 و دل داد. اين سه عضو را به خاطر برتري و اهميتشان بيان نمود، چون اين اعضا کليد هر آگاهي و دانشي مي باشند، زيرا هر آگاهي و دانشي که به انسان مي رسد از طريق يکي از اين سه وارد مي شود،و گرنه ساير عضوها و توانايي هاي ظاهري و با طني را خداوند بخشيده است، و هر يک را رفته رفته رشد مي دهد تا به حالت تکامل خود برسند، و اين بدان خاطر است که بندگان با به کار گرفتن اين اعضا در راستاي طاعت خدا عمل کنند و شکر او را به جاي آورند و هر کس اين عضوها را در مسير معصيت خدا به کار ببرد حجتي عليه او خواهند بود. و چنين فردي نعمتهاي خدا را با قبيح ترين روش پاسخ داده است. أَلَمْ يَرَوْاْ إِلَى الطَّيْرِ مُسَخَّرَاتٍ فِي جَوِّ السَّمَاء مَا يُمْسِكُهُنَّ إِلاَّ اللّهُ إِنَّ فِي ذَلِكَ لَآيَاتٍ لِّقَوْمٍ يُؤْمِنُونَ آيا به پرندگان رام شده در فضاي آسمان ننگريسته اند؟ آنها را کسي جز خدا نگاه نمي دارد، بي گمان در اين (قدرت نمايي) براي کساني که ايمان دارند نشانه هاست. 
اين مايۀ عرت مومنان است، چون آنها از نشانه ها و آيات الهي بهره مند مي شوند و در هر نشانه اي مي انديشند، و اما غير از مومنان به چنين نشانه هايي از روي سرگرمي و غفلت مي نگرند. 
و آيه اين مطلب را گوشزد مي کند که خداوند پرندگان را طوري آفريده است که مي توانند پرواز نمايند سپس خداوند اين هواي لطيف را برايشان مسخر نموده و به آنها توانايي حرکت در هوا را داده است و اين دليلي بر حکمت و آگاهي و علم گستردۀ الهي و کمال اقتدار اوست . فرخنده خدايي است پروردگار جهانيان!وَاللّهُ جَعَلَ لَكُم مِّن بُيُوتِكُمْ سَكَنًا وَجَعَلَ لَكُم مِّن جُلُودِ الأَنْعَامِ بُيُوتًا تَسْتَخِفُّونَهَا يَوْمَ ظَعْنِكُمْ وَيَوْمَ إِقَامَتِكُمْ وَمِنْ أَصْوَافِهَا وَأَوْبَارِهَا وَأَشْعَارِهَا أَثَاثًا وَمَتَاعًا إِلَى حِينٍ و خداوند از خانه هايتان براي شما آسايشگاه قرار داد، و از پوست چهارپايان چادرهايي برايتان قرار داده است که آنها را در روز جابجا شدنتان و در روز ماندنتان سبک مي يابيد، و از پشم و کرک و موي چهارپايان وسائل منزل و موجبات رفاه و آسياش شما را فراهم کرده است، تا مدتي از آنها است،اده کنيد. 
وَاللّهُ جَعَلَ لَكُم مِّمَّا خَلَقَ ظِلاَلاً وَجَعَلَ لَكُم مِّنَ الْجِبَالِ أَكْنَانًا وَجَعَلَ لَكُمْ سَرَابِيلَ تَقِيكُمُ الْحَرَّ وَسَرَابِيلَ تَقِيكُم بَأْسَكُمْ كَذَلِكَ يُتِمُّ نِعْمَتَهُ عَلَيْكُمْ لَعَلَّكُمْ تُسْلِمُونَ خداوند از چيزهايي که آفريده آيه هايي را برايتان قرار داد، و از کوهها براي شما غارها قرار داد، و برايتان تن پوشهايي پديد آورد که شما را از گرما حفظ کند و تن پوشهايي که در جنگ محفوظتان مي دارد، بدينگونه خدا نعمتش را به طور کامل به شما عطا مي کند تا تسليم و مطيع شويد .
فَإِن تَوَلَّوْاْ فَإِنَّمَا عَلَيْكَ الْبَلاَغُ الْمُبِينُ پس اگر آنان روي برتابند، وظيفۀ تو تنها تبليغ آشکار است. 
يَعْرِفُونَ نِعْمَتَ اللّهِ ثُمَّ يُنكِرُونَهَا وَأَكْثَرُهُمُ الْكَافِرُونَ نعمت خدا را مي شناسند (اما) سپس آن را انکار مي کنند و بيشترشان کافر هستند .
خداوند نعمت هاي خويش را به بندگان خود يادآور مي شود و از آنها مي خواهد تا سپاس وي را به جاي بياورند، و به آن اعتراف نمايند. بنابراين فرمود: (وَاللّهُ جَعَلَ لَكُم مِّن بُيُوتِكُمْ سَكَنًا) و خداوند از خانه و قصرها و منزلهايتان را محل آسايش شما قرار داده است؛ شما را از سرما و گرما محافظت نموده، و شما و فرزندان و کالاهايتان را مي پوشانند، و ديگر فوايدي که خانه ها دارند. (وَجَعَلَ لَكُم مِّن جُلُودِ الأَنْعَامِ(  و از پوست چهارپايان يا از موي و پشم و کرکي که بر پوست مي رويد، (بُيُوتًا تَسْتَخِفُّونَهَا) چادرهايي برايتان ساخته است که آن را ، (يَوْمَ ظَعْنِكُمْ وَيَوْمَ إِقَامَتِكُمْ)در سفر و حضرتان سبک مي يابيد، و به آياني جابجا مي کنيد، و در جاهايي که قصد اقامت هميشگي را در آن نداريد به آساني بر پا مي کنيد، و شما را از گرما و سرما و باران در امان داشته، و اثاث هايتان را از گزند باران محافظت مي کند.
(وَمِنْ أَصْوَافِهَا وَأَوْبَارِهَا وَأَشْعَارِهَا أَثَاثًا) و از پشم و کرک و موي چهارپايان وسائل منزل و موجبات رفاه و آسايش شما را فراهم کرده است، و اين همۀ چيزهايي که از پشم و کرک و مو ساخته مي شود از قبيل ساک و چمدانها، زيراندازها، لباسها، زين ها و غيره را شامل مي شود. 
(وَمَتَاعًا إِلَى حِينٍ ) تا مدتي در اين دنيا از آنها بهره مند شويد. پس آنچه ذکر شده از جملۀ چيزهايي هستند که خداوند توفيق ساخت و تهيۀ آنرا به بندگان داده است. 
(وَاللّهُ جَعَلَ لَكُم مِّمَّا خَلَقَ ظِلاَلاً ) و خداوند از چيزهايي که آفريده است و شما در آفرينش آن نقشي نداريد برايتان سآيه ها قرار داد. مانند سايۀ درختان و کوهها و تپه ها و امثال آن که انسانها از اين سآيه ها است،اده مي نمايند. (وَجَعَلَ لَكُم مِّنَ الْجِبَالِ أَكْنَانًا) و از کوهها برايتان غارها قرار داد که شما را از سرما و گرما و باران و دشمن مصون مي دارند، (وَجَعَلَ لَكُمْ سَرَابِيلَ تَقِيكُمُ الْحَرَّ(  و برايتان تن پوشها و لباسهايي پديد آورد که شما را از گرما محافظت مي کنند. و خداوند سردي را بيان نکرد، زيرا در دل اول اين سوره نعمتهاي اصلي بيان شده اند و در پايان آن متمم و مکمل نعمتهاي اصلي بيان مي شوند، و حفاظت از سرما و از نعمتهاي اصلي است، زيرا يک نياز و ضرورت اساسي است، و خداوند در اول سوره آن را بيان نمود و فرمود: (لَکُمّ فِيهَا دِفء وَمَنَفِعُ) مايۀ گرماي شما هستند و در آن منافعي داريد. 
(وَسَرَابِيلَ تَقِيكُم بَأْسَكُمْ) و تن پوشها و لباسهايي برايتان پديد آورد که هنگام جنگ شما را از آسيب ضربات اسلحه مصون مي دارد، مانند زره ها و امثال آن، و اين چنين خداوند نعمت خويش را به طور ک امل به شما عطا مي کند. چرا که  نعمتهاي بيشماري را به شما ارزاني نموده است. (لَعَلَّكُمْ تُسْلِمُونَ ) تا وقتي نعمت هاي خدا را ياد کرديد و ديديد که نعمات و برکات الهي از هر سو شما را دربر گرفته است تسليم شکوه و عظمت خدا شويد، و از دستور و فرمان او اطاعت کنيد و نعمتهاي خدا را در راستاي اطاعت و فرمانبرداري از وي به کار بگيرد. پس فراوان بودن نعمتها موجب شکرگزاري بيشتر و ستايش خداوند بر اين نعمتها است. اما ستمگران جز سرکشي و مخالفت چيزي را نمي دانند. 
بنابراين خداوند در مورد ستمگران فرموده است: (فَإِن تَوَلَّوْاْ(  و چنانچه پس از اينکه به نعتمها و آيات خداوند تذکر داده شدندف روي گردان شوند، (فَإِنَّمَا عَلَيْكَ الْبَلاَغُ الْمُبِينُ ) وظيفه تو تنها تبليغ آشکار است. يعني هدايت کردن و توفيق دادن آشکار بر تو لازم نيست، بلکه فقط از تو خواسته مي شود که آنها را پند و اندرز بدهي، و آنها را بترساني و ازن نافرماني خدا بر حذر بداري، پس اگر وظيفه ات را انجام  دهي حساب آ