ْتُمْ ﴾ (تا آنجا كه‌ مي‌توانيد تقواي ‌الهي‌ را پيشه‌ كنيد) «64/16» نازل‌ شد و آيه‌ مورد بحث‌ ما را منسوخ‌ گردانيد. بعضي ‌گفته‌اند: معني‌ اين‌ است‌ كه‌ از خدا آنچنان‌ تقوي‌ كنيد كه‌ سزاوار تقواي‌ اوست‌ تا آنجا كه‌ مي‌توانيد. پس‌ بنابراين‌ معني، آيه‌ كريمه‌ منسوخ‌ نيست‌.
 
سوره آل عمران آيه  103
‏متن آيه : ‏
‏ وَاعْتَصِمُواْ بِحَبْلِ اللّهِ جَمِيعاً وَلاَ تَفَرَّقُواْ وَاذْكُرُواْ نِعْمَتَ اللّهِ عَلَيْكُمْ إِذْ كُنتُمْ أَعْدَاء فَأَلَّفَ بَيْنَ قُلُوبِكُمْ فَأَصْبَحْتُم بِنِعْمَتِهِ إِخْوَاناً وَكُنتُمْ عَلَىَ شَفَا حُفْرَةٍ مِّنَ النَّارِ فَأَنقَذَكُم مِّنْهَا كَذَلِكَ يُبَيِّنُ اللّهُ لَكُمْ آيَاتِهِ لَعَلَّكُمْ تَهْتَدُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و همگي‌ به‌ حبل‌ الله چنگ‌ زنيد و پراكنده‌ نشويد» حبل‌ الله: عهد خدا، يا دين‌ وي، يا قرآن، يا اسلام‌ است‌ و همه‌ اينها در معني‌ با هم‌ مترادفند. پس‌ خداي ‌سبحان‌ مؤمنان‌ را به‌ چنگ‌زدن‌ جمعي‌ به‌ ريسمان‌ اسلام، يا قرآن‌ دستور داده‌ وايشان‌ را از پراكندگي‌اي‌ كه‌ ناشي‌ از اختلاف‌ در دين‌ است، نهي‌ مي‌نمايد. البته‌اختلافي‌ كه‌ از آن‌ نهي‌ شده‌ است، اختلاف‌ در اصول‌ دين‌ و حاكم‌ ساختن‌ هواها واميال‌ نفساني‌ و منافع‌ شخصي‌ است، اما اختلاف‌ اجتهادي‌ در فروعات‌ دين، نكوهش‌ نگرديده‌ بلكه‌ پسنديده‌ و ستوده‌ است‌ و از نشانه‌هاي‌ آسان‌گيري‌ شريعت‌خداي‌ منان‌ مي‌باشد ـ چنان‌كه‌ اين‌ حقيقت‌ از نصوص‌ قرآني‌ و احاديث‌ نبوي‌ برمي‌آيد. «و نعمت‌ خدا را بر خود ياد كنيد، آن‌گاه‌ كه‌ دشمنان‌ همديگر بوديد» وهمديگر را مي‌كشتيد و غارت‌ و چپاول‌ مي‌كرديد، پس‌ به‌سبب‌ اين‌ نعمت‌؛ همگي‌باهم‌ برادر شديد. چنان‌كه‌ قبل‌ از اسلام، قبايل‌ اوس‌ و خزرج‌ در يثرب، درگير جنگ‌ خانگي‌ خونيني‌ بودند، ولي‌ به‌ نعمت‌ اسلام، با هم‌ يار و برادر شدند: «پس‌ميان‌ دلهاي‌ شما الفت‌ انداخت‌ تا به‌ نعمت‌ او برادران‌ هم‌ شديد. و بر لبه‌ پرتگاه‌ آتش‌بوديد» به‌ سبب‌ كفري‌ كه‌ در آن‌ قرار داشتيد «و او شما را از آن» با اسلام‌ «رهانيد» يعني‌: شما بر لبه‌ گودال‌ دوزخ‌ بوديد زيرا هر كس‌ از شما كه‌ مي‌مرد به‌ دوزخ‌ مي‌افتاد، پس‌ حق‌ تعالي‌ حضرت‌ محمدص را فرستاد و به‌ وسيله‌ ايشان، شما را ازاين‌ پرتگاه‌ رهانيد. در حديث‌ شريف‌ آمده‌ است‌: «كتاب‌ خدا(ج) ريسمان‌ الهي‌اي ‌است‌ كه‌ از آسمان‌ به‌سوي‌ زمين‌ كشيده‌ شده‌است». «اين‌گونه‌ خداوند آيات‌ خود رابراي‌ شما به‌روشني‌ بيان‌ مي‌دارد تا هدايت‌ شويد».
 
	سوره آل عمران آيه  104
‏متن آيه : ‏
‏ وَلْتَكُن مِّنكُمْ أُمَّةٌ يَدْعُونَ إِلَى الْخَيْرِ وَيَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَيَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنكَرِ وَأُوْلَئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و بايد از شما گروهي‌ باشند كه‌ به‌ خير دعوت‌ كنند» يعني‌: بايد گروهي‌ از شما به ‌فريضه‌ امر و نهي‌ و دعوت‌ اسلامي‌ قيام‌ كنند و با تعليم‌ و موعظه‌ و ارشاد و با سلطه ‌و قدرت‌ و حكومت، مردم‌ را به‌ سوي‌ آنچه‌ كه‌ سود دنيا و آخرتشان‌ در آن ‌است، فراخوانند و دستور دهند. به‌ قولي‌ مراد اين‌ است‌: همگي‌ شما بايد امتي ‌باشيد كه‌ دعوت‌ الي‌الله و امربه‌ معروف‌ و نهي‌ از منكر مي‌كنيد. ولي‌ قول‌ اول ‌صحيح‌تر است‌ زيرا «من» در آيه‌ كريمه‌ مفيد بعضيت‌ است، لذا امر به‌ معروف‌ ونهي‌ از منكر فرض‌ كفايه‌ مي‌باشد كه‌ انجام‌ آن‌ بر فرد فرد امت، فرض‌ عين‌ نيست‌ واجراي‌ آن‌ سزاوار شأن‌ هر كسي‌ هم‌ نيست‌. ابن‌كثير از ابوجعفر باقر(رض) نقل‌ مي‌كند كه‌ رسول‌ خداص اين‌ آيه‌ كريمه‌ را خواندند و سپس‌ در اين‌ حديث‌ شريف‌ فرمودند: «الخير اتباع القرآن وسنتي‌: خير؛ در پيروي‌ قرآن‌ و سنت‌ من‌ است» «و» بايد ازشما گروهي‌ باشند كه‌ «به‌ كار پسنديده‌ امر و از كار ناپسند منع‌ كنند» به‌ دست، يا به‌زبان‌. بايد دانست‌ كه‌ امر به‌ معروف‌ و نهي‌ از منكر در نزد جمهور فقها، از فرايض‌ كفايي‌ اسلام‌ است‌ كه‌ اگر اهل‌ علم‌ ـ يعني‌ آنان‌ كه‌ مي‌دانند معروف‌ چيست‌ تا به‌آن‌ امر كنند و منكر چيست‌ تا از آن‌ نهي‌ كنند ـ به‌ آن‌ قيام‌ كنند، فرضيت‌ آن‌ از ديگران‌ ساقط مي‌گردد و در غير آن، فرضيت‌ آن‌ بر ذمه‌ هر فرد مسلماني‌ باقي‌ مي‌ماند، همان‌ گونه‌ كه‌ عموميت‌ اين‌ فريضه، از آيه‌ (110) نيز برمي‌آيد.
آري‌! امر به‌ معروف‌ و نهي‌ از منكر از بزرگترين‌ واجبات‌ شريعت‌ مطهر اسلام‌ واصلي‌ مهم‌ از اصول‌ آن‌ مي‌باشد زيرا با اين‌ واجب‌ بزرگ‌ است‌ كه‌ نظام‌ اسلامي‌كامل‌ مي‌شود، بدان‌ جهت‌ كه‌ گاهي‌ بعضي‌ از پيروان‌ دين‌ حق، به‌سبب‌ جهل‌ وناآگاهي، يا به‌ انگيزه‌ پيروي‌ از هواها و خواهشهاي‌ نفس، از دين‌ خويش‌ منحرف‌مي‌شوند، يا از اداي‌ تكاليف‌ و مسئوليتهاي‌ خويش‌ شانه‌ خالي‌ مي‌كنند، يا به‌يك‌ديگر ظلم‌ مي‌كنند، پس‌ اگر كسي‌ نباشد كه‌ راه‌ را روشن، جاده‌ رانشانه‌گذاري، گمراه‌ را راهنموني، مقصر را موعظه‌ و ظالم‌ را بر سر جاي‌ خود بنشاند، بدون‌ شك‌ انحرافات‌ بزرگ‌ و بسياري‌ در جامعه‌ پديد مي‌آيد، هم‌ بدين‌جهت‌ است‌ كه‌ حق‌ تعالي‌ ما را از دچار شدن‌ به‌ سرنوشت‌ و عاقبتي‌ همانندسرنوشت‌ و عاقبت‌ بني‌اسرائيل‌ برحذر مي‌دارد، آنجا كه‌ آنان‌ را به‌ علت ‌فروگذاشتن‌ فريضه‌ امر به‌ معروف‌ و نهي‌ از منكر، لعنت‌ مي‌نمايد: (بني‌اسرائيل‌مورد لعنت‌ قرار گرفتند؛ چرا كه‌ سركشي‌ كردند و از حد درگذشتند، آنان‌يك‌ديگر را از منكري‌ كه‌ مرتكب‌ مي‌شدند نهي‌ نمي‌كردند، چه‌ بد است‌ كار وكردارشان) «مائده/‌79». «و آن‌ گروه» يعني‌: گروهي‌ كه‌ به‌ فريضه‌ امر به‌ معروف‌ ونهي‌ از منكر قيام‌ كردند «ايشانند رستگاران» يعني‌: ايشانند اختصاص‌ يافتگان‌ به‌فلاح‌ و رستگاري‌. در حديث‌ شريف‌ آمده‌ است‌: «من‌ رأي‌ منكم‌ منكرا فليغيره‌ بيده، فان‌ لم‌ يستطع‌ فبلسانه، فان‌ لم‌ يستطع‌ فبقلبه، وذلك‌ أضعف‌ الايمان‌: هركس‌ از شمامنكري‌ را ديد، بايد آن‌ را به ‌دست‌ خود تغيير دهد، اگر نتوانست‌ به‌ زبان‌ خود و اگرنتوانست‌ به‌ قلب‌ خود و اين‌ ضعيف‌ترين‌ پايه‌ ايمان‌ است».
 
سوره آل عمران آيه  105
‏متن آيه : ‏
‏ وَلاَ تَكُونُواْ كَالَّذِينَ تَفَرَّقُواْ وَاخْتَلَفُواْ مِن بَعْدِ مَا جَاءهُمُ الْبَيِّنَاتُ وَأُوْلَئِكَ لَهُمْ عَذَابٌ عَظِيمٌ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و همانند كساني‌ نباشيد كه‌ پراكنده‌ شدند و با هم‌ اختلاف‌ كردند» آنان‌ يهود ونصاري‌ هستند كه‌ خداي‌ متعال‌ از پراكندگي‌ و اختلاف‌ در آنچه‌ كه‌ به‌ آنان‌ نازل‌شده‌ بود، نهيش