ايي» زيرا آسمان‌ براي‌ متكبراني‌ چون‌ تو كه‌ از فرمان‌ پروردگار خويش‌ سربرمي‌تابند، جايگاهي‌ مناسب‌ و آماده‌ نيست‌ «پس‌ بيرون‌ شو» يعني‌: از بهشت ‌«هرآينه‌ تو از خوارشدگاني» تو به‌ كيفر استكبار و گردن‌كشي‌ات، نزد خداي‌ سبحان ‌و بندگان‌ نيكوكارش، از اهل‌ خواري‌ و ذلت‌ و حقارت‌ هستي‌ و هركسي ‌كه‌ رداي ‌استكبار را بر دوش‌ افگند، با پوشش‌ خواري‌ و خردي‌ و بي‌مقداري‌ عذاب‌ مي‌شود و هركسي‌كه‌ رداي‌ تواضع‌ و فروتني‌ را درپوشد؛ خداي‌ عزوجل‌ قدر و مرتبتش‌ را گرامي‌ و فراتر مي‌گرداند.
 
آيه  14
‏متن آيه : ‏
‏ قَالَ أَنظِرْنِي إِلَى يَوْمِ يُبْعَثُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«گفت» ابليس‌ «بارالها! مرا تا روزي‌ كه‌ آدميان‌ برانگيخته‌ شوند مهلت‌ ده» گويي ‌او درخواست‌ كرد كه‌ هرگز نميرد زيرا پس‌ از روز رستاخيز، ديگر مرگي‌ دركار نيست‌. اما او تا برانگيخته‌شدن‌ آدم‌ و ذريه‌اش‌ براي‌ حسابرسي‌ روز قيامت، يعني‌ تا دميدن‌ در صور مهلت ‌داده‌ شد، نه‌ بيشتر.
 
	آيه  15
‏متن آيه : ‏
‏ قَالَ إِنَّكَ مِنَ المُنظَرِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«فرمود» خداوند(ج)  به‌ ابليس‌ «همانا تو از مهلت ‌داده‌شدگاني» نه‌ تا روز رستاخيز بلكه‌ تا روز دميدن‌ در صور. به‌قولي‌: حكمت‌ در مهلت ‌دادن‌ به‌ وي‌: قراردادن‌ بندگان‌ در معرض‌ آزمايش‌ است‌ تا مطيعان‌ از عاصيان‌ در عرصه‌ ظهور شناخته‌ شوند. گفتني‌ است‌ كه‌ ابليس‌ با وجود نافرماني‌اش، جسارت‌ اين ‌درخواست‌ را به‌ خود داد زيرا به‌ حلم‌ ذات‌ ذوالجلال‌ دانا بود.
 
	آيه  16
‏متن آيه : ‏
‏ قَالَ فَبِمَا أَغْوَيْتَنِي لأَقْعُدَنَّ لَهُمْ صِرَاطَكَ الْمُسْتَقِيمَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«گفت» ابليس‌ «پس‌ به‌سبب‌ آن‌ كه‌ مرا گمراه‌ كردي، من‌ هم‌ براي‌ فريفتن‌ آنان‌ حتما بر سر راه‌ راست‌ تو مي‌نشينم» يعني‌: به‌سبب‌ آن‌ كه‌ مرا به‌ بيراهه‌ افگندي‌ تا بدانجاكه‌ سجده‌ براي‌ آدم‌ را ترك‌ كردم‌ و درنتيجه‌ مرا به‌ عذابي‌ مهلك‌ روبرو ساختي، اينك‌ من‌ هم‌ در فريفتن‌ آدميان‌ از هيچ‌ كوششي‌ فروگذار نمي‌كنم‌ تا به‌سبب‌ من‌ تباه‌گردند، همچنان‌كه‌ من‌ به‌سبب‌ فروگذاشتن‌ سجده‌ براي‌ پدرشان‌ آدم، تباه‌ گرديدم ‌بنابراين، بر سر راه‌ اسلام‌ در كمين‌ آنان‌ مي‌نشينم‌ تا ايشان‌ را به‌ دام‌ گمراهي‌ خويش ‌درافگنم‌ چنان‌كه‌ دشمن‌ بر سر راه‌ دشمن‌ كمين‌ مي‌كند.
 
	آيه  17
‏متن آيه : ‏
‏ ثُمَّ لآتِيَنَّهُم مِّن بَيْنِ أَيْدِيهِمْ وَمِنْ خَلْفِهِمْ وَعَنْ أَيْمَانِهِمْ وَعَن شَمَآئِلِهِمْ وَلاَ تَجِدُ أَكْثَرَهُمْ شَاكِرِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«آن‌گاه‌ بر آنها از پيش‌روي‌ آنان‌ مي‌تازم» تا ايشان‌ را در امر آخرت‌ به‌ شك‌ درافگنم‌ «و از پشت‌ سرشان» بر آنان‌ مي‌تازم‌ تا ايشان‌ را به‌دنيا راغب‌ گردانم‌ «و از طرف‌ راست‌شان» يعني‌: از طرف‌ نيكي‌ها و حسناتشان‌ بر آنان‌ مي‌تازم‌ تا ايشان‌را از آن‌ برگردانم‌ «و از طرف‌ چپشان» يعني‌: از طرف‌ گناهان‌ و بدكاريهايشان‌ نيز برايشان‌ مي‌تازم‌ تا ايشان‌ را به‌ آن‌ درافگنم‌؛ پس‌ با اين‌ هدف‌ كه‌ آنان‌ را به‌ هر وسيله ‌ممكن‌ از راه‌ راستت‌ به‌ بيراهه‌ برم، از هر چهار جهت‌ بر آنان‌ مي‌تازم‌ زيرا دشمن‌ از همين‌ چهار جهت‌ بر دشمنش‌ مي‌تازد. ذكر دو جهت‌ بالا و پايين‌ را به‌سبب‌ آن‌ فروگذاشت‌ كه‌ رحمت‌ از بالا به‌سوي‌ آدميان‌ فرود مي‌آيد و پايين‌ هم‌ محل‌ سجده ‌است‌.
از عبدالله بن‌ عمر(رض)  روايت‌ شده‌است‌ كه‌ فرمود: رسول‌ خداص هيچ‌گاه‌ اين‌ دعاها را در صبح‌ و شام‌ ترك‌ نمي‌كردند: «اللهم إني أسألك العافية فيالدنيا والآخرة، اللهم إني أسألك العفو والعافية في ديني ودنياي وأهلي ومالي، اللهم استر عوراتي وآمن روعاتي، اللهم احفظني من بين يدي ومن خلفي وعن يميني وعن شمالي ومن فوقي وأعوذ بعظمتك أن أغتال من تحتي»[1].
آن‌گاه‌ شيطان‌ افزود: «و بيشترشان‌ را شكرگزار نمي‌يابي» به‌ علت‌ تأثير وسوسه‌ و اغواي‌ من‌ در آنان‌.
آري‌! بدين‌سان‌ بود كه‌ ابليس‌ در بني‌آدم‌ گماني‌ زد و تير گمانش‌ به‌ هدف ‌نشست‌ و بنابراين، اكثريت‌ بني‌آدم‌ از شاكران‌؛ يعني‌ از مؤمنان‌ نشدند چنان‌كه ‌باري‌ تعالي‌ مي‌فرمايد: ﴿ وَلَقَدْ صَدَّقَ عَلَيْهِمْ إِبْلِيسُ ظَنَّهُ فَاتَّبَعُوهُ إِلَّا فَرِيقاً مِّنَ الْمُؤْمِنِينَ ‏﴾ ‌: (قطعا شيطان‌ گمان‌ خود را در مورد آنها راست‌ يافت‌ و جز گروهي‌ از مؤمنان، بقيه ‌از او پيروي‌ كردند) «سباء / 20».
 
[1] بارخدايا! از تو در دنيا و آخرت‌ عافيت‌ مي‌طلبم‌. بارخدايا! من‌ از تو در دين‌ و دنيايم‌ و در خانواده‌و مالم‌ عافيت‌ مي‌طلبم‌. خدايا! عيبهايم‌ را بپوشان‌ و نگراني‌هايم‌ را به‌ آرامش‌ مبدل‌ كن‌. خدايا! مرا از پيش‌رويم‌ و از پشت‌ سرم‌ و از جانب‌ راستم‌ و از جانب‌ چپم‌ و از فرازسرم‌ حفظ كن‌ و به‌ بزرگي‌ات‌ پناه‌ مي‌برم‌ ازاين‌ كه‌ از طرف‌ پايين‌ گرفتار گردم‌.آيه  82
‏متن آيه : ‏
‏ وَالَّذِينَ آمَنُواْ وَعَمِلُواْ الصَّالِحَاتِ أُولَئِكَ أَصْحَابُ الْجَنَّةِ هُمْ فِيهَا خَالِدُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و كساني‌ كه‌ ايمان‌ آورده‌ و كارهاي‌ شايسته‌ كرده‌اند» يعني: كساني‌ كه‌ ايمان‌آورده‌اند به‌ آنچه‌ كه‌ شما يهوديان‌ به‌ آن‌ كفر ورزيده‌ايد و عمل‌ كرده‌اند به‌ آنچه‌شما آن‌ را ترك‌ كرده‌ايد از دستورات‌ دين‌ خدا(ج)؛ «آنان‌ اهل‌ بهشتند و در آن‌جاودانه‌ مي‌مانند» نه‌ فنا مي‌شوند و نه‌ از بهشت‌ خارج‌ مي‌گردند.
 آيه  18
‏متن آيه : ‏
‏ قَالَ اخْرُجْ مِنْهَا مَذْؤُوماً مَّدْحُوراً لَّمَن تَبِعَكَ مِنْهُمْ لأَمْلأنَّ جَهَنَّمَ مِنكُمْ أَجْمَعِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«فرمود» خداوند متعال‌ خطاب‌ به‌ ابليس‌ «از آن‌ بيرون‌ رو» يعني‌: از آسمان، يا از بهشت‌ «نكوهيده‌ و رانده‌شده» از رحمت‌ من‌ «كه‌ قطعا هركه‌ از آدميان‌ از تو پيروي ‌كند، قطعا دوزخ‌ را از همه‌ شما يكجا پر مي‌كنم» اين‌ سوگند و هشداري‌ از سوي‌حق‌ تعالي‌ به‌ كساني‌ است‌ كه‌ طاعت‌ او را وانهاده‌ و از راه‌ شيطان‌ پيروي‌ مي‌كنند.
 
	آيه  19
‏متن آيه : ‏
‏ وَيَا آدَمُ اسْكُنْ أَنتَ وَزَوْجُكَ الْجَنَّةَ فَكُلاَ مِنْ حَيْثُ شِئْتُمَا وَلاَ تَقْرَبَا هَذِهِ الشَّجَرَةَ فَتَكُونَا مِنَ الظَّالِمِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و گفتيم‌: اي‌ آدم‌! تو و همسرت‌ در بهشت‌ ساكن‌ شويد» اين‌ سخن‌ بعد از اخراج ‌ابليس‌ از آسمان، يا از بهشت‌ به‌ ايشان‌ گفته‌ شد «پس‌ از هرجا كه‌ مي‌خواهيد بخوريد» از هر نوعي‌ از انواع‌ ميوه‌هاي‌ بهشتي‌ كه‌ مي‌خواهيد. «ولي‌ به‌ اين‌ درخت ‌نزديك‌ نشويد كه‌ از ستمكاران‌ خواهيد شد» با نافرماني‌ من‌ و مخا