ُ وَبَيْنَهُ حِجَابٌ، وَلا تَرْجُمَانٌ يُتَرْجِمُ لَهُ، ثُمَّ لَيَقُولَنَّ لَهُ: أَلَمْ أُوتِكَ مَالاً؟ فَلَيَقُولَنَّ: بَلَى. ثُمَّ لَيَقُولَنَّ: أَلَمْ أُرْسِلْ إِلَيْكَ رَسُولاً؟ فَلَيَقُولَنَّ: بَلَى. فَيَنْظُرُ عَنْ يَمِينِهِ فَلا يَرَى إِلاَّ النَّارَ، ثُمَّ يَنْظُرُ عَنْ شِمَالِهِ فَلا يَرَى إِلاَّ النَّارَ، فَلْيَتَّقِيَنَّ أَحَدُكُمُ النَّارَ وَلَوْ بِشِقِّ تَمْرَةٍ، فَإِنْ لَمْ يَجِدْ فَبِكَلِمَةٍ طَيِّبَةٍ». (بخارى: 1413)
ترجمه: عدي بن حاتم (رض) مي گويد: نزد رسول الله (ص) بودم كه دو نفر به محضر آنحضرت (ص) رسيدند. يكي از فقر و گرسنگي و ديگري از نا امني راه ها، شكايت كرد. رسول الله (ص) فرمود: «مسألة امنيت راه ها در آيندة نزديك، حل خواهد شد بطوريكه كاروانها بدون محافظ تا  مكه خواهند رفت.
اما در مورد فقر و گرسنگي، بايد بگويم: قيامت برپا نخواهد شد تا وقتيكه (مال و ثروت بحدي زياد شود)  كه يكي از شما براي پيدا كردن كسي كه صدقه اش را بپذيرد، به جستجو  بپردازد ولي او را پيدا نكند. سپس روز قيامت، شما در پيشگاه خدا حاضر خواهيد شد در حاليكه  حجابي وجود ندارد و نيازي به مترجم نيست. آنگاه، خداوند خطاب به بنده اش مي فرمايد: آيا به تو مال نداده بودم؟ مي گويد: بلي. باز خداوند مي فرمايد: براي هدايت و راهنمايي تو پيامبر نفرستاده بودم؟ بنده مي گويد: بلي. آن شخص، به سمت راست خود نگاه مي كند بجز آتش، چيزي نمي بيند. سپس، به سمت چپ خود نگاه مي كند بجز آتش، چيزي نمي بيند». در اينجا آنحضرت (ص) فرمود: «خود را از آتش دوزخ دور نگاه داريد، اگر چه با صدقه دادن نصف خرمايي باشد. و اگر  اين نيز مقدور نبود،  با سخن پسنديده (و حسن خلق) خود را از آتش، نجات دهيد».

باب(6): خود را از آتش، نجات دهيد اگر چه با نصف خرما
و اندكي صدقه باشد
707 ـ عَنْ أَبِي مُوسَى (رض) عَنِ النَّبِيِّ (ص) قَالَ: «لَيَأْتِيَنَّ عَلَى النَّاسِ زَمَانٌ يَطُوفُ الرَّجُلُ فِيهِ بِالصَّدَقَةِ مِنَ الذَّهَبِ، ثُمَّ لا يَجِدُ أَحَدًا يَأْخُذُهَا مِنْهُ، وَيُرَى الرَّجُلُ الْوَاحِدُ يَتْبَعُهُ أَرْبَعُونَ امْرَأَةً يَلُذْنَ بِهِ، مِنْ قِلَّةِ الرِّجَالِ وَكَثْرَةِ النِّسَاءِ». (بخارى: 1414)
ترجمه: ابوموسي اشعري(رض) مي گويد: رسول الله (ص)فرمود: «زماني فرا مي رسد كه مردم، زكات طلا را بدست مي گيرند و مي چرخند, اما كسي پيدا نمي شود كه آنرا تحويل بگيرد. و به علت كثرت زنان و قلت مردان، چهل زن به يك مرد، پناه خواهند برد».
708 ـ عَنْ أَبِي مَسْعُودٍ الأَنْصَارِيِّ (رض) قَالَ: كَانَ رَسُولُ اللَّهِ (ص) إِذَا أَمَرَنَا بِالصَّدَقَةِ، انْطَلَقَ أَحَدُنَا إِلَى السُّوقِ، فَيُحَامِلُ، فَيُصِيبُ الْمُدَّ، وَإِنَّ لِبَعْضِهِمُ الْيَوْمَ لَمِائَةَ أَلْفٍ». (بخارى: 1416)
ترجمه: ابو مسعود انصاري(رض) مي گويد: هنگامي كه رسول الله (ص) به ما دستور مي داد كه صدقه بدهيم، بعضي از ما به بازار مي رفتند و در ازاي مزد كم، كار مي كردند و بخشي از درآمد خود را صدقه مي دادند. اما امروز، پول برخي از مردم، به صد هزار مي رسد».
709 ـ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّه عَنْهَا قَالَتْ: دَخَلَتِ امْرَأَةٌ مَعَهَا ابْنَتَانِ لَهَا تَسْأَلُ، فَلَمْ تَجِدْ عِنْدِي شَيْئًا غَيْرَ تَمْرَةٍ، فَأَعْطَيْتُهَا إِيَّاهَا، فَقَسَمَتْهَا بَيْنَ ابْنَتَيْهَا، وَلَمْ تَأْكُلْ مِنْهَا، ثُمَّ قَامَتْ فَخَرَجَتْ، فَدَخَلَ النَّبِيُّ (ص) عَلَيْنَا فَأَخْبَرْتُهُ، فَقَالَ: «مَنِ ابْتُلِيَ مِنْ هَذِهِ الْبَنَاتِ بِشَيْءٍ كُنَّ لَهُ سِتْرًا مِنَ النَّارِ». (بخارى: 1418)
ترجمه: عايشه رضي الله عنها مي فرمايد: روزي، زني با دو دخترش به خانه من آمد و چيزي خواست. در آن لحظه، بجز يك دانه خرما، چيز ديگري در خانه نبود. آن را به او دادم. آن زن، دانة خرما را ميان دو دخترش تقسيم كرد و خودش چيزي نخورد. سپس، برخاست و رفت. وقتي كه رسول الله (ص)تشريف آورد، جريان را برايش تعريف كردم. آنحضرت (ص) فرمود: «هر كس را كه خداوند به وسيلة چند دختر، مورد آزمايش قرار دهد ( و او آنها را درست تربيت كند)، برايش سپري در برابر آتش دوزخ، خواهند شد».

باب (7): بهترين نوع صدقه، كدام است؟
710ـ عَنْ أَبُي هُرَيْرَةَ (رض) قَالَ: جَاءَ رَجُلٌ إِلَى النَّبِيِّ (ص) فَقَالَ: يَا    رَسُولَ اللَّهِ، أَيُّ الصَّدَقَةِ أَعْظَمُ أَجْرًا؟ قَالَ: «أَنْ تَصَدَّقَ وَأَنْتَ صَحِيحٌ شَحِيحٌ، تَخْشَى الْفَقْرَ وَتَأْمُلُ الْغِنَى، وَلا تُمْهِلُ حَتَّى إِذَا بَلَغَتِ الْحُلْقُومَ، قُلْتَ: لِفُلانٍ كَذَا، وَلِفُلانٍ كَذَا، وَقَدْ كَانَ لِفُلانٍ». (بخارى: 1419)
ترجمه: ابوهريره (رض) مي گويد: مردي نزد رسول الله (ص) آمد و پرسيد: اي رسول خدا! كدام صدقه، اجر بيشتري دارد؟ رسول الله (ص) فرمود: «صدقه اي كه آنرا در زمان تندرستي و هنگامي كه حرص جمع آوري مال داري و از فقر مي ترسي و اميد به ثروتمند شدن داري, بدهي, نه اينكه منتظر بماني تا لحظات مرگت، فرا رسد, آنگاه، (صدقه دهي و) بگويي: به فلاني اينقدر بدهيد و به فلاني اينقدر بدهيد. در حالي كه در آن لحظه، خود بخود مال، تعلق به ديگران دارد». (و از آنِ تو نيست). 
باب (8):
711 ـ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّه عَنْهَا: أَنَّ بَعْضَ أَزْوَاجِ النَّبِيِّ (ص) قُلْنَ لِلنَّبِيِّ (ص): أَيُّنَا أَسْرَعُ بِكَ لُحُوقًا؟ قَالَ: «أَطْوَلُكُنَّ يَدًا». فَأَخَذُوا قَصَبَةً يَذْرَعُونَهَا، فَكَانَتْ سَوْدَةُ أَطْوَلَهُنَّ يَدًا، فَعَلِمْنَا بَعْدُ أَنَّمَا كَانَتْ طُولَ يَدِهَا الصَّدَقَةُ، وَكَانَتْ أَسْرَعَنَا لُحُوقًا بِهِ، وَكَانَتْ تُحِبُّ الصَّدَقَةَ. (بخارى: 1420)
ترجمه: عايشه رضي الله عنها مي گويد: بعضي از همسران رسول الله (ص)از آنحضرت (ص)  پرسيدند: بعد از وفات شما، كدام يك از ما، زودتر به شما ملحق خواهد شد؟ رسول خدا (ص) فرمود: «كسي كه دست هايش، درازتر باشد». عايشه رضي الله عنها ميگويد: بعد از آن، ما دست هاي خود را با چوبي از ني، اندازه گيري كرديم. دست هاي سوده رضي الله عنها از همه ما درازتر بود. اما بعدها دانستيم كه منظور آنحضرت (ص) از درازي دست، صدقه دادن بود. و ايشان كه صدقه دادن را دوست داشت، زودتر از همه ما، به رسول خدا (ص) ملحق شد.  
 تذكر: همانطور كه ملاحظه مي كنيد, روايت فوق،  اندكي پيچيدگي دارد. زيرا از آن چنين استنباط مي شودكه بعد از وفات پيامبر(ص)، سوده رضي الله عنها قبل ساير ازواج، وفات نموده است. در حالي كه چنين نيست؛ بلكه درروايات متعدد ديگر، تصريح شده است كه چون زينب رضي الله عنها بيشتر از همه صدقه مي داد, زودتر از آنها به رسول الله (ص) پيوست. (براي تفصيل بيشتر، به شرح صحيح مسلم، حديث شماره 2452 و فتح الباري، مراجعه نماييد).

باب (9): اگر كسي ندانسته زكات را به ثروتمندي بدهد
712 ـ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ (رض): أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ (ص) قَالَ: «قَالَ رَجُلٌ: لأَتَصَدَّقَنَّ بِصَدَقَةٍ، ف