ون ایمن شوید یاد خدا کنید و نماز را بخوانید چنانکه به شما آموخته آنچه را نمی‌دانستید.(239)
نکات: مقصود از این آیه نماز خوف در حال جنگ می‌باشد که هر طور امکان دارد، و ایستاده و یا سواره نماز بخواند، و اگر طهارت ندارد تیمم کند، و اگر رکوع و سجود برای او موجب خطر است به اشاره رکوع و سجود کند، و اگر تمکن از استقبال قبله ندارد به هر طرف می‌تواند توجه کند، ولی تکبیره‌الاحرام را رو به قبله گوید برای اینکه خدا در سورة تغابن آیة 16 فرموده: فَاتَّقُوا اللَّهَ مَا اسْتَطَعْتُمْ، و در سورة بقره: لاَ يُكَلِّفُ اللّهُ نَفْساً إِلاَّ وُسْعَهَا. و: لاَ تُكَلَّفُ نَفْسٌ إِلاَّ وُسْعَهَا.آیه 21 الی 30
متن آیه:
كَلَّا إِذَا دُكَّتِ الْأَرْضُ دَكًّا دَكًّا(الفجر/21) وَجَاءَ رَبُّكَ وَالْمَلَكُ صَفًّا صَفًّا(الفجر/22) وَجِيءَ يوْمَئِذٍ بِجَهَنَّمَ يوْمَئِذٍ يتَذَكَّرُ الْإِنْسَانُ وَأَنَّى لَهُ الذِّكْرَى(الفجر/23) يقُولُ يا لَيتَنِي قَدَّمْتُ لِحَياتِي(الفجر/24) فَيوْمَئِذٍ لَا يعَذِّبُ عَذَابَهُ أَحَدٌ(الفجر/25) وَلَا يوثِقُ وَثَاقَهُ أَحَدٌ(الفجر/26) يا أَيتُهَا النَّفْسُ الْمُطْمَئِنَّةُ(الفجر/27) ارْجِعِي إِلَى رَبِّكِ رَاضِيةً مَرْضِيةً(الفجر/28) فَادْخُلِي فِي عِبَادِي(الفجر/29) وَادْخُلِي جَنَّتِي(الفجر/30)
ترجمه: نه چنین است (که آنان خیال کرده‌اند) چون زمین سخت درهم کوبیده شود(21) و فرمان پروردگارت برسد و فرشتگان صف‌بصف شوند(22) در آنروز دوزخ آورده شود آن روز است که انسان متذکر می‌شود و آن تذکر کجا برای او نتیجه دهد(23) می‌گوید ای کاش من برای این زندگیم پیش می‌فرستادم(24) پس در آنروز احدی به عذاب او عذاب نشود(25) و احدی به بند او بند نگردد(26) ای روانی که دارای اطمینانی(27) برگرد به سوی پروردگارت خشنود و پسندیده(28) پس درمیان بندگان من درآی(29) و در بهشت من وارد شو.(30)
نکات: يعَذِّبُ و يوثِقُ  به صیغة معلوم و مجهول یعنی به هر دو قرائت شده و ما طبق مجهول معنی کردیم، و مقصود این است که عذاب و غل و زنجیر او را به گردن کسی دیگر نمی‌اندازند. جملة: يا أَيتُهَا النَّفْسُ .... دلالت دارد که خداشناسی فطری انسان است و در پی آن می‌باشد تا دل او آرام گیرد و تا خالق را نشناخته آرام ندارد.<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="text" href="w:text:1822.txt">آیه 6-1 (البلد)</a><a class="text" href="w:text:1823.txt">آیه 17-7 (البلد)</a><a class="text" href="w:text:1824.txt">آیه 20-18 (البلد)</a></body></html>سورة بلد مکی و دارای 20 آیه می‌باشد.

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ
آیه 1 الی 6
متن آیه:
لَا أُقْسِمُ بِهَذَا الْبَلَدِ(البلد/1) وَأَنْتَ حِلٌّ بِهَذَا الْبَلَدِ(البلد/2) وَوَالِدٍ وَمَا وَلَدَ(البلد/3) لَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنْسَانَ فِي كَبَدٍ(البلد/4) أَيحْسَبُ أَنْ لَنْ يقْدِرَ عَلَيهِ أَحَدٌ(البلد/5) يقُولُ أَهْلَكْتُ مَالًا لُبَدًا(البلد/6)
ترجمه: بنام خدای کامل الذات و الصفات رحمن رحیم. قسم نمی‌خورم به این شهر(1) در حالیکه تو ساکن این شهری(2) قسم به والد و آنچه تولید کرده(3) که در حقیقت انسان را در شدت و رنج آفریدیم(4) آیا انسان گمان می‌کند که احدی بر او قدرت ندارد(5) می‌گوید مال فراوانی را نابود کردم.(6)
نکات: لَا در  لَا أُقْسِمُ را ما نافیه گرفتیم و ممکن است نافیه نباشد و جمله قسم باشد و خدا به شهر مکه قسم خورده باشد چنانکه در سورة تین نیز به آن قسم خورده و فرموده: وَهَذَا الْبَلَدِ الْأَمِينِ. برای توضیح بیشتر این مطلب رجوع شود به سورة واقعه آیة 75. و در جملة «وَوَالِدٍ وَمَا وَلَدَ» ممکن است بگوئیم مقصود از «وَالِدٍ» حضرت آدم و از «وَمَا وَلَدَ» اولاد اوست و ممکن است بگوئیم مقصود از وَالِدٍ حضرت ابراهیم و «وَمَا وَلَدَ» حضرت محمد است که از نسل او بوجود آمده است، و می‌توان گفت: وَالِدٍ رسول خدا(ص) است که دین جدید و نسل جدیدی بوجود آورد. و كَبَدٍ بمعنی؛ رنج و مشقت آمده، و به معنی؛ نیرومندی و اوج‌گرفتن نیز آمده است. و مقصود از الْإِنْسَانَ همان اعیان و اشراف مسرفین است که مال را در راه باطل مصرف می‌کردند و مکرر از خود تعریف کرده که مال بسیار مصرف کرده‌‌ام و نمی‌دانند که خدا ناظر اعمال ایشان است چنانکه می‌فرماید: آیه 7 الی 17
متن آیه:
أَيحْسَبُ أَنْ لَمْ يرَهُ أَحَدٌ(البلد/7) أَلَمْ نَجْعَلْ لَهُ عَينَينِ(البلد/8) وَلِسَانًا وَشَفَتَينِ(البلد/9) وَهَدَينَاهُ النَّجْدَينِ(البلد/10) فَلَا اقْتَحَمَ الْعَقَبَةَ(البلد/11) وَمَا أَدْرَاكَ مَا الْعَقَبَةُ(البلد/12) فَكُّ رَقَبَةٍ(البلد/13) أَوْ إِطْعَامٌ فِي يوْمٍ ذِي مَسْغَبَةٍ(البلد/14) يتِيمًا ذَا مَقْرَبَةٍ(البلد/15) أَوْ مِسْكِينًا ذَا مَتْرَبَةٍ(البلد/16) ثُمَّ كَانَ مِنَ الَّذِينَ آمَنُوا وَتَوَاصَوْا بِالصَّبْرِ وَتَوَاصَوْا بِالْمَرْحَمَةِ(البلد/17)
ترجمه: آیا انسان گمان می‌کند که کسی او را ندیده است(7) آیا برای او دو دیده قرار ندادیم(8) و زبانی با دو لب عطا نکردیم(9) و او را به دو اوج هدایت نکردیم(10) پس به گردنة دشواری بالا نرفت(11) و تو چه دانی که گردنه چیست(12) گردنی را آزاد کردن(13) و یا به روز قحطی طعام‌دادن(14) یتیم خویشاوندی را(15) و یا مسکین خاک‌نشینی را(16) باضافه از کسانی باشد که ایمان آورده و یکدگر را به صبر و ترحم سفارش نموده باشد.(17)
نکات: در آیات 7 و 8 خدا برای حضور خود در همه جا استدلال کرده به چشم و ابزار بینائی که به انسان عطا نموده و می‌فرماید: آیا این انسانی که در غفلت و بی‌خبری بسر می‌برد و توجهی به خالق و نظارت خدا بر اعمال او ندارد آیا به آفرینندة چشمان خود فکر نمی‌کند آیا فکر نمی‌کند. خدائی که به او دو چشم داده که به آنها اشیاء را می‌بیند آن خدا بیناتر از اوست و به جزئیات عمل او واقف و آگاه است؟ آری خدا برای انسان وسائل قدرت‌نمائی که خدای خود را بشناسد عطا فرموده است و او را به اوج‌گرفتن در دنیا و آخرت رهبری نموده. و استفهام در اینجا استفهام تقریری و یا توبیخی است. و مقصود از الْعَقَبَةَ این است که به کار دشواری مانند مخالفت نفس اقدام نکرد زیرا آن مانند از کوه بالا رفتن است. و فَكُّ رَقَبَةٍ، آزادکردن بنده در صدر اسلام بوده، ولی زمان ما آزادکردن بنده از هوی و هوس می‌باشد و نجات او از کفر و شقاوت و خرافات است.آیه 18 الی 20
متن آیه:
أُولَئِكَ أَصْحَابُ الْمَيمَنَةِ(البلد/18) وَالَّذِينَ كَفَرُوا بِآياتِنَا هُمْ أَصْحَابُ الْمَشْأَمَةِ(البلد/19) عَلَيهِمْ نَارٌ مُؤْصَدَةٌ(البلد/20)
ترجمه: اینان یاران با میمنتند(18) و آنانکه به آیات ما کفر ورزند یاران نامبارکند(19) قرین ایشانست آتش سرپوشیده.(20)
نکات: أُولَئِكَ  اشاره است به الَّذِينَ آمَنُوا .... و مقصود آن است که هر کس دارای ایمان و صبر باشد و پا بر سر هوس بگذارد و یتیمان و مسکینان را پذیرائی و دیگران را نیز ترغیب کند وجود با برکتی است و إلا خیر.<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="text" href="w:text:1826.txt">آیه 10-1 (الشمس)</a><a class="text" href="w