ا وَكَذَّبُوا بِآيَاتِنَا فَأُوْلَئِكَ لَهُمْ عَذَابٌ مُّهِينٌ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و كساني‌ كه‌ كفر ورزيده‌ و آيات‌ ما را دروغ‌ شمرده‌اند» يعني: كساني‌ كه‌ كفر به‌ خداي‌ عزوجل‌ را با تكذيب‌ آيات‌ وي‌ همراه‌ كرده‌اند «براي‌ آنان‌ عذابي‌ خوار كننده‌ خواهد بود» كه‌ به‌نحوي‌ بسيار خفت‌بار آنان‌ را در احاطه‌ خويش‌ مي‌گيرد.
 
	سوره حج آيه  58
‏متن آيه : ‏
‏ وَالَّذِينَ هَاجَرُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ ثُمَّ قُتِلُوا أَوْ مَاتُوا لَيَرْزُقَنَّهُمُ اللَّهُ رِزْقاً حَسَناً وَإِنَّ اللَّهَ لَهُوَ خَيْرُ الرَّازِقِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و آنان‌ كه‌ در راه‌ خدا هجرت‌ كرده‌اند» ايشان‌ مهاجراني‌ هستند كه‌ در طلب ‌رضاي‌ باري‌ تعالي‌ از مكه‌ به‌ مدينه‌ هجرت‌ كرده‌اند و نيز همه‌ كساني‌ كه‌ در راه‌ خدا(ج) و طلب‌ رضايش‌ از خانه‌وكاشانه‌ خويش‌ هجرت‌ گزيده‌اند «و آن‌گاه‌ كشته ‌شده‌» اند در جهاد «يا مرده‌اند» در حال‌ هجرت‌ «قطعا خداوند به‌ آنان‌ رزقي‌ نيكو مي‌بخشد» در بهشت‌ مي‌خورند و مي‌آشامند و از نازونعمت‌هاي‌ قطع‌ نشدني‌ آن ‌بهره‌ مي‌گيرند. مراد از دريافت‌ اين‌ روزي‌ نيك‌ در بهشت‌، همانا دريافت ‌بي‌درنگ‌ آن‌ پس‌ از كشته‌شدن‌ و قبل‌ از برپايي‌ قيامت‌ است‌ زيرا آنان‌ زنده‌اند و در پيشگاه‌ پروردگارشان‌ روزي‌ مي‌خورند. در حديث‌ شريف‌ آمده‌ است: «ارواح ‌الشهداء في ‌اجواف‌ طير خضر تأكل‌ من‌ ثمار الجنة: ارواح‌ شهدا در جوف‌هاي ‌پرندگاني‌ سبز رنگ‌ قرار دارند كه‌ از ميوه‌هاي‌ بهشت‌ مي‌خورند». همچنين‌ درحديث‌ شريف‌ آمده‌ است: «المقتول‌ في‌ سبيل‌ الله‌ والمتوفي‌ في‌ سبيل‌ الله‌ بغير قتل‌ هما في ‌الأجر شريكان:  كشته ‌شده‌ در راه‌ خدا و وفات‌ يافته‌ در راه‌ وي‌ بدون‌ قتل‌، هردو در پاداش‌ شريكند». «و بي‌گمان‌ خداوند بهترين‌ روزي‌ دهندگان‌ است‌» وبي‌حساب‌ روزي‌ مي‌بخشد.
 
	سوره حج آيه  59
‏متن آيه : ‏
‏ لَيُدْخِلَنَّهُم مُّدْخَلاً يَرْضَوْنَهُ وَإِنَّ اللَّهَ لَعَلِيمٌ حَلِيمٌ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«البته‌ آنان‌ را» يعني: آن‌ مهاجران‌ درگذشته‌ يا شهيد را «به‌ جايگاهي‌ كه‌ آن‌ را مي‌پسندند» و آن‌ جايگاه‌ به‌ سرشتشان‌ سازگارتر و به‌ خواسته‌هايشان‌ پيوسته‌ تراست‌ «در مي‌آورد» به‌ علاوه‌ اين‌كه‌ در بهشت‌ از نعمت‌هايي‌ برخوردار مي‌شوند كه ‌نه‌ هيچ‌ چشمي‌ ديده‌، نه‌ هيچ‌ گوشي‌ شنيده‌ و نه‌ بر دل‌ هيچ‌ بشري‌ خطور كرده‌ است ‌«و هرآينه‌ خدا دانا» است‌ به‌ درجات‌ عمل‌كنندگان‌ و مراتب‌ استحقاقشان‌ «بردبار است‌» از سر قصور و كوتاهي‌ مقصرانشان‌ مي‌گذرد و آنان‌ را به‌ شتاب‌ عذاب ‌نمي‌كند.
 
	سوره حج آيه  60
‏متن آيه : ‏
‏ ذَلِكَ وَمَنْ عَاقَبَ بِمِثْلِ مَا عُوقِبَ بِهِ ثُمَّ بُغِيَ عَلَيْهِ لَيَنصُرَنَّهُ اللَّهُ إِنَّ اللَّهَ لَعَفُوٌّ غَفُورٌ ‏
 
‏ترجمه : ‏
بعد از آن‌كه‌ خداوند(ج) سنتي‌ از سنت‌هايش‌ را در آيات‌ فوق‌ بيان‌ كرد، اينك ‌به‌ بيان‌ سنت‌ ديگري‌ از سنت‌هاي‌ خويش‌ مي‌پردازد: «آري‌! حكم‌ اين‌ است‌ و هر كس‌ نظير آنچه‌ بر او عقوبت‌ رفته‌ است‌، دست‌ به‌ عقوبت‌ زند» يعني: هر كس‌ ظالم‌ را به‌ اندازه‌ ظلمي‌ كه‌ بر وي‌ رفته‌ است‌، مجازات‌ كند و بر آن‌ نيفزايد «سپس‌ مورد تعدي‌ قرار گيرد» يعني: همان‌ ظالمي‌ كه‌ در آغاز بر وي‌ ستم‌ كرده‌ بود، بعد از آن‌ستم‌ اول‌، باز بر وي‌ ستم‌ روا دارد «قطعا خدا او را نصرت‌ خواهد داد» يعني: كسي‌ را كه‌ مورد تجاوز و ستم‌ مضاعف‌ قرار گرفته‌، بر تجاوزگر ستم‌ پيشه‌ ياري‌ خواهد داد «چرا كه‌ خدا بخشايشگر آمرزگار است‌» يعني: او بر مؤمنان‌ بسيار عفوكننده‌ وبخشايشگر و بسيار آمرزنده‌ است‌.
در بيان‌ سبب‌ نزول‌ آمده‌ است: آيه‌ كريمه‌ درباره‌ گروهي‌ (سريه‌اي) از صحابه نازل‌ شد كه‌ در ماه‌ محرم‌ با جمعي‌ از مشركان‌ رو در رو شدند، در اين ‌اثنا مسلمانان‌ از مشركان‌ خواهش‌ كردند كه‌ در ماه‌ حرام‌ با ايشان‌ نجنگند اما مشركان‌ نپذيرفته‌ بر جنگ‌ اصرار ورزيدند و بر مسلمانان‌ تجاوز كردند آن‌گاه‌ مسلمانان‌ با آنان‌ جنگيدند و خداي‌ عزوجل‌ ايشان‌ را بر مشركان‌ نصرت‌ عنايت ‌كرد.
 
سوره حج آيه  61
‏متن آيه : ‏
‏ ذَلِكَ بِأَنَّ اللَّهَ يُولِجُ اللَّيْلَ فِي النَّهَارِ وَيُولِجُ النَّهَارَ فِي اللَّيْلِ وَأَنَّ اللَّهَ سَمِيعٌ بَصِيرٌ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«اين‌» ياري‌ دادن‌ مظلوم‌ «بدان‌ سبب‌ است‌ كه‌ خدا» تواناست‌ بر هر آنچه ‌بخواهد و از نشانه‌هاي‌ توانايي‌ اوست‌ كه‌ «شب‌ را در روز درمي‌آورد و روز را در شب ‌درمي‌آورد و به‌سبب‌ آن‌ است‌ كه‌ خدا شنواي‌ بيناست‌» درآوردن‌ شب‌ در روز و روز در شب‌ به‌ معناي‌ افزودن‌ يكي‌ از آنها به‌ حساب‌ ديگري‌ است‌ زيرا افزودن‌ در يكي ‌از آنها مستلزم‌ كم‌كردن‌ از ديگري‌ است‌ پس‌ گاهي‌ شب‌ دراز مي‌شود و روز كوتاه ‌ـ چون‌ زمستان‌ ـ و گاهي‌ روز دراز مي‌شود و شب‌ كوتاه‌ ـ چون‌ تابستان‌ ـ پس‌ كسي‌ كه‌ بر آفرينش‌ همچو پديده‌هاي‌ بزرگي‌ توانا باشد، بي‌گمان‌ بر ياري‌ دادن‌ مظلوم‌، پاداش‌ دادن‌ مطيع‌ و مجازات ‌كردن‌ عاصي‌ نيز تواناست‌ و خداوند(ج) به‌سخنان‌ بندگانش‌ شنوا و به‌ احوالشان‌ بيناست‌ و هيچ‌ چيز از حركات‌ و سكناتشان‌ بر او پنهان‌ نمي‌ماند لذا مظلومان‌ را بي‌يار و ياور نمي‌گذارد.
	سوره حج آيه  62
‏متن آيه : ‏
‏ ذَلِكَ بِأَنَّ اللَّهَ هُوَ الْحَقُّ وَأَنَّ مَا يَدْعُونَ مِن دُونِهِ هُوَ الْبَاطِلُ وَأَنَّ اللَّهَ هُوَ الْعَلِيُّ الْكَبِيرُ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«آري‌! اين‌» ياري‌ دادن‌ مظلوم‌ «بدان‌ سبب‌ است‌ كه‌ خدا خود حق‌ است‌» پس ‌دين‌ وي‌ حق‌ است‌، عبادت‌ وي‌ حق‌ است‌، نصرت‌ دادن‌ اوليائش‌ عليه‌ دشمنانش ‌حق‌ است‌، وعده‌ وي‌ حق‌ است‌ و او خود حق‌ است‌ زيرا وجودش‌ واجب‌ و به‌ ذات‌ خود ثابت‌ و قائم‌ است‌ و وجوب‌ وجود و يگانگي‌ او مقتضي‌ آن‌ است‌ كه‌ او مبدأ و منشأ تمام‌ موجودات‌ بوده‌ و همه‌ چيز، در قلمرو قدرت‌ و در بند اراده‌ او باشد «و آنچه‌ بجز او مي‌پرستند» كه‌ بتان‌ از جمله‌ آنهايند «باطل‌ است‌» كه‌ هيچ‌ ثبوت‌ و حقيقتي‌ ندارد. همچنين‌ معبودان‌ دروغين‌ از آن‌ روي‌ باطل‌ اند كه‌ برخلاف‌ پندار باطل‌پرستان‌، خدا نمي‌باشند «و اين‌» نصرت‌ «به‌سبب‌ آن‌ است‌ كه‌ خدا هموست ‌والا و بلند مرتبه‌» يعني: خداوند متعال‌ بر همه‌ چيز برتر، از همتايان‌ و مشابهان‌ مقدس‌ و منزه‌ و از آنچه‌ ستمگران‌ مي‌گويند پاك‌ و مبراست‌ «كبير است‌» يعني: صاحب‌ بزرگي‌ و عظمت‌ و جلال‌ است‌ پس‌، از علو و عظمت‌ وي‌ است‌ كه‌ مظلومان‌ را ياري