د. در اين آيه دستور داده شده که تنها به خداتوکل نمود و توکل بنده برحسب ايمان اوست و هر اندازه ايمانش قوي باشد به همان اندازه بيشتر بر خدا توکل مي کند.وَمَا كَانَ لِنَبِيٍّ أَن يَغُلَّ وَمَن يَغْلُلْ يَأْتِ بِمَا غَلَّ يَوْمَ الْقِيَامَةِ ثُمَّ تُوَفَّى كُلُّ نَفْسٍ مَّا كَسَبَتْ وَهُمْ لاَ يُظْلَمُونَ ، هيچ  پيامبري  را شايسته  نيست  که  خيانت  کند و هر که  به  چيزي  خيانت  کند،  آن  را در روز قيامت  با خود آورد  سپس  جزاي  عمل  هر کس  به  تمامي   داده خواهد شد و بر کسي  ستمي  نرود.
«غلول» يعني خيانت در غنيمت و پنهان کردن چيزي از آن و خيانت در هر چيزي که در اختيار انسان است، و اجماع بر اين است که خيانت در غنيمت و در آنچه که در اختيار انسان قرار دارد، حرام واز گناهان کبيره مي باشد. همان طور که اين آيه و ديگر نصوص بر آن دلالت مي نمايند. پس خداوند متعال خبر داد که براي هيچ پيامبري شايسته و سزاوار نيست در مال غنيمت خيانت کند زيرا خيانت در غنيمت همان طور که دانستيد از بزرگترين گناهان و بدترين عيوب است.
و خداوند پيامبرانش را از آن و هر آنچه که انسان آلوده و معيوب و متهم کند، مصون و محفوظ نموده و آنان را از نظر اخلاق، برترين افراد جهان و پاک ترين و خوب ترين آنها قرار داده و آنان را از هرگونه عيب پاک گردانيده است. و آنان را فرودگان رسالت خويش و معدن فرزانگي و حکمت الهي قرار داده است: « اللَّهُ أَعلَمُ حَيثُ يجعَلُ رِسَالَتَهُ» خداوند بهتر مي داند که رسالت خويش را در کجا قرار بدهد. پس اگر بنده فقط يکي از آنها را بشناسد، يقين حاصل مي کند که آنان از هر عيب و کار زشتي پاک و مبّرا هستند، و نيازي نيست که بر پوچ بودن سخناني که دشمنان پيامبران در مورد آنان گفته اند دليل اقامه کنيم، زيرا هرکس که پيامبر بودن آنها را بپذيرد همه آنچه که اهل باطل درباره آنان مي گويند دفع مي شود. بنابراين کلمه اي را به کار  برد که مفهومش چنين است: سر زدن چنين کاري از پيامبراي غيرممکن و محال است. پس فرمود: « وَمَا كَانَ لِنَبِيٍّ أَن يَغُلَّ» يعني کساني که خداوند آنها را پيامبري و رسالت برگزيده است امکان ندارد خيانت کنند.
سپس کسي را که در مال غنيمت خيانت مي کند مورد تهديد قرار داده و مي فرمايد: « وَمَا كَانَ لِنَبِيٍّ أَن يَغُلَّ » يعني کساني که خداوند آنها را براي پيامبري و رسالت برگزيده است امکان ندارد خيانت کنند.
سپس کسي را که در مال غنيمت خيانت مي کند مورد تهديد قرار داده و مي فرمايد: « وَمَن يغلُل ياتٍ بِمَا غَلَّ يومَ القِيمَةِ» و کسي که در مال غنيمت خيانت کند، روز قيامت آنچه را که در آن خيانت کرده است، مي آورد در حالي که آن را بر دوش خود حمل مي کند، خواه چيزي که در آن خيانت کرده است حيوان باشد، يا کالا يا چيزي ديگر.
و به سبب آن در روز قيامت عذاب داده مي شود. « ثُمَّ تُوَفَّى كُلُّ نَفْسٍ مَّا كَسَبَتْ» سپس هر خيانتکار و ديگران، پاداش و سزايشان را به اندازه عملشان و به طور کامل دريافت مي کنند. « وَهُمْ لاَ يُظْلَمُونُ» يعني چيزي بر گناهانشان افزوده نمي شود، و چيزي از حسناتشان کاسته نمي شود، يعني بنگر به نيکويي « احتزار» در اين آيه ي کريمه!
پس از آنکه سزاي خيانت کننده در مال غنيمت را بيان کرد، و فرمود: در روز قيامت آنچه را که به خيانت برده است، با خود مي آورد، بيان کرد که سزاي او به طور کامل داده مي شود، و اگر فقط مي فرمود: « فقط سزاي خيانت کننده در مال غنيمت به طور کامل به او داده مي شود»، اين شک و گمان به ذهن خطور مي کرد که کسان ديگري که متصدي ديگر اموال و داراييها هستند ، شايد سزا يا پاداششان به طور کامل داده نشود، بنابراين براي دفع اين وهم و گمان کلمه اي آورد که شامل خيانت در مال غنيمت، و ديگر گناهان باشد و همه را به طور عام و فراگير در  برگيرد.أَفَمَنِ اتَّبَعَ رِضْوَانَ اللّهِ كَمَن بَاء بِسَخْطٍ مِّنَ اللّهِ وَمَأْوَاهُ جَهَنَّمُ وَبِئْسَ الْمَصِيرُ ، آيا آن  کس  که  به  راه  خشنودي  خدا مي  رود ، همانند کسي  است  که  موجب   خشم او مي  شود و مکان  او جهنم  ، آن  سرانجام  بد است  ?
هُمْ دَرَجَاتٌ عِندَ اللّهِ واللّهُ بَصِيرٌ بِمَا يَعْمَلُونَ ، اين  دو گروه  را نزد خدا درجاتي  است  گوناگون  و او به  کارهايشان  آگاه   است .
پروردگار متعال خبر مي دهد کسي که هدفش خشنودي خداست و کارهايي را انجام مي دهد که خشنودي وي را در پي دارد، هرگز مانند کسي نيست که مرتکب گناه مي شود و پروردگارش را خشمگين مي کند، و نزد خدا و بندگان  او برابر نخواهند بود: « أَفَمَن کَانَ مُومِنَا کَمَن کَانَ فَاسِقَاَ لَّا يستَوُنَ» آيا کسي که مومن است مانند کسي است که فاسق مي باشد؟ نه، برابر نيستند. بنابراين فرمود: « هُمْ دَرَجَاتٌ عِندَ اللّهِ» يعني هريک از آنها در نزد پروردگار داراي مقام و جايگاه متفاوتي هستند، و برحسب تفاوت اعمالشان مقام و مرتبه آنها نيز متفاوت است ، پس کساني که به دنبال خشنودي خدا هستند، براي رسيدن به مقامهاي بلند و جايگاههاي والا و کاخ هاي عالي بهشت تلاش مي نمايند، و خداوند به اندازه اعمالشان از بخشش و کرم خويش به آنان مي بخشد، و کساني که نارضايتي و خشم خدا را بر مي انگيزند، به نالترين و پايين ترين جايگاههاي جهنم سقوط مي کنند، و خداوند کارهايشان را مي بيند و هيچ چيزي از کارهايشان بر او پنهان نمي ماند، بلکه خداوند آن را دانسته و در لوح محفوظ ثبت نموده و فرشتگان بزرگوار و امانتدار خويش را موظف کرده است تا آن را بنويسند و ثبت و ضبط نمايند.لَقَدْ مَنَّ اللّهُ عَلَى الْمُؤمِنِينَ إِذْ بَعَثَ فِيهِمْ رَسُولاً مِّنْ أَنفُسِهِمْ يَتْلُو عَلَيْهِمْ آيَاتِهِ وَيُزَكِّيهِمْ وَيُعَلِّمُهُمُ الْكِتَابَ وَالْحِكْمَةَ وَإِن كَانُواْ مِن قَبْلُ لَفِي ضَلالٍ مُّبِينٍ ، خدا بر مؤمنان  انعام  فرمود ، آنگاه  که  از خودشان  به  ميان  خودشان ، پيامبري مبعوث  کرد تا آياتش  را بر آنها بخواند و پاکشان  سازد و کتاب  و حکمتشان  بياموزد ، هر چند از آن  پيش  در گمراهي  آشکاري  بودند.
منتّي که خداوند در اين آيه بر بندگانش مي نهد  بزرگترين نعمت ها و اساس همه برکات است، زيرا پروردگار با فرستادن پيامبر بزرگوار اسلام (ص) آنها را از گمراهي نجات داد و از هلاکت مصون داشت، پس فرمود: « لَقَدْ مَنَّ اللّهُ عَلَى الْمُؤمِنِينَ إِذْ بَعَثَ فِيهِمْ رَسُولاً مِّنْ أَنفُسِهِمْ» همانا خداوند بر مومنان منت نهاد، چون پيامبري را از خودشان در ميان آنان مبعوث کرد، که نسب و حال و زبان او را مي دانستند، و از قوم و قبيله آنها بود و نسبت به آنها مهربان، و خيرخواه بود. « يَتْلُو عَلَيْهِمْ آيَاتِهِ» آيات خدا را بر آنها مي خواند، و کلمات و معاني آن را به آنها مي آموخت، « وَيُزَكِّيهِمْ» و آنان را از شرک و گناه و فرومايگي و ساير زشتي هاي اخلاقي پاک مي گرداند. 
« وَيُعَلِّمُهُمُ الْكِتَابَ» منظور از کتاب يا جنس کتاب مي باشد که قرآن است، پس در 