ايشان ‌هستند و به‌ ديار خويش‌ كوچ‌ نكرده‌اند، با وجود آن‌كه‌ آنها رفته‌اند و شكست‌ خورده‌اند و ديگر هرگز برنمي‌گردند «و اگر آن‌ دسته‌ها بازآيند» يك‌بار ديگر بعد از اين‌ «آرزو مي‌كنند: اي‌ كاش‌ ميان‌ اعراب‌ باديه‌نشين‌ بودند و از اخبار شما سؤال ‌مي‌كردند» يعني: از بس‌ كه‌ بيم‌ و هراس‌ بر آنان‌ غلبه‌ كرده‌ است‌ و از فرط جبن‌ وضعف‌ نيتهايشان، آرزو مي‌كنند كه‌ كاش‌ در بيرون‌ از مدينه‌ ميان‌ صحرانشينان‌ بودند و دور از همهمه‌ جنگ‌ از اخبار شما پرس‌وجو مي‌كردند و از هر شخصي‌ كه‌ از مدينه‌ به‌ صحرا مي‌آمد، از آنچه‌ براي‌ شما اتفاق‌ افتاده ‌است‌ آگاهي‌ مي‌يافتند «و اگر در ميان‌ شما بودند» و جنگي‌ روي‌ مي‌داد «جز اندكي‌ پيكار نمي‌كردند» آن‌هم‌ از بيم‌ عار و از سر حميت‌ و ننگ‌ دار و ديار.
 
	سوره أحزاب آيه  21
‏متن آيه : ‏
‏ لَقَدْ كَانَ لَكُمْ فِي رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ لِّمَن كَانَ يَرْجُو اللَّهَ وَالْيَوْمَ الْآخِرَ وَذَكَرَ اللَّهَ كَثِيراً ‏
 
‏ترجمه : ‏
«قطعا براي‌ شما در رسول‌ خدا سرمشقي‌ نيكوست‌» بدانيد كه‌ سخنان‌ و افعال‌ و احوال‌ آن‌ حضرت‌ ص، براي‌ شما الگويي‌ نيكو و شايسته‌ است، از آنجا كه‌ رسول‌ خدا ص خود ايثارگرانه‌ جان‌ گرامي‌شان‌ را به‌ ميدان‌ جنگ‌ پيش‌ فرستاده‌ و براي‌ ياري‌ دادن‌ دين‌ خداوند (ج) در كنار خندق‌ به‌ صف‌ كارزار رفتند و حتي‌ خود درحفر خندق‌ سهم‌ گرفتند «براي‌ آن‌ كس‌ كه‌ به‌ خدا و روز آخرت‌ اميد دارد و خدا را بسيار ياد مي‌كند» آري‌! مؤمناني‌ كه‌ ثواب‌ و پاداش‌ خداوند (ج)، يا ديدار روز قيامت‌ و رحمت‌ او را در آن‌ روز اميدوارند و به‌ وقوع‌ روز قيامت‌ و اين‌ كه‌ اين‌ روز خواه‌ناخواه‌ آمدني‌ است‌ باور راسخ‌ دارند همچنين‌ كساني‌ كه‌ خداي‌ عزوجل‌ را بسيار ياد مي‌كنند، چه‌ در حال‌ خوف‌ و چه‌ در حال‌ اميد، چه‌ در سختي‌ و چه‌ در آساني، چه‌ در شب‌ و چه‌ در روز؛ بايد اينان‌ در تمام‌ احوال، اعمال‌ و امور خود به‌ آن‌ حضرت‌ ص اقتدا و تأسي‌ كنند زيرا با اين‌ اوصاف‌ است‌ كه‌ اقتدا به ‌رسول‌ خدا ص و سرمشق‌ گرفتن‌ از ايشان‌ ميسر مي‌گردد.
	سوره أحزاب آيه  22
‏متن آيه : ‏
‏ وَلَمَّا رَأَى الْمُؤْمِنُونَ الْأَحْزَابَ قَالُوا هَذَا مَا وَعَدَنَا اللَّهُ وَرَسُولُهُ وَصَدَقَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ وَمَا زَادَهُمْ إِلَّا إِيمَاناً وَتَسْلِيماً ‏
 
‏ترجمه : ‏
سپس‌ خداوند (ج) بعد از بيان‌ حال‌ منافقان، حال‌ مؤمنان‌ را به‌هنگام‌ رويارويي‌شان‌ با دشمن‌ روشن‌ ساخته‌ مي‌فرمايد: «و چون‌ مؤمنان‌ لشكرهاي‌ كفار را ديدند، گفتند: اين‌ است‌ آنچه‌ خدا و رسولش‌ به‌ ما وعده‌ داده‌ بودند» مؤمنان‌ اين‌ سخن‌ را از سر شادماني‌ گفتند زيرا هجوم‌ آن‌ لشكرها، مظهر تحقق‌ وعده‌ خداوند (ج) وپيامبرش‌ ص در اين‌باره‌ و به‌دنبال‌ آن‌ فرود آمدن‌ پيروزي‌ و نصرت‌ حق‌ تعالي‌به‌سوي‌ ايشان‌ بود.
در حديث‌ شريف‌ به‌ روايت‌ ابن‌عباس‌(رض) آمده‌است‌ كه‌ رسول‌ خدا ص قبل‌ از جنگ‌ احزاب‌ به‌ اصحابشان‌ فرمودند: «بي‌گمان‌ در آخر نه‌ يا ده‌ شب‌ ديگر، لشكرهاي‌ كفار به‌سوي‌ شما آمدني‌ هستند». همچنين‌ فرمودند: «با گرد آمدن ‌لشكرها، كار بر شما سخت‌ مي‌شود اما سرانجام، كار به‌سود شما و به‌ زيان ‌آنهاست‌». «و الله و رسول‌ او راست‌ گفتند» يعني: راستي‌ و درستي‌ خبر خداوند (ج) و رسول‌ او آشكار شد «و اين‌ در حق‌ آنان‌ جز ايمان‌ و تسليم‌ را نيفزود» يعني: ديدن ‌لشكرهاي‌ دشمن، بر مؤمنان‌ جز ايمان‌ به‌ خداوند (ج) و گردن‌ نهادن‌ در برابر امر وي ‌نيفزود.
اين‌ آيه‌ دليل‌ بر رأي‌ جمهور علما در اين‌ مورد است‌ كه‌ ايمان‌ زياد و كم ‌مي‌شود.
 
	<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="text" href="w:text:1440.txt"> آيه  23</a><a class="text" href="w:text:1441.txt">آيه  24</a><a class="text" href="w:text:1442.txt"> آيه  25</a><a class="text" href="w:text:1443.txt"> آيه  26</a><a class="text" href="w:text:1444.txt"> آيه  27</a><a class="text" href="w:text:1445.txt">آيه  28</a><a class="text" href="w:text:1446.txt">آيه  29</a><a class="text" href="w:text:1447.txt">آيه  30</a></body></html>سوره مريم آيه  90
‏متن آيه : ‏
‏ تَكَادُ السَّمَاوَاتُ يَتَفَطَّرْنَ مِنْهُ وَتَنشَقُّ الْأَرْضُ وَتَخِرُّ الْجِبَالُ هَدّاً ‏
 
‏ترجمه : ‏
«چيزي‌ نمانده‌ است‌ كه‌ آسمانها از اين‌ سخن‌ بشكافند» تفطر: شكافته‌ شدن‌ است ‌«و زمين‌ بشكافد» يعني‌: نزديك‌ است‌ كه‌ زمين‌ نيز از اين‌ سخن‌ پاره‌ شود و چاك ‌بخورد «و كوه‌ها بيفتند» و منهدم‌ شوند براي‌ بزرگداشت‌ خداي‌ ذوالجلال‌ «پاره ‌پاره‌ شده‌» يعني‌ به‌شدت‌ فرو ريخته‌، درهم‌ تكيده‌ و پارچه ‌پارچه‌ شده‌ زيرا اين‌ پديده‌ها همه‌ آفريده‌ حق‌ تعالي‌ و بر مبناي‌ يگانگي‌ او استوارند، از اين‌ جهت ‌فرمود:
 
	سوره أحزاب آيه  23
‏متن آيه : ‏
‏ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ رِجَالٌ صَدَقُوا مَا عَاهَدُوا اللَّهَ عَلَيْهِ فَمِنْهُم مَّن قَضَى نَحْبَهُ وَمِنْهُم مَّن يَنتَظِرُ وَمَا بَدَّلُوا تَبْدِيلاً ‏
 
‏ترجمه : ‏
«از ميان‌ مؤمنان‌ مرداني‌ هستند كه‌ به‌ آنچه‌ با خدا بر آن‌ پيمان‌ بسته‌ بودند، صادقانه ‌وفا كردند» يعني: در مقابل‌ منافقان، گروهي‌ از مؤمنان‌ قراردارند كه‌ به‌ آنچه‌ با رسول‌ خدا ص در شب‌ عقبه‌ پيمان‌ بسته‌ بودند، وفا كردند، كه‌ از جمله‌ مفاد اين ‌پيمان، ثبات‌ و پايداري‌ در ركاب‌ پيامبر اكرم‌ ص و نبرد با دشمنان‌ ستيزه‌جوي‌ وي ‌بود، برخلاف‌ منافقاني‌ كه‌ در عهد و پيمان‌ خود دروغ‌ گفتند و به‌ خدا و رسول‌ وي ‌خيانت‌ كردند «پس، از آنان‌ كسي‌ هست‌ كه‌ قرار داد خود را به‌ انجام‌ رسانيد» مؤمنان‌ در روز بدر نذر كرده‌بودند كه‌ اگر در آينده‌ با دشمن‌ روبرو شوند، آنچنان‌ بجنگند كه‌ يا كشته‌ شوند، يا كه‌ خداوند (ج) بر آنان‌ فتح‌ و گشايش‌ عنايت‌ نمايد پس‌ آنها در غزوه‌ احد، احزاب‌ و ديگر غزوات‌ به‌ اين‌ آرزوي‌ خويش‌ رسيدند و نياز خويش‌ را برآورده‌ ساخته‌ و به‌ نذر خويش‌ وفا كردند و شماري‌ از پاكترين‌ مؤمنان‌ ـ مانند حمزه، أنس‌بن‌نضر، مصعب‌ و امثال‌ ايشان‌أ ـ در آن‌ غزوات‌ به‌ شهادت‌ رسيدند «و از آنان‌ كسي‌ هست‌ كه‌ انتظار مي‌كشد» به‌سر رسانيدن‌ قرارداد خود را و ـ مانند أنس‌ و طلحه‌ رضي‌ الله عنهما ـ چشم ‌به‌ راه‌ شهادت‌ است‌ پس‌ اينان‌ به‌ پايداري‌ و نبرد استمرار داده‌ و بر سر پيمان‌ خويش‌ هستند تا دست‌ از جان‌ بشويند و آرزوي‌ خويش‌ را با كشته‌ شدن‌ و دريافت‌ فضيلت‌ شهادت‌ فراچنگ‌ آورند «و هيچ‌گونه‌ تغيير و تبديلي‌ نياورده‌اند» در پيماني‌ كه‌ با خدا و رسول‌ وي‌ بسته‌ بودند. آري‌! نه‌كساني‌ كه‌ به‌ فيض‌ شهادت‌ رسيدند و نه‌ كساني‌ كه‌ در انتظار شهادت‌ به‌سر 