ی‌گوید: این فرمانی است از جانب خداوند متعال به بندگان مؤمنش که از سرزمینی که در آن نمی‌توانند دین را بر پا دارند ازآن به سرزمین پهناور الهی هجرت کنند تا اقامه و برپاداشتن دین ممکن باشد تا اینکه می‌گوید : بنابراین، مستضعفان در مکه در تنگنا قرار داشتند و به سرزمین حبشه هجرت نمودند تا آن جا با امنیت بتوانند دین خود را اقامه نمایند و مسلمانان با مهاجرت به حبشه نجاشی، پادشاه حبشه، را بهترین میزبان یافتند(3). 
----------------------------------------------------------------------------
1) الجامع لاحکام القرآن، ج 10، ص 107.
2) همان، ج 15، ص 240.
3) سیره ابن هشام، ج 1، ص 343 –  السیرة، ابن کثیر، ج 2، ص 3 – الهجرة فی القرآن الکریم، احزمی سامعون، ص 290.<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="text" href="w:text:133.txt">دلایل هجرت به حبشه</a><a class="text" href="w:text:134.txt">دلایل انتخاب حبشه برای مهاجرت از طرف پیامبر اکرم (ص)</a><a class="text" href="w:text:135.txt">خروج مهاجران و پنهانی بودن هجرت و رسیدن به حبشه</a><a class="text" href="w:text:136.txt">دلایل بازگشت مسلمانان به مکه بعد از نخستین هجرت</a></body></html>الف – یاران پیامبر اکرم (ص) در مشقت و تنگنای شدید قرار گرفته بودند. کافران، آنها را زندانی می‌کردند؛ کتک می‌زدند؛ گرسه و تشنه نگه می‌داشتند و در گرمای سنگلاخ مکه و با آتش شکنجه می‌کردند تا آنها را از دینشان برگردانند. بعضی از مسلمان بر اثر شدت شکنجه دچار فتنه می‌شدند، امادلشان به ایمان اطمینان داشت و برخی در دین خود صلابت و پایداری نشان می‌دادند. خداوند نیز آنها را از شکنجه کافران نجات می‌داد. رسول خدا با مشاهدة شکنجه‌های طاقت فرسایی که یارانش گرفتار آن شده بودند، البته خودش به خاطر جایگاه والایی که نزد خدا داشت و به خاطر حمایت عمویش ابوطالب از این نوع شکنجه‌ها محفوظ بود و چون نمی‌توانست آنها را از این شکنجه‌ها نجات دهد، به آنان فرمود: «اگر به سرزمین حبشه بروید بهتر است؛ زیرا در آن جا پادشاهی هست که هیچ کس نزد او مورد ستم قرار نمی‌گیرد. آن جا بروید تا اینکه خداوند شما را از وضعیتی که در آن قرار دارید، نجات دهد.» به این دلیل یاران پیامبر اکرم (ص) برای اقامه و بر پا داشتن دین خدا به سرزمین حبشه مهاجرت نمودند و بدین صورت اولین هجرت در اسلام متحقق شد.»(1) 
پژوهشگران اسباب متعددی را در علت هجرت مسلمانان به حبشه بیان کرده‌اند که برخی از آن اسباب ذکر گردید و از آن جمله می‌توان به ظهور و چیرگی ایمان اشاره کرد که تعداد مسلمانان زیادشد و دعوت علنی گردیده بود و مردم از آن سخن می‌گفتند. زهری به روایت عروه در مورد هجرت حبشه می‌گوید: «وقتی مسلمانان زیاد شدند و دعوت علنی گردید و هر جا سخن از دعوت جدید به میان آمد، مشرکان قریش بر آشفتند و بر کسانی از افراد قبیله‌هایشان که ایمان آورده بودند، شوریدند و به شکنجه و زندانی کردن آنها پرداختند و خواستند آنها را در مورد دینشان دچار فتنه سازند. بنابراین، رسول خدا به مؤمنان فرمود : در زمین خدا پراکنده شوید. گفتند: به کدام سرزمین مهاجرت نماییم؟ فرمود: «به این سو» و به سرزمین حبشه اشاره کرد.»(2) 
ب - ترس از دچارشدن به فتنه : اصحاب و یاران پیامبر اکرم (ص) برای مصون ماندن از فتنه در دینشان، اقدام به مهاجرت به حبشه نمودند و این یکی از دلایل مهم هجرت به حبشه به شمار می‌رود؛ چنانکه ابن اسحاق می‌گوید: «اصحاب و یاران رسول خدا برای مصون ماندن از فتنه بادینشان به سوی خدا فرار کردند و راه سرزمین حبشه را در پیش گرفتند.»(3) 
ج – نشر دعوت در خارج از مکه یکی دیگر از دلایل هجرت به حبشه بود. استاد سید قطب می‌گوید: «پیامبر اکرم (ص) به دنبال پایگاهی غیر از مکه بود؛ پایگاهی که این عقیده را حمایت کند و آزادی آن را تضمین نماید و فرصتی به آن داده شود که از ممنوعیتی که در مکه به آن گرفتار شده است، رهایی یابد و دعوت، آزادی داشته باشد و به مسلمانان اگر شکنجه و ستمی وارد گردد، مورد حمایت قرار بگیرند و این دلیل نخستین و مهم‌ترین سبب هجرت به حبشه بود.»
حبشه به دلیل دارا بودن شرایط مناسب، از اوایل بعثت مکانی برای نشر دعوت اسلامی به شمار می‌آمد، لذا بسیاری از مسلمانان صدر اسلام به آن هجرت کرده بودند و اینکه بگوئیم : مسلمانان فقط برای نجات خود به حبشه هجرت نمودند، با قرینه‌ها و شواهد قوی سازگار نیست؛ چرا که اگر چنین می‌بود، مسلمانانی به حبشه هجرت می‌کردند که از شخصیت و جایگاه و قدرت کمی برخوردار بودند، در صورتی که قضیه برعکس بود؛ زیرا بردگان آزاد شدة مستضعفی که بیشتر ستم و شکنجه بر آنها وارد می‌شد هجرت نکردند و مردانی هجرت کردند که دارای قبیله و خویشاوند بودند و در محیط قبیله‌ای مکه از حمایت قبیله‌ای برخوردار بودند و از آزار و شکنجه می‌توانستند مصون بمانند و اغلب مهاجرین قریشی بودند ... .(4)»
شیخ غضبان نیز سخنان سیدقطب را تأیید می‌کند و می‌گوید: مطالبی در سریه موجود است که بیانگر صحت دیدگاه سید است و مهم‌ترین دلیلی که آن را تایید می‌نماید، وضعیت عمومی مهاجران حبشه است. پیامبر اکرم (ص) کسی را به دنبال مهاجران حبشه نفرستاد تا اینکه هجرت به مدینه ، انجام گرفت وجنگ بدر و احد و خندق و حدیبیه اتفاق اتفادند. به مدت پنج سال، یثرب در معرض یورش توفنده و سیل آسای قریش بود و آخرین یورش و هجوم قریش جنگ خندق بود. وقتی پیامبر اکرم (ص) مطمئن شد که مدینه دیگر به پایگاهی امن برای مسلمانان در آمده است و خطر یورش مشرکان به پایان رسیده است، آن گاه به دنبال مهاجران حبشه فرستاد و دیگر نیازی به آن پایگاه احتیاطی که در صورت سقوط یثرب پیامبر اکرم (ص) و مسلمانان به آن پناه می‌بردند، نبود(5). 
استاد دروزه نیز معتقد است: یافتن پایگاهی برای دعوت در حبشه یکی از دلایل هجرت به حبشه بوده است؛ چنانکه می‌گوید: «بلکه چنین به ذهن می‌رسد که انتخاب حبشه مسیحی برای هجرت به امید به وجود آمدن زمینه‌ای برای دعوت صورت گرفت و احتمالاً اعزام جعفر به عنوان نماینده به خاطر همین بوده است.»(6) 
دکتر سلیمان بن حمد عوده نیز می‌گوید: از جمله دلایلی که موید این نظریه می‌باشد که دعوت به سوی خدا در سرزمین حبشه، یکی از اسباب و اهداف هجرت بدانجا بوده است، اسلام آوردن نجاشی و مسلمان شدن افرادی دیگر از اهل حبشه می‌باشد؛ پس وقتی که رفتن مسلمانان به حبشه با مشورت و راهنمایی پیامبر اکرم (ص) انجام گرفت، باقی ماندن آنها در حبشه تا زمان فتح خیبر نیز به دستور و راهنمایی ایشان بود و در صحیح بخاری آمده است : جعفر به اشعریها، وقتی در حبشه با او موافقت کردند، گفت: «پیامبر خدا ما را به اینجا فرستاده و به ما دستور داده است تا در اینجا اقامت کنیم، پس شما هم با ما بمانید(7) .» و این یعنی آنها برای وظیفة مشخصی فرستاده شده بودند و هیچ وظیفه‌ای شریف‌تر از دعوت به خدا نیست(8). 
د- از جمله انگیزه‌های هجرت، تلاش برای یافتن مکانی امن برای مسلمانان بود : برنامه امنیتی پیامبر اکرم (ص) این بودکه از گروه منتخب مؤمن حفاظت نماید