 کافران روبرو شدند، شيطان ، جبرئيل (ع) را ديد که فرشتگان را پخش مي نمايد ، پس به شدت ترسيد، « نَكَصَ عَلَى عَقِبَيْهِ» و به عقب برگشت و فرار کرد، « وَقَالَ» و به کساني که فريبشان داده بود، گفت:« إِنِّي بَرِيءٌ مِّنكُمْ إِنِّي أَرَى مَا لاَ تَرَوْنَ» من از شما بيزارم، من فرشتگان را مي بينم که هيچ کس نمي تواند آنها را بکشد، « إِنِّيَ أَخَافُ اللّهَ» من مي ترسم که خدا در دنيا مرا سزا دهد، « وَاللّهُ شَدِيدُ الْعِقَابِ »و خداوند سخت کيفر است. و احتمال دارد که شيطان در دلهايشان رخنه  کرده و به آنان وسوسه کرده باشد که امروز هيچ  کس نمي تواند  بر آنان پيروز شود و او ياور آنهاست. و وقتي که آنها را به جايگاهشان وارد کرد، از آنها جدا شد و برگشت و از آنان بيزاري جست. همانطور که خداوند متعال فرموده است:« کَمَثَلِ الشَّيطَنِ إِذ قَالَ لِلإِنسَنِ اکفُر فَلَمَّا کَفَرَ قَالَ إِنّي ِ بَرِي ُ مِّنکَ إِنَّي ِ أَخَافُ اللهَ رَبَّ العَلَمِينَ، فَکَانَ عَقِبَتَهُمَآ أَنَّهُما فِي النَّارِ خَلِدَينِ فيهَا وَذَلِکَ جَزَوُا الظَّلِمِنَ» مانند شيطان آنگاه که به انسان گفت: کفر بورز» ، و هنگامي که انسان کفر ورزيد شيطان گفت: « من از تو بيزارم، من از خداوندي که پروردگار جهانيان است، مي ترسم.» پس سرانجام هر دوي آنان اين شد که آ« دو در آتش جهنم براي هميشه مي مانند و اين سزاي ستمگران است.
« ِذْ يَقُولُ الْمُنَافِقُونَ وَالَّذِينَ فِي قُلُوبِهِم مَّرَضٌ » وقتي که افراد ضعيف الايماني که در دلهايشان شک و ترديد بود به مومناني که علي رغم تعداد اندکشان به جهاد با مشرکين اقدام  نمودند، مي گفتند:« غَرَّ هَـؤُلاء دِينُهُمْ» يعني ديني که آنها بر آنها هستند آنان را به اين ورطه کشانده است، که توانايي رهايي از آن را ندارند. آنها با تحقير و بي عقل شمردن  مومنان چنين مي گفتند، حال آنکه سوگند به خدا آنان سوگند کم خرد و کم درايت بودند، زيرا ايمان باعث مي شود که صاحب ايمان کارهاي آن چنان بزرگي را انجام دهند، چون مومن بر خدا توکل مي نمايد، و مي داند که هيچ نيرو و توان و استطاعتي براي هيچ احدي نيست جز از ناحيه ي خدا. و اگر همه مردم جمع شوند تا به اندازه ذره اي به او فايده برسانند به او فايده نخواهند رساند مگر به مقداري که خداوند براي او نوشته است. و اگر همه جمع شوند تا به وي ضرري برسانند ، ضرري به او نمي رسانند مگر به آن اندازه که خداوند براي او نوشته است. و مومن مي داند که او برحق است، و  خداوند در همه آنچه که  مقدر نموده است با حکمت و مهربان مي باشد.
پس مومن دراقدامات خود به قدرت و تعداد زياد طرفِ مقابل توجه نمي کند، بلکه او به پروردگارش اعتماد دارد، و قلبش به ياد او آرامش يافته  است. و آشفته و ترسو  نخواهد بود. بنابراين فرمود:« وَمَن يَتَوَكَّلْ عَلَى اللّهِ فَإِنَّ اللّهَ عَزِيزٌ» و هرکس بر خداوند توکل نمايد پس همانا خداوند توانا است، و هيچ نيرويي نمي تواند  او را شکست دهد. « حَكِيمٌ» و در آنچه مقدر و اجرا نموده است با حکمت مي باشد.وَلَوْ تَرَى إِذْ يَتَوَفَّى الَّذِينَ كَفَرُواْ الْمَلآئِكَةُ يَضْرِبُونَ وُجُوهَهُمْ وَأَدْبَارَهُمْ وَذُوقُواْ عَذَابَ الْحَرِيقِ؛ اگر ببيني  آن  زمان  را که  فرشتگان  جان  کافران  مي  ستانند ، و به  صورت  و، پشتشان  مي  زنند و مي  گويند : عذاب  سوزان  را بچشيد .
ذَلِكَ بِمَا قَدَّمَتْ أَيْدِيكُمْ وَأَنَّ اللّهَ لَيْسَ بِظَلاَّمٍ لِّلْعَبِيدِ؛ اين  به  کيفر اعمالي  بود که  پيش  از اين  کرده  بوديد و خدا به  بندگانش   ستم  روا نمي  دارد.
كَدَأْبِ آلِ فِرْعَوْنَ وَالَّذِينَ مِن قَبْلِهِمْ كَفَرُواْ بِآيَاتِ اللّهِ فَأَخَذَهُمُ اللّهُ بِذُنُوبِهِمْ إِنَّ اللّهَ قَوِيٌّ شَدِيدُ الْعِقَابِ؛ و اين  به  شيوه  خاندان  فرعون  بود و کساني  که  پيش  از آنها بودند  آنها  به  آيات  خدا کافر شدند  پس  خدا آنها را به  کيفر گناهانشان  مؤاخده  کرد  ،که  خدا نيرومند و سخت  عقوبت  است.
خداوند متعال مي فرمايد: اگر کساني را ببيني که به آيات خدا کفر ورزيده اند، آنگاه که فرشتگانِ مامورِ قبض ارواحشان جانشان را مي گيرند، در حالي که اضطراب به شدت آنها را فرا گرفته و دچار اندوه و پريشاني بزرگي شده اند، « الْمَلآئِكَةُ يَضْرِبُونَ وُجُوهَهُمْ وَأَدْبَارَهُمْ» و فرشتگان بر سر و صورت و پشتشان مي زنند، و به آنها مي گويند: روحتان را بيرون آوريد، حال آنکه جان و روحشان امتناع مي ورزد و از خارج شدن ابا مي  کند، چون عذاب دردناکي را پيش رو دارند، بنابراين فرمود:« وَذُوقُواْ عَذَابَ الْحَرِيقِ» عذاب سخت و سوزان را بچشيد. و پروردگارتان در اينکه شما را به اين عذاب گرفتار نموده هيچ ظلم و ستمي را مرتکب نشده است، چرا که اين عذاب به خاطر گناهاني است که انجام داده، و از پيش فرستاده ايد، و چنين نتيجه اي را به دنبال داشته است. و اين سنت و قانون خدا در مورد پيشينيان و آيندگان است. شيوه و سنت خدا در مورد تکذيب کنندگان  اين است که آنان را به سبب گناهانشان هلاک گرداند. 
« كَدَأْبِ آلِ فِرْعَوْنَ وَالَّذِينَ مِن قَبْلِهِمْ» مانند شيوه فرعونيان و ديگر امت هاي تکذيب کننده که پيش از آنان بودند، « كَفَرُواْ بِآيَاتِ اللّهِ فَأَخَذَهُمُ اللّهُ» به آيات خدا کفر ورزيدند، پس خداوند آنها را کيفر داد، « بِذُنُوبِهِمْ إِنَّ اللّهَ قَوِيٌّ شَدِيدُ الْعِقَابِ» به سبب گناهانشان، همانا خداوند قوي و سخت کيفر است. و هرکس را که بخواهد بگيرد او نمي تواند خداوند را ناتوان نمايد. « مَّا مِن دَابَّةِ إِلَّا هُوَ ءَاخِذُ بِنَاصِيتِهَآ» هيچ جانوري وجود ندارد مگر اينکه خداوند پيشانيش را مي گيرد.ذَلِكَ بِأَنَّ اللّهَ لَمْ يَكُ مُغَيِّرًا نِّعْمَةً أَنْعَمَهَا عَلَى قَوْمٍ حَتَّى يُغَيِّرُواْ مَا بِأَنفُسِهِمْ وَأَنَّ اللّهَ سَمِيعٌ عَلِيمٌ؛ زيرا خدا نعمتي  را که  به  قومي  ارزاني  داشته  است  ، دگرگون  نسازد ، تا، آن قوم  خود دگرگون  شوند  و خدا شنوا و داناست.
كَدَأْبِ آلِ فِرْعَوْنَ وَالَّذِينَ مِن قَبْلِهِمْ كَذَّبُواْ بآيَاتِ رَبِّهِمْ فَأَهْلَكْنَاهُم بِذُنُوبِهِمْ وَأَغْرَقْنَا آلَ فِرْعَونَ وَكُلٌّ كَانُواْ ظَالِمِينَ؛ و اين  به  شيوه  خاندان  فرعون  بود و کساني  که  پيش  از آنها بودند  آنها  آيات  پروردگارشان  را تکذيب  کردند و ما به  کيفر گناهانشان  هلاکشان  کرديم   وخاندان  فرعون  را غرقه  ساختيم  ، زيرا همه  ستمکار بودند.
« ذَلِكَ بِأَنَّ اللّهَ لَمْ يَكُ مُغَيِّرًا نِّعْمَةً أَنْعَمَهَا عَلَى قَوْمٍ» عذابي را که خداوند بر امت هاي تکذيب کننده فرود آورد، و نعمت هايي راکه از آنان دور نمود به خاطر گناه و تغيير دادن حالات خودشان بود، چرا که خداوند هيچ نعمتي را از نعمت هاي ديني و دنيوي که به گروهي داده است تغيير نمي دهد. بلکه آن نعمت ها را باقي مي گذارد، و از آن بر آنان مي افزايد اگر بيشتر شکر او را 