وا بِعِبَادَتِهِمْ كَافِرِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و چون‌ مردم‌ گردآورده‌ شوند، آن‌ معبودان‌ باطل‌ دشمنانشان‌ باشند» يعني: چون ‌مردمي‌ كه‌ بتان‌ را مي‌پرستند، در روز قيامت‌ گردآورده‌ شوند و محشور گردند؛ آن ‌بتان‌ برايشان‌ دشمن‌اند، از آنان‌ بيزاري‌ مي‌جويند و بر آنان‌ لعنت‌ و نفرين‌ مي‌گويند. نقل‌ است‌ كه: خداي‌ عزوجل‌ روز قيامت‌ در بتان‌ حيات‌ مي‌آفريند و آنها پرستشگران‌ خود را تكذيب‌ مي‌كنند. همچنين‌ فرشتگان‌، مسيح‌، عزير و شياطين‌ ـ كه‌ حيات‌ دارند ـ نيز از پرستشگران‌ خود در روز قيامت‌ اعلام‌ برائت‌ مي‌كنند «و به‌ عبادتشان‌ انكار مي‌ورزند» يعني: معبودان‌ در روز قيامت‌، عبادت ‌خويش‌ از سوي‌ مشركان‌ را با انكار تلقي‌ كرده‌ و محكوم‌ مي‌كنند، منكر وتكذيب‌كننده‌ آنان‌ هستند و مي‌گويند: ما هرگز شما را به‌ پرستش‌ خويش ‌فرانخوانده‌ بوديم‌.
 
سوره أحقاف آيه  7
‏متن آيه : ‏
‏ وَإِذَا تُتْلَى عَلَيْهِمْ آيَاتُنَا بَيِّنَاتٍ قَالَ الَّذِينَ كَفَرُوا لِلْحَقِّ لَمَّا جَاءهُمْ هَذَا سِحْرٌ مُّبِينٌ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و چون‌ بر آنان‌» يعني: بر اهل‌ مكه‌ «آيات‌ بينات‌ ما» يعني: آيات‌ روشن‌ و آشكار ما «خوانده‌ شود، كساني‌ كه‌ چون‌ حق‌ به‌سويشان‌ آمد، منكر آن‌ شدند» از روي‌ كبر و عناد، درباره‌ آيات‌ قرآن‌ «گفتند» و مي‌گويند، بي‌آن‌كه‌ در اين‌ آيات ‌انديشه‌ و تأمل‌ كنند: «اين‌» آيات‌ بي‌هيچ‌ شك‌ و شبهه‌اي‌ «سحري‌ آشكار است‌».
 
	سوره أحقاف آيه  8
‏متن آيه : ‏
‏ أَمْ يَقُولُونَ افْتَرَاهُ قُلْ إِنِ افْتَرَيْتُهُ فَلَا تَمْلِكُونَ لِي مِنَ اللَّهِ شَيْئاً هُوَ أَعْلَمُ بِمَا تُفِيضُونَ فِيهِ كَفَى بِهِ شَهِيداً بَيْنِي وَبَيْنَكُمْ وَهُوَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«يا مي‌گويند: اين‌ را بربافته‌ است‌» يعني: محمد ص قرآن‌ را از پيش‌ خود اختراع‌ كرده‌ و آن‌ را بر خداوند افترا مي‌بندد و از آنجا كه‌ اين‌ شبهه‌، شبهه‌اي‌ است ‌كه‌ هر كافري‌ بر آن‌ تكيه‌ مي‌كند پس‌ پاسخ‌ الهي‌ در اين‌ باره‌ به‌ طور مفصل‌ مطرح ‌مي‌گردد و در خلال‌ اين‌ پاسخ‌، سه‌ بار كلمه‌ «قل: بگو» تكرار مي‌شود: «بگو: اگر» بر سبيل‌ فرض‌ و تقدير ـ چنان‌كه‌ شما ادعا مي‌كنيد؛ «آن‌ را بربافته‌ باشم‌، در برابر خدا مالك‌ چيزي‌ به‌ سود من‌ نيستيد» يعني: در آن‌ صورت‌ شما نمي‌توانيد عذاب‌ الهي‌ را از من‌ برگردانيد پس‌ چگونه‌ به‌ خاطر شما بر خداي‌ عزوجل‌ دروغ‌ مي‌بندم‌ در حالي‌كه‌ شما بر دفع‌ عذاب‌ وي‌ از من‌ قادر نيستيد؟ «الله داناتر است‌ به ‌آنچه‌ با طعنه‌ در آن‌ فرو مي‌رويد» يعني: خداي‌ عزوجل‌ به‌ تكذيب‌تان‌ و اين‌ سخن‌ كه‌ قرآن‌ جادو و فال‌بيني‌ است‌ و همچنين‌ به‌ ديگر سخنان‌ ناروايي‌ كه‌ درباره‌ قرآن‌ و رسالت‌ مي‌گوييد و مي‌پردازيد، داناتر است‌؛ «گواه‌ بودن‌ او ميان‌ من‌ و شما بس ‌است‌» زيرا او در اين‌ مورد كه‌ قرآن‌ از نزد اوست‌ و من‌ پيام‌ وي‌ را به‌ شما رسانده‌ام‌، به‌ نفع‌ من‌ گواهي‌ مي‌دهد و عليه‌ شما نيز بر اين‌ كه‌ تكذيب‌ و انكار پيشه‌ كرده‌ايد، گواهي‌ مي‌دهد «و اوست‌ آمرزگار مهربان‌» بر كسي‌ كه‌ توبه‌ كند، ايمان ‌آورد، قرآن‌ را تصديق‌ كند و به‌ آنچه‌ كه‌ در آن‌ است‌ عمل‌ نمايد. آري‌! اين ‌وعده‌اي‌ است‌ به‌ آمرزش‌ و رحمت‌ براي‌ تائبان‌ مؤمن‌ و اشعاري‌ است‌ بر حلم‌ و بردباري‌ حق‌ تعالي‌ زيرا گوياي‌ آن‌ است‌ كه‌ او منكران‌ را به‌ شتاب‌ عذاب‌ نمي‌كند.
 
	سوره أحقاف آيه  9
‏متن آيه : ‏
‏ قُلْ مَا كُنتُ بِدْعاً مِّنْ الرُّسُلِ وَمَا أَدْرِي مَا يُفْعَلُ بِي وَلَا بِكُمْ إِنْ أَتَّبِعُ إِلَّا مَا يُوحَى إِلَيَّ وَمَا أَنَا إِلَّا نَذِيرٌ مُّبِينٌ ‏
 
‏ترجمه : ‏
پاسخ‌ دوم‌ به‌ شبهه‌ مشركان‌ در امر رسالت‌ اين‌ است: «بگو: من‌ از ميان‌ پيامبران ‌پديده‌اي‌ نوظهور نبودم‌» يعني: من‌ نخستين‌ پيامبر نيستم‌ بلكه‌ خداوند(ج) قبل‌ از من ‌نيز پيامبران‌ بسياري‌ را فرستاده‌ است‌ پس‌ دعوت‌ به‌ سوي‌ توحيد، انكار پرستش ‌بتان‌ و عدم‌ آگاهي‌ از غيب‌، فقط محدود به‌ من‌ نيست‌ بلكه‌ اين‌ دعوت‌، دعوتي ‌است‌ قديمي‌ و كهن‌ كه‌ تمام‌ پيامبران‡ به‌ آن‌ فراخوانده‌اند «و نمي‌دانم‌ با من‌ و با شما چه‌ معامله‌اي‌ خواهد شد» در زماني‌ كه‌ پيش‌ رو است‌؟ نمي‌دانم‌ كه‌ آيا من‌ در مكه‌ باقي‌ مي‌مانم‌، يا از آن‌ اخراج‌ مي‌شوم‌؟ آيا مي‌ميرم‌، يا كشته‌ مي‌شوم‌؟ آيا عذاب‌ به‌شتاب‌ و به‌طور عاجل‌ بر شما فرستاده‌ مي‌شود، يا كه‌ مهلت‌ داده ‌مي‌شويد؟ «جز آنچه‌ را كه‌ به‌ من‌ وحي‌ مي‌شود پيروي‌ نمي‌كنم‌» يعني: من‌ فقط از قرآن‌ و وحي‌ پيروي‌ كرده‌ و از نزد خود چيز نوي‌ را به‌ ميان‌ نياورده‌ام‌ «و من‌ جز بيم‌دهنده‌اي‌ آشكار نيستم‌» پس‌ شما را از عذاب‌ خداوند(ج) به‌ شيوه‌اي‌ روشن‌ وآشكار بيم‌ و هشدار مي‌دهم‌ به‌ طوري‌ كه‌ هر انديشمند باخردي‌، هشدارهايم‌ را درك‌ مي‌كند.
اين‌ آيه‌ دليل‌ بر آن‌ است‌ كه‌ رسول‌ اكرم‌ ص از اين‌ امر كه‌ كار ايشان‌ و مشركان ‌در دنيا به‌ كجا خواهد انجاميد، آگاهي‌ نداشتند اما به‌يقين‌ مي‌دانستند كه ‌خداوند(ج) با ايشان‌ در آخرت‌ چه‌ مي‌كند، مي‌دانستند كه‌ مقام‌ والاي‌ بهشت‌ در انتظارشان‌ است‌.
اين‌ آيه‌ منسوخ‌ نيست‌ زيرا نقل‌ است‌ كه‌ چون‌ فشار و آزار مشركان‌ بر اصحاب ‌رسول‌ خدا ص در مكه‌ سخت‌ شد، آن‌ حضرت‌ ص در خواب‌ ديدند كه‌ به‌سرزميني‌ كه‌ خرما و درخت‌ و آب‌ دارد هجرت‌ مي‌كنند. پس‌ اين‌ خواب‌ را به ‌اصحاب‌ خويش‌ نقل‌ كردند، ايشان‌ از اين‌ خواب‌ شادمان‌ شده‌ و از آن‌ بشارت‌ به‌گشايش‌ و رهايي‌ از آزار مشركان‌ را دريافتند، سپس‌ چون‌ برهه‌اي‌ از زمان‌ درنگ ‌كردند و تحقق‌ عيني‌ اين‌ خواب‌ را نديدند، گفتند: يا رسول‌ الله! چه‌ وقت‌ به‌ سوي ‌سرزميني‌ كه‌ در خواب‌ ديده‌ايد، هجرت‌ مي‌كنيم‌؟ رسول‌ اكرم‌ ص سكوت ‌كردند، همان‌ بود كه‌ خداي‌ عزوجل‌ نازل‌ فرمود: ( مَا يُفْعَلُ بِي وَلَا بِكُم) : (و من‌ نمي‌دانم‌ كه‌ با من‌ و شما چه‌ خواهد شد؟). يعني: نمي‌دانم‌ كه‌ آيا به‌ همانجايي‌ كه‌ در خواب‌ ديده‌ام‌، برده‌ مي‌شوم‌ يا خير؟ سپس‌ فرمودند: «آنچه‌ ديدم‌ در خواب‌ بود اما جز از آنچه‌ كه‌ به‌ من‌ وحي‌ مي‌شود، پيروي‌ نمي‌كنم‌». يعني: مصداق‌ عيني‌ خواب‌ من‌ هنوز به‌ من‌ وحي‌ نشده‌ است‌.
همچنين‌ از اين‌ آيه‌ دانسته‌ مي‌شود كه‌ ادعاي‌ علم‌ غيب‌ براي‌ بعضي‌ از اوليا، امري ‌بي‌اساس‌ و دروغي‌ آشكار است‌.
 
سوره أحقاف آيه  10
‏متن آيه : ‏
‏ قُلْ أَرَأَيْتُمْ إِن كَان