : مگر درخت در آتش مي‌رويد ؟ !‏
 
سوره صافات آيه  64
‏متن آيه : ‏
‏ إِنَّهَا شَجَرَةٌ تَخْرُجُ فِي أَصْلِ الْجَحِيمِ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏زقّوم درختي است كه در ته دوزخ مي‌رويد .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« تَخْرُجُ » : بيرون مي‌دمد . مي‌رويد . « أَصْل‌ » : قعر . ته .‏
 
سوره آل عمران آيه  66
‏متن آيه : ‏
‏ هَاأَنتُمْ هَؤُلاء حَاجَجْتُمْ فِيمَا لَكُم بِهِ عِلمٌ فَلِمَ تُحَآجُّونَ فِيمَا لَيْسَ لَكُم بِهِ عِلْمٌ وَاللّهُ يَعْلَمُ وَأَنتُمْ لاَ تَعْلَمُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏هان ! شما ( اي يهوديان و مسيحيان ) اي گروهي كه درباره چيزي كه ( به گمان خود ) نسبت بدان آگاهي و اطّلاعي داريد ، مجادله و مناظره كرديد ، ولي چرا درباره چيزي كه آگاهي و اطّلاعي از آن نداريد مجادله و مناظره مينمائيد ؟ و خدا ( چگونگي دين ابراهيم را ) ميداند و شما نميدانيد .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« هَآ أَنتُمْ هَؤُلآءِ » : هان ! شما كه .  ( ها ) حرف تنبيه است و به اوّل اسماء اشاره ، و ضمير مرفوعي كه با اسم اشاره از آن خبر دهند ، اضافه ميگردد . مانند : هذا . هاأَنَاذا .‏
 

سوره صافات آيه  65
‏متن آيه : ‏
‏ طَلْعُهَا كَأَنَّهُ رُؤُوسُ الشَّيَاطِينِ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏شكوفه و ميوه آن انگار كلّه‌هاي شياطين است .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« طَلْعُهَا » : طلع ، شكوفه . نخستين ميوه‌اي كه بر درخت ظاهر مي‌شود ( نگا : انعام‌ / 99 ، شعراء / 148 ) . « رُؤُوسُ الشَّيَاطِينِ » : نماد نهايت زشتي قيافه است كه بر اساس انعكاسات ذهني انسانها ترسيم مي‌گردد .‏
 
سوره صافات آيه  66
‏متن آيه : ‏
‏ فَإِنَّهُمْ لَآكِلُونَ مِنْهَا فَمَالِؤُونَ مِنْهَا الْبُطُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏دوزخيان از آن مي‌خورند و شكمها را از آن پر و آكنده مي‌سازند .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« مَالِئُونَ » : پُر كُنندگان .‏
 
سوره صافات آيه  67
‏متن آيه : ‏
‏ ثُمَّ إِنَّ لَهُمْ عَلَيْهَا لَشَوْباً مِّنْ حَمِيمٍ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏سپس آب داغ كثيف و آلوده‌اي را بر آن مي‌نوشند .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« لَشَوباً » : شَوب ، آلوده . آميخته . مراد آلوده به زردابه و خونابه است ( نگا : ص‌ / 57 ، نبأ / 25 ، حاقّه‌ / 36 ) . « حَمِيمٍ » : آب داغ و جوشان .  ( نگا : انعام‌ / 70 ، يونس‌ / 4 ، حجّ‌ / 19 ) .‏
 
سوره صافات آيه  68
‏متن آيه : ‏
‏ ثُمَّ إِنَّ مَرْجِعَهُمْ لَإِلَى الْجَحِيمِ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏آن گاه ( كه از زقّوم خوردند و از آب داغِ آلوده نوشيدند ) به دوزخ برمي‌گردند .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« مَرْجِعُهُمْ » : رجوع و برگشت ايشان . مراد اين است كه دوزخيان براي خوردن زقّوم به قعر دوزخ برده مي‌شوند ( نگا : صافّات‌ / 64 ) و براي نوشاندن آب داغ و سوزان به مكان ديگري كه قرآن روشن نفرموده است ( نگا : رحمن‌ / 44 ) ، سپس هر كسي را به جايگاه عذابش برمي‌گردانند .‏
 
سوره صافات آيه  69
‏متن آيه : ‏
‏ إِنَّهُمْ أَلْفَوْا آبَاءهُمْ ضَالِّينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏( آنان شايسته چنين عذابي هستند . چرا كه ) پدران خود را در گمراهي يافته‌اند ( و به دنبال ايشان كوركورانه روان گشته‌اند ) .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« أَلْفَوْا » :  ( نگا : بقره‌ / 170 ، يوسف‌ / 25 ) .‏
 
سوره صافات آيه  70
‏متن آيه : ‏
‏ فَهُمْ عَلَى آثَارِهِمْ يُهْرَعُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏( چنان دل و دين به تقليد نياكان داده‌اند كه انگار ) آنان را به دنبال نياكانشان به شتاب مي‌رانند .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« عَلي ءَاثَارِهِمْ » : در راه ايشان . به دنبال آنان ( نگا : مائده‌ / 46 ، كهف‌ / 6 ) . « يُهْرَعُونَ » : به شتاب رانده مي‌شوند . به سرعت روانه مي‌گردند .  ( نگا : هود / 78 ) .‏
 
سوره صافات آيه  71
‏متن آيه : ‏
‏ وَلَقَدْ ضَلَّ قَبْلَهُمْ أَكْثَرُ الْأَوَّلِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏قبل از اينان هم ، اكثر پيشينيان گمراه بوده‌اند ( چون مثل همين مشركان از نياكانشان تقليد كرده‌اند و كوركورانه مسير ايشان را پيموده‌اند ) .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« الأوَّلِينَ » : پيشينيان . گذشتگان .‏
 
سوره صافات آيه  72
‏متن آيه : ‏
‏ وَلَقَدْ أَرْسَلْنَا فِيهِم مُّنذِرِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏و ما در ميانشان بيم‌دهندگاني ( برانگيختيم و به سويشان ) روانه كرديم .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« مُنذِرِينَ » : بيم دهندگان . مراد پيغمبراني است كه آنان را به مسؤوليّتهايشان آشنا مي‌كردند و ايشان را از فرجام شرك و كفر و بدكرداري و بيدادگري و تقليد كوركورانه از ديگران بيم مي‌دادند .‏
 
سوره صافات آيه  73
‏متن آيه : ‏
‏ فَانظُرْ كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُنذَرِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏بنگر كه فرجام كار بيم داده شدگان چه شده است‌ ؟ !  ( همه نابود شده‌اند و عبرت تاريخ گشته‌اند ) .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« الْمُنذَرِينَ » : بيم داده شدگان . يعني آن كساني كه پيغمبران الهي ، ايشان را از تباهي و گمراهي مي‌ترساندند .‏
 
سوره صافات آيه  74
‏متن آيه : ‏
‏ إِلَّا عِبَادَ اللَّهِ الْمُخْلَصِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏مگر بندگان پاكيزه و برگزيده خدا ،  ( كه از اين مهلكه جان به در برده‌اند و به بهشت نعيم و فوز عظيم رسيده‌اند ) .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« إِلاّ عِبَادَ اللهِ الْمُخْلَصِينَ » :  ( نگا : صافّات‌ / 40 ) .‏
 
سوره آل عمران آيه  67
‏متن آيه : ‏
‏ مَا كَانَ إِبْرَاهِيمُ يَهُودِيّاً وَلاَ نَصْرَانِيّاً وَلَكِن كَانَ حَنِيفاً مُّسْلِماً وَمَا كَانَ مِنَ الْمُشْرِكِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏ابراهيم نه يهودي بود و نه مسيحي ، وليكن ( از اديان باطله بيزار و منصرف و ) بر ( دين ) حق و منقاد ( فرمان ) خدا بود ، و از زمره مشركان ( و كافراني چون قريش و همگنان ايشان ) نبود .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« حَنِيفاً » : دور از باطل و گراينده به حق . مخلصي كه خويشتن را تسليم فرمان خدا كرده و در هيچ چيز سر از فرمان دين او نپيچد .‏
 سوره صافات آيه  75
‏متن آيه : ‏
‏ وَلَقَدْ نَادَانَا نُوحٌ فَلَنِعْمَ الْمُجِيبُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏نوح ما را به فرياد خواند و ما بهترين پاسخ دهندگان ( براي او ) بوديم .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« لَقَدْ نَادَانَا . . . » :  ( نگا : قمر / 10 ، مؤمنون‌ / 29 ، نوح‌ / 26 و 27 ) .‏
 
سوره صافات آيه  76
‏متن آيه : ‏
‏ وَنَجَّيْنَاهُ وَأَهْلَهُ مِنَ الْكَرْبِ الْعَظِيمِ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏ما او را و خانواده و پيروان او را از اندوه بزرگ ( تمسخر و آزار قومش ، و طوفان و غرق شدن در امواج كوه پيكر آب ) نجات داديم .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« نَجَّيْنَاهُ . . . » :  ( نگا : يونس‌ / 73 ، اعراف‌ / 64 ، شعراء / 119 ، انبياء / 76 و 77 ) . « الْكَرْبِ » : غم و اندوه ( نگا : انعام‌ / 64 ، انبياء / 76 ) .‏
 
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="text" href="w:text:4353.txt">آيه  77</a><a class="text" href="w:text:4354.txt">آيه  78</a><a class="text" href="w:text:4355.txt">آيه  79</a><a class="text" href="w:text:4356.txt"> آيه  80</a><a class="text" href="w:text:4357.txt">آيه  81</a><a class="text" href="w:text:4358.txt">آيه  82</a><a class="text" href="w:text:4359.txt"> آيه  83</a><a class="text" href="w:text:4360.txt">آيه  84</a><a class="text" href="w:text:4361.txt">آ