الٍ مُّبِينٍ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و چون‌ به‌ آنان» يعني‌: به‌ كافران‌ «گفته‌ شود: از آنچه‌ خدا به‌ شما روزي‌ داده‌ انفاق‌ كنيد» يعني‌: از اموال‌ خود بر فقرا صدقه‌ كنيد «كافران‌ به‌ مؤمنان‌ مي‌گويند» ازروي‌ استهزا و تحقير و تمسخر به‌ اين‌ سخنشان‌ «آيا كسي‌ را اطعام‌ كنيم‌ كه‌ اگر خدا مي‌خواست‌ طعامش‌ مي‌داد» يعني‌: خداوند (ج)او را فقير مي‌سازد، باز ما بياييم‌ و او را اطعام‌ كنيم‌؟! در اين‌ صورت‌، آيا بر خلاف‌ خواسته‌ خداوند (ج)عمل‌ نكرده‌ايم‌؟!
مشركان‌ از مسلمانان‌ شنيده‌ بودند كه‌ مي‌گفتند: در حقيقت‌ روزي‌دهنده‌ خداي‌ عزوجل‌ است‌ و او هر كه‌ را بخواهد، توانگر مي‌سازد و هركه‌ را بخواهد، فقير مي‌گرداند. لذا آنها از روي‌ جدال‌ ناروا گفتند: ما با مشيت‌ خداوند (ج)همراهي‌ كرده‌ و بنابراين‌، كسي‌ را كه‌ او خود طعامش‌ نداده‌ است‌، اطعام‌ نمي‌كنيم‌! ترديدي‌ نيست‌ كه‌ اين‌ سخن‌، مغالطه‌ و مجادله‌اي‌ ناروا و باطل‌ از سوي‌ آنان‌ است‌ زيرا خداي‌ سبحان‌ برخي‌ از خلقش‌ را توانگر و برخي‌ را فقير گردانيده‌؛ و به‌ غني ‌فرمان‌ داده‌ كه‌ فقير را اطعام‌ كند تا او را به‌وسيله‌ مالي‌ كه‌ به‌ وي‌ داده‌، مورد ابتلا و آزمايش‌ قرار دهد كه‌ آيا شكر مي‌گزارد و صدقه‌ مي‌كند يا خير؟ همين‌ طور فقير را به‌ فقر مبتلا گردانيده‌ تا او را بيازمايد كه‌ آيا صبر مي‌كند و تلاش‌ و كوشش‌ و قناعت ‌و توكل‌ مي‌ورزد یا خير؟ «شما جز در گمراهي‌ آشكاري‌ نيستيد» يعني‌: كفار مي‌گويند: شما در اين‌ سخنتان‌ كه‌ از آنچه‌ خداوند (ج)به‌ شما روزي‌ داده‌، بخشش‌كنيد ـ با وجود اين‌ اعتقادتان‌ كه‌ روزي‌دهنده‌ خود خداوند (ج)است‌ ـ در گمراهي‌ آشكاري‌ قرار داريد زيرا ما را به‌ چيزي‌ امر مي‌كنيد كه‌ مخالف‌ مشيت ‌الهي‌ است‌!. همچنين‌ جايز است‌ كه‌ اين‌ جمله‌ پاسخي‌ به‌ كفار باشد: يعني‌ اي‌ مشركان‌! اين‌ استدلال‌ شما مغالطه‌ و گمراهي‌ آشكاري‌ است‌. يا ممكن‌ است‌ اين‌ جمله‌ حكايت‌ از جواب‌ مؤمنان‌ به‌ آنان‌ باشد. كه‌ ابن‌كثير اين‌ قول‌ را ضعيف ‌پنداشته‌ است‌.
 
	سوره يس آيه  48
‏متن آيه : ‏
‏ وَيَقُولُونَ مَتَى هَذَا الْوَعْدُ إِن كُنتُمْ صَادِقِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و كافران‌ مي‌گويند: اين‌ وعده» اي‌ كه‌ شما به‌ ما در مورد قيامت‌، عذاب‌ و پيوستن‌ به‌ بهشت‌ يا دوزخ‌ مي‌دهيد «كي‌ فرامي‌رسد؟ اگر راست‌ مي‌گوييد» اي‌ مؤمنان‌ در اين‌ سخن‌ و در اين‌ وعده‌ خويش‌؟. آنها اين‌ سؤال‌ را از روي‌ استهزا و تمسخر به‌ مؤمنان‌ مطرح‌ كردند.
خداوند متعال‌ در پاسخشان‌ مي‌فرمايد:
 
	سوره يس آيه  49
‏متن آيه : ‏
‏ مَا يَنظُرُونَ إِلَّا صَيْحَةً وَاحِدَةً تَأْخُذُهُمْ وَهُمْ يَخِصِّمُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«جز يك‌ بانگ‌ تند را انتظار نمي‌كشند» و آن‌ دميدن‌ اول‌ اسرافيل‌(ع) در صور است‌ كه‌ تمام‌ اهالي‌ زمين‌ با آن‌ مي‌ميرند «آنان‌ را در حالي‌ فرومي‌گيرد كه» ميان‌ خويش‌ در خريد و فروش‌ و معامله‌ و مانند آن‌ از امور دنيا «ستيزه‌ و جدل‌ مي‌كنند».
 
	سوره يس آيه  50
‏متن آيه : ‏
‏ فَلَا يَسْتَطِيعُونَ تَوْصِيَةً وَلَا إِلَى أَهْلِهِمْ يَرْجِعُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«آن‌گاه‌ نه‌ وصيتي‌ توانند كرد» يعني‌: در آن‌ هنگام‌، نمي‌توانند برخي‌ به‌برخي ‌ديگر درباره‌ نفع‌ و زيان‌ خويش‌ وصيتي‌ بكنند؛ كه‌ بر ديگران‌ چه‌ حقي‌ دارند و از ديگران‌ چه‌ حقي‌ بر ذمه‌ آنهاست‌. يا نمي‌توانند يك‌ديگر را به‌ توبه‌ و دست ‌كشيدن‌ از گناهان‌ وصيت‌ و سفارش‌ كنند بلكه‌ در بازارها و محلات‌ كار خويش‌ ـ بي‌ يك‌ لحظه‌ مهلت‌ ـ مي‌ميرند «و نه‌ به‌سوي‌ خانواده‌شان‌ بازمي‌گردند» يعني‌: نمي‌توانند به‌سوي‌ منازل‌ خويش‌ كه‌ در بيرون‌ از آنها مرده‌اند، باز گردند.
در حديث‌ شريف‌ به‌ روايت‌ بخاري‌ و مسلم‌ از ابوهريره‌(رض) آمده‌ است‌ كه‌ رسول‌‌خدا‌ص فرمودند: «بي‌ترديد قيامت‌ درحالي‌ برپا مي‌شود كه‌ دو مرد جامه‌ خويش‌ را فرو گسترده‌اند ؛ نه‌ مي‌توانند آن‌ را معامله‌ كنند و نه‌ آن‌ را در هم‌ پيچند. بي‌ترديد قيامت‌ درحالي‌ برپا مي‌شود كه‌ شخص‌ حوض‌ خويش‌ را گل‌اندود مي‌كند (تعمير مي‌كند) و نمي‌تواند از آن‌ آب‌ بنوشد. بي‌ترديد قيامت‌ در حالي‌ برپا مي‌شود كه‌ شخص‌ با شير ماده‌شتر خويش‌ بازگشته‌ است‌ اما فرصت‌ آن‌ را نمي‌يابد كه‌ آن‌ را تناول‌ كند. بي‌ترديد قيامت‌ در حالي‌ برپا مي‌شود كه‌ شخص‌ لقمه‌ خود را به‌سوي‌ دهان‌ خويش‌ بالا برده‌ است‌ اما نمي‌تواند آن‌ را تناول‌ كند».
 
سوره يس آيه  51
‏متن آيه : ‏
‏ وَنُفِخَ فِي الصُّورِ فَإِذَا هُم مِّنَ الْأَجْدَاثِ إِلَى رَبِّهِمْ يَنسِلُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و در صور دميده‌ مي‌شود» مراد از آن‌: نفخه‌ دوم‌ است‌ كه‌ مردگان‌ با آن‌ از قبرهايشان‌ برانگيخته‌ مي‌شوند و ميان‌ دو نفخه‌، چهل‌ سال‌ فاصله‌ است‌ چنان‌كه‌ در حديث‌ شريف‌ آمده‌ است‌: «ميان‌ دو نفخه‌، چهل‌ سال‌ فاصله‌ است‌، خداوند (ج)با نفخه‌ اول‌ هر جانداري‌ را مي‌ميراند و با نفخه‌ دوم‌ هر مرده‌اي‌ را زنده‌ مي‌گرداند». «پس‌ بناگاه‌ از قبرهاي‌ خود به‌سوي‌ پروردگار خويش‌ مي‌شتابند» و به‌ سرعت‌ روانه‌ صحراي‌ محشر مي‌گردند.
	سوره يس آيه  52
‏متن آيه : ‏
‏ قَالُوا يَا وَيْلَنَا مَن بَعَثَنَا مِن مَّرْقَدِنَا هَذَا مَا وَعَدَ الرَّحْمَنُ وَصَدَقَ الْمُرْسَلُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«مي‌گويند» كفار «اي‌ واي‌ بر ما! چه‌كسي‌ ما را از آرامگاهمان‌ برانگيخت‌؟» يعني‌: از فرط هولي‌ كه‌ با آن‌ روبرو مي‌شوند، عقلهايشان‌ چنان‌ در هم‌ مي‌آشوبد وچنان‌ سراسيمه‌ و متوحش‌ مي‌گردند كه‌ مي‌پندارند در خواب‌ بوده‌اند و كسي‌ از خواب‌ بيدارشان‌ كرده‌ است‌. ابن‌كثير مي‌گويد: «اين‌ معني‌ كه‌: (اي‌ واي‌ بر ما!چه‌كسي‌ ما را از آرامگاهمان‌ برانگيخت‌؟) عذابشان‌ در قبرهايشان‌ را نفي‌ نمي‌كند زيرا حال‌ شان‌ در محشر نسبت‌ به‌ عذاب‌ قبر چنان‌ سخت‌ است‌ كه‌ گويي‌ در قبر به‌خواب‌ فرورفته‌ بوده‌اند». اما أبي‌بن‌كعب‌ و جمعي‌ ديگر از مفسران‌ تابعين ‌مي‌گويند: «آنان‌ قبل‌ از رستاخيز ـ در ميان‌ دو نفخه‌ صور ـ اندكي‌ مي‌خوابند». آن‌گاه‌ به‌ خود مي‌آيند و به‌ خويشتن‌خويش‌ مراجعه‌ كرده‌ و اعتراف‌ مي‌كنند به‌اين‌كه‌: «اين» همان‌ رستاخيز «است» و مصداق‌ «همان‌ وعده‌اي» است‌ «كه‌ خداي‌ رحمان‌ داده‌ بود و پيامبران‌ راست‌ مي‌گفتند» پس‌ به‌ راستگويي‌ پيامبران‌(ع) در روزي‌ اقرار مي‌كنند كه‌ اين‌ اقرار به‌ حالشان‌ هيچ‌ سودي‌ در بر ندارد. اما ابن‌جرير و ابن‌كثير برآنند كه‌ اين‌ جمله‌: جواب‌ فرشتگا