« فَمَنْ أَسْلَمَ فَأُوْلَئِكَ تَحَرَّوْا رَشَدًا» پس کساني که فرمانبرداري کنند به راه درست دست يافته اند که آن ها را به بهشت و نعمت هاي آن مي رساند.
« وَأَمَّا الْقَاسِطُونَ فَكَانُوا لِجَهَنَّمَ حَطَبًا» و اما آن هايي که منحرف و ستمگرند آتش افروز دوزخ مي باشند و اين سزاي کارهايشان است نه اين که خداوند بر آن ها ستم کرده باشد.وَأَلَّوِ اسْتَقَامُوا عَلَى الطَّرِيقَةِ لَأَسْقَيْنَاهُم مَّاء غَدَقًا و اگر بر طريقه  راست  پايداري  کنند ، از آبي  فراوان  سيرابشان  کنيم.
لِنَفْتِنَهُمْ فِيهِ وَمَن يُعْرِضْ عَن ذِكْرِ رَبِّهِ يَسْلُكْهُ عَذَابًا صَعَدًا تا آنها را بيازماييم   و هر که  از ذکر پروردگارش  اعراض  کند او را به عذابي  دشوار در اندازد.
« وَأَلَّوِ اسْتَقَامُوا عَلَى الطَّرِيقَةِ لَأَسْقَيْنَاهُم مَّاء غَدَقًا» واگر آنان بر راه راست ماندگار بمانند به آنان آب فراوان و گوارايي مي دهيم. و آنچه که آن ها را از اين محروم کرده است ستمگري و تجاوزايشان است.
« لِنَفْتِنَهُمْ فِيهِ» تا آن را بيازمائيم و راستگو از دروغگو مشخص شود. « وَمَن يُعْرِضْ عَن ذِكْرِ رَبِّهِ يَسْلُكْهُ عَذَابًا صَعَدًا» و هرکس از ذکر و ياد خدا که کتاب خداوند است روي بگرداند و از آن پيروي نکند و از آن  غافل و بي خبر باشد به او عذابي سخت مي دهد.وَأَنَّ الْمَسَاجِدَ لِلَّهِ فَلَا تَدْعُوا مَعَ اللَّهِ أَحَدًا و مسجدها از آن  خداست   و با وجود خداي  يکتا کسي  را به  خدايي  مخوانيد.
وَأَنَّهُ لَمَّا قَامَ عَبْدُ اللَّهِ يَدْعُوهُ كَادُوا يَكُونُونَ عَلَيْهِ لِبَدًا چون  بنده  خدا براي  پرستش  او بر پاي  ايستاد ، گرد او را گرفتند.
« وَأَنَّ الْمَسَاجِدَ لِلَّهِ فَلَا تَدْعُوا مَعَ اللَّهِ أَحَدًا» و مساجد مختص پرستش خداوند هستند، پس کسي ديگر را با خدا مخوانيد و کسي ديگر را همراه با او نپرستيد، چون مساجد که بزرگ ترين جاي عبادت هستند. براساس اخلاص براي خدا و فروتني در برابر عظمت و کرنش در برابر قدرت او بنا شده اند.
« وَأَنَّهُ لَمَّا قَامَ عَبْدُ اللَّهِ يَدْعُوهُ» و اين که چون بنده خداوند به نيايش پروردگارش ايستاد و به عبادت خدا مشغول شد و خواندن قرآن را شروع کرد، « كَادُوا يَكُونُونَ عَلَيْهِ لِبَدًا» نزديک بود جن ها با ازدحام بر او هجوم آورند، از بس که به رهنمودهاي پيامبر علاقمند بودند.قُلْ إِنَّمَا أَدْعُو رَبِّي وَلَا أُشْرِكُ بِهِ أَحَدًا بگو، : تنها پروردگارم  را مي  خوانم  و هيچ  کس  را شريک  او نمي  سازم.
قُلْ إِنِّي لَا أَمْلِكُ لَكُمْ ضَرًّا وَلَا رَشَدًا بگو : من  نمي  توانم  به  شما زياني  برسانم  يا شما را به  صلاح  آورم.
قُلْ إِنِّي لَن يُجِيرَنِي مِنَ اللَّهِ أَحَدٌ وَلَنْ أَجِدَ مِن دُونِهِ مُلْتَحَدًا بگو : هيچ  کس  مرا از عقوبت  خدا پناه  ندهد و من  جز او پناهگاهي  نمي   يابم.
إِلَّا بَلَاغًا مِّنَ اللَّهِ وَرِسَالَاتِهِ وَمَن يَعْصِ اللَّهَ وَرَسُولَهُ فَإِنَّ لَهُ نَارَ جَهَنَّمَ خَالِدِينَ فِيهَا أَبَدًا آنچه  مي  توانم  جز رساندن  پيام  او و انجام  دادن  رسالتهاي  او نيست   و  هرکه  خدا و پيامبرش  را نافرماني  کند ، نصيب  او آتش  جهنم  است  که   همواره در آن  خواهند بود ،
«قُل» اي پيامبر! با بيان حقيقت آنچه که به سوي آن فرامي خواني به آن ها بگو:« إِنَّمَا أَدْعُو رَبِّي وَلَا أُشْرِكُ بِهِ أَحَدًا» فقط پروردگارم را مي پرستم و او را يگانه مي دانم و از بت ها و هر آنچه که مشرکان به جاي خدا پرستش مي کنند دست مي کشم.
« قُلْ إِنِّي لَا أَمْلِكُ لَكُمْ ضَرًّا وَلَا رَشَدًا» بگو: من نمي توانم هيچ زياني به شما برسانم و نمي توانم شما را هدايت کنم، چون من بنده اي بيش نيستم و اختياري ندارم. « قُلْ إِنِّي لَن يُجِيرَنِي مِنَ اللَّهِ أَحَدٌ» يعني هيچ کسي نيست که به او پناه ببرم و او بتواند مرا از عذاب خدا نجات دهد. و پيامبر که کامل ترين انسان است  توانايي رساندن هيچ زيان و هدايتي را ندارد و نمي تواند خودش را از عذاب خدا نجات دهد اگر خداوند بخواهد بلايي به او مي رساند.
پس ديگر مردم به طريق اولي توانايي ندارند. « وَلَنْ أَجِدَ مِن دُونِهِ مُلْتَحَدًا» و من جز او پناهي ندارم. 
« إِلَّا بَلَاغًا مِّنَ اللَّهِ وَرِسَالَاتِهِ» من هيچ برتري بر مردم برتري بر مردم ندارم جز اين که خداوند مرا براي رساندن پيام هايش و دعوت دادن مردم به سوي او برگزيده است و با اين کار حجت بر مردم اقامه مي گردد.
« وَمَن يَعْصِ اللَّهَ وَرَسُولَهُ فَإِنَّ لَهُ نَارَ جَهَنَّمَ خَالِدِينَ فِيهَا أَبَدًا» و هرکس از فرمان خدا و پيغمبرش سرپيچي کند آتش جهنم را خواهد داشت و براي هميشه در آن جاودانه است. منظور از معصيت در اين جا معصيتي کفرآميز است همان طور که نص هاي روشن ديگري معصيت مذکور را به کفر مقّيد کرده  اند . اما گناه صرف باعث خلود در  دوزخ نمي شود. همان طور که آيات قرآن و احاديث پيامبر و اجماع سلف است و امامان  امت بر اين دلالت مي نمايد.وَلَقَدْ آتَيْنَا إِبْرَاهِيمَ رُشْدَهُ مِن قَبْلُ وَكُنَّا بِه عَالِمِينَ و بي گمان پيش از اين به ابراهيم هدايت و راهيابي داديم و به [حال او] دانا بوديم.
إِذْ قَالَ لِأَبِيهِ وَقَوْمِهِ مَا هَذِهِ التَّمَاثِيلُ الَّتِي أَنتُمْ لَهَا عَاكِفُونَ آنگاه که به پدر و قومش گفت: «اين تنديسها چيست که همواره به عبادت آنها مشغول هستيد؟»
قَالُوا وَجَدْنَا آبَاءنَا لَهَا عَابِدِينَ گفتند: «ما پدران خويش را ديده ايم که اينها را پرستش مي کردند».
قَالَ لَقَدْ كُنتُمْ أَنتُمْ وَآبَاؤُكُمْ فِي ضَلَالٍ مُّبِينٍ گفت: «به راستي شما و پدرانتان در گمراهي آشکاري بوده ايد»
قَالُوا أَجِئْتَنَا بِالْحَقِّ أَمْ أَنتَ مِنَ اللَّاعِبِينَ گفتند: «آيا برايمان حق آورده اي يا از افراد شوخي کننده و بازيگر هستي؟»
قَالَ بَل رَّبُّكُمْ رَبُّ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ الَّذِي فَطَرَهُنَّ وَأَنَا عَلَى ذَلِكُم مِّنَ الشَّاهِدِينَ گفت: «بلکه پروردگارتان ، پروردگار آسمانها و زمين است ، همان پررودگاري که آنها را آفريد، و من بر اين [سخن] گواهم.
وَتَاللَّهِ لَأَكِيدَنَّ أَصْنَامَكُم بَعْدَ أَن تُوَلُّوا مُدْبِرِينَ و سوگند به خداوند پس از آنکه پشت کرديد و رفتيد نسبت به بت هايتان تدبيري خواهم انديشيد. 
فَجَعَلَهُمْ جُذَاذًا إِلَّا كَبِيرًا لَّهُمْ لَعَلَّهُمْ إِلَيْهِ يَرْجِعُونَ آنگاه آنها را تکه تکه کرد، مگر بت بزرگشان را تا به پيش آن باز گردند. 
قَالُوا مَن فَعَلَ هَذَا بِآلِهَتِنَا إِنَّهُ لَمِنَ الظَّالِمِينَ گفتند:«چه کسي با خدايان ما چنين کره است؟ بي گمان او از ستمکاران است».
قَالُوا سَمِعْنَا فَتًى يَذْكُرُهُمْ يُقَالُ لَهُ إِبْرَاهِيمُ گفتند: «شنيديم جواني که به او ابراهيم گفته مي شود از آنها [به بدي] ياد مي کرد»
قَالُوا فَأْتُوا بِهِ عَلَى أَعْيُنِ النَّاسِ