 هستند كه‌ در نمي‌يابند» و نابخردند زيرا اگر خرد مي‌داشتند و حقيقت‌ را در مي‌يافتند، بايد متحدانه‌ بي‌هيچ‌ اختلافي‌ از حق‌ پيروي‌ مي‌كردند.
 
	سوره حشر آيه  15
‏متن آيه : ‏
‏ كَمَثَلِ الَّذِينَ مِن قَبْلِهِمْ قَرِيباً ذَاقُوا وَبَالَ أَمْرِهِمْ وَلَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«درست‌ مانند همان‌ كساني‌ كه‌ پيش‌ از آنان‌ بودند» يعني: داستانشان‌ مانند داستان ‌كفار مشركي‌ است‌ كه‌ پيش‌ از آنان‌ به‌سر مي‌بردند «آنها در همين‌ نزديكي‌ وبال‌ امر خويش‌ را چشيدند» يعني: آنها همين‌ چند وقت‌ قبل‌ فرجام‌ بد كفر خود را در دنيا با كشته‌ شدن‌ در روز بدر چشيدند. خاطرنشان‌ مي‌شود كه‌ غزوه‌ بدر شش‌ ماه‌ قبل‌ از غزوه‌ بني‌نضير اتفاق‌ افتاد. يا مراد از اين‌ واقعه‌ نزديك‌، كوچاندن‌ بني‌ قينقاع‌ از خود يهود است‌ كه‌ رسول‌ خدا ص قبل‌ از واقعه‌ بني‌نضير آنان‌ را از ديارشان‌ بيرون‌ راندند «و برايشان‌ عذابي‌ است‌ دردناك» در آخرت‌ بجز اين‌ عذاب‌ دنيا.
 
	سوره حشر آيه  16
‏متن آيه : ‏
‏ كَمَثَلِ الشَّيْطَانِ إِذْ قَالَ لِلْإِنسَانِ اكْفُرْ فَلَمَّا كَفَرَ قَالَ إِنِّي بَرِيءٌ مِّنكَ إِنِّي أَخَافُ اللَّهَ رَبَّ الْعَالَمِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«مثل‌ آنان‌ مانند حكايت‌ شيطان‌ است‌، چون‌ به‌ انسان‌ گفت: كافر شو» يعني: داستان‌ منافقان‌ در عدم‌ ياريگري‌ و عدم‌ پايمردي‌ با شركا و همپيمانانشان‌ از اهل‌كتاب‌، مانند داستان‌ شيطان‌ با انسان‌ است‌ كه‌ كفر را در نگاه‌ وي‌ آراست‌ و او را به‌كفر واداشت‌ و به‌ كفر برانگيخت‌ همانند برانگيختن‌ آمر مأمور را «پس‌ چون‌ كافر شد، گفت: همانا من‌ از تو بيزارم» يعني: چون‌ انسان‌ فريب‌ شيطان‌ را خورد و به‌پيروي‌ و فرمانبرداري‌ از وي‌ كافر شد، شيطان‌ به‌ او گفت: من‌ از تو بيزار و بركنارم‌. اين‌ برخورد از سوي‌ شيطان‌ در روز قيامت‌ روي‌ مي‌دهد «همانا من‌ از الله پروردگار عالميان‌ مي‌ترسم» يعني‌ شيطان‌ مي‌افزايد: من‌ از الله پروردگار عالميان‌ مي‌ترسم‌ و اي‌ انسان‌ گمراه‌! از تو تبري‌ مي‌جويم‌.
 
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="text" href="w:text:3089.txt">آيه  17</a><a class="text" href="w:text:3090.txt">آيه  18</a><a class="text" href="w:text:3091.txt"> آيه  19</a><a class="text" href="w:text:3092.txt">آيه  20</a><a class="text" href="w:text:3093.txt">آيه  21</a><a class="text" href="w:text:3094.txt">آيه  22</a><a class="text" href="w:text:3095.txt">آيه  23</a><a class="text" href="w:text:3096.txt"> آيه  24</a></body></html>سوره حشر آيه  17
‏متن آيه : ‏
‏ فَكَانَ عَاقِبَتَهُمَا أَنَّهُمَا فِي النَّارِ خَالِدَيْنِ فِيهَا وَذَلِكَ جَزَاء الظَّالِمِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«پس‌ سرانجام‌، كار آن‌ دو چنين‌ شد كه‌ هر دو در آتش‌ جهنم‌اند» يعني: عاقبت ‌كار شيطان‌ و آن‌ انسان‌ كافر اين‌ مي‌شود كه‌ هر دو به‌ دوزخ‌ مي‌پيوندند. از سياق ‌چنين‌ برمي‌آيد كه‌ آيه‌ كريمه‌، كفار و منافقان‌ همه‌ را در بر مي‌گيرد «جاودان‌ درآنند و اين‌ است‌ جزاي‌ ستمكاران» يعني: جزاي‌ ستمكاران‌ مشرك‌ جاودانه‌گي‌ در آتش ‌دوزخ‌ است‌.
 
	سوره أنبياء آيه  12
‏متن آيه : ‏
‏ فَلَمَّا أَحَسُّوا بَأْسَنَا إِذَا هُم مِّنْهَا يَرْكُضُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«پس‌ چون‌ عذاب‌ ما را احساس‌ كردند» يعني: چون‌ آن‌ نابودشدگان‌ عذاب‌ ما را دريافتند يا ديدند و به‌ حس‌ و مشاهده‌ باورشان‌ شد كه‌ خواه‌ناخواه‌ عذاب‌ بر آنان ‌فرود آمدني‌ است‌ «بناگاه‌ از آن‌ مي‌گريختند» ركض: فرار و گريز و انهزام‌ است‌.
در اين‌ اثنا به‌ آنان‌ گفته‌ شد و گوينده‌ برخي‌ از فرشتگان‌ بودند:
 
	سوره حشر آيه  18
‏متن آيه : ‏
‏ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَلْتَنظُرْ نَفْسٌ مَّا قَدَّمَتْ لِغَدٍ وَاتَّقُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ خَبِيرٌ بِمَا تَعْمَلُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«اي‌ مؤمنان‌! از خداوند بترسيد» يعني: از عذاب‌ وي‌ بترسيد؛ با انجام ‌دادن‌ اوامر و ترك‌ نواهي‌ وي‌ «و بايد هر شخص‌ بنگرد كه‌ چه‌ چيز براي‌ فردا پيش‌ فرستاده‌ است» يعني: بايد هر شخص‌ تأمل‌ كند كه‌ چه‌ اعمالي‌ را براي‌ روز قيامت‌ پيش‌ فرستاده‌ است‌. روز قيامت‌ را روز فردا ناميد، به‌ سبب‌ نزديكي‌ و تحقق‌ وقوع‌ آن‌. تنكير «غد» براي‌ بزرگ ‌نمودن‌ كار قيامت‌ است‌، گويي‌ فرمود: براي‌ فردايي‌ عمل ‌نيك‌ پيش‌ فرستيد كه‌ از بس‌ بزرگ‌ و هولناك‌ است‌، كنه‌ و حقيقت‌ آن‌ شناخته‌ نمي‌شود «و از الله بترسيد» تكرار آن‌ براي‌ تأكيد است‌ «بي‌گمان‌ خداوند به‌ آنچه ‌مي‌كنيد آگاه‌ است» و هيچ‌ چيز از اعمال‌ و احوالتان‌ بر او پنهان‌ نمي‌ماند پس‌ قطعا او جزا دهنده‌ شما در برابر اعمالتان‌ مي‌باشد.
 
	سوره حشر آيه  19
‏متن آيه : ‏
‏ وَلَا تَكُونُوا كَالَّذِينَ نَسُوا اللَّهَ فَأَنسَاهُمْ أَنفُسَهُمْ أُوْلَئِكَ هُمُ الْفَاسِقُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و مانند كساني‌ نباشيد كه‌ خدا را فراموش‌ كردند» يعني: فرمانهاي‌ او را ترك ‌كردند، يا از او نترسيدند «پس‌ خداوند تدبير حالشان‌ را از خاطرشان‌ فراموش‌ گردانيد» يعني: به‌ سبب‌ اين‌كه‌ خدا(ج)  را در آسوده‌ حالي‌ و نعمت‌ فراموش‌كردند، او نيز آنان‌ را در سختي‌ها دچار خودفراموشي‌ گردانيد كه‌ نتوانند به‌ تيمار خود پرداخته‌ و به‌ خود خيري‌ برسانند زيرا جزا از جنس‌ عمل‌ است‌ «اين‌ گروه‌، آنانند فاسقان» يعني: بيرون‌رفته‌گان‌ از دايره‌ طاعت‌ خداوند(ج) .
 
	سوره حشر آيه  20
‏متن آيه : ‏
‏ لَا يَسْتَوِي أَصْحَابُ النَّارِ وَأَصْحَابُ الْجَنَّةِ أَصْحَابُ الْجَنَّةِ هُمُ الْفَائِزُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«اهل‌ دوزخ‌ و اهل‌ بهشت‌ برابر نيستند» در مرتبه‌ خود؛ «اهل‌ بهشت‌ ايشانند رستگاران» يعني: دست‌ يافتگان‌ به‌ هر مطلوبي‌ و نجات‌ يافتگان‌ از هر شر و هر امر ناخوش‌آيندي‌.
 
سوره حشر آيه  21
‏متن آيه : ‏
‏ لَوْ أَنزَلْنَا هَذَا الْقُرْآنَ عَلَى جَبَلٍ لَّرَأَيْتَهُ خَاشِعاً مُّتَصَدِّعاً مِّنْ خَشْيَةِ اللَّهِ وَتِلْكَ الْأَمْثَالُ نَضْرِبُهَا لِلنَّاسِ لَعَلَّهُمْ يَتَفَكَّرُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«اگر اين‌ قرآن‌ را بر كوهي‌ فرود مي‌آورديم‌، يقينا آن‌ كوه‌ را از بيم‌ خدا فروتن‌ و از هم‌پاشيده‌ مي‌ديدي» يعني: شأن‌ و اعجاز عظيم‌ و بلاغت‌ و احاطه‌ قرآن‌ بر پندها و اندرزهايي‌ كه‌ دلها براي‌ آن‌ نرم‌ مي‌شود تا بدانجاست‌ كه‌ اگر قرآن‌ بر كوهي‌ از كوه‌ها نازل‌ مي‌شد، يقينا آن‌ كوه‌ را ـ به‌ رغم‌ محكمي‌، صلابت‌ و ضخامت‌ جرم‌ آن‌ ـ از ترس‌ خدا(ج)  درهم‌ شكافته‌، از هم‌ پاشيده‌ و از عذاب‌ خدا(ج) و بيم‌ وي‌ هراسان‌ و ترسان‌ مي‌ديدي‌ پس‌ اي‌ انسان‌ غافل‌! تو را چه‌ شده‌ است‌ كه‌ با وجود فهم‌ قرآن‌ و امكان‌ تدبر در آن‌، به‌ اندازه‌اي‌ سنگدل‌ هستي