 و جان را از آن باز پس مي‌گيرد . پيدايش جهان از او و برگشت همگان بدو است ( نگا : يونس / 4 ) . « فَأَنَّيا تَوْفَكُونَ » : چگونه از حق و ايمان ، به سوي باطل و بي‌ديني منحرف و منصرف مي‌شويد ( نگا : انعام / 95 ) .‏
 
آيه  35
‏متن آيه : ‏
‏ قُلْ هَلْ مِن شُرَكَآئِكُم مَّن يَهْدِي إِلَى الْحَقِّ قُلِ اللّهُ يَهْدِي لِلْحَقِّ أَفَمَن يَهْدِي إِلَى الْحَقِّ أَحَقُّ أَن يُتَّبَعَ أَمَّن لاَّ يَهِدِّيَ إِلاَّ أَن يُهْدَى فَمَا لَكُمْ كَيْفَ تَحْكُمُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏بگو : آيا از اين انبازان ( خيالي ) شما كسي هست كه به سوي حق راه نمايد ( و راه راستين را بنمايد ؟ ) بگو : خدا راه حق را مي‌نمايد . آيا آن كس كه راه راست را نشان مي‌دهد سزاوارتر است كه پيروي شود ( و انسان به فرمان او رود ) يا كسي كه راهي نمي‌نمايد و بلكه بايد خودش راهنمائي گردد ( و راه برده شود ) ؟ شما را چه مي‌شود ( كه چراغ عقل از كفتان به در مي‌رود ؟ به دنبال چه چيز مي‌رويد ؟ ) اين چه حكمي است كه مي‌كنيد ؟‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« أللهُ يَهْدِي لِلْحَقِّ » :  ( نگا : طه / 50 ) . « لا يَهِدِّي إِلاّ أَن يُهْدَيا » : راهنمائي نمي‌كند ، و بلكه نيازمند راهنمائي است و راهنمائي مي‌شود . از قبيل : بتها و ستارگان و ماه و خورشيد . راهنمائي نمي‌كند مگر اين كه از سوي خدا راهنمائي شود . از قبيل : عيسي و عُزَير و فرشتگان ( نگا : انبياء / 73 ) .‏
 
آيه  36
‏متن آيه : ‏
‏ وَمَا يَتَّبِعُ أَكْثَرُهُمْ إِلاَّ ظَنّاً إَنَّ الظَّنَّ لاَ يُغْنِي مِنَ الْحَقِّ شَيْئاً إِنَّ اللّهَ عَلَيمٌ بِمَا يَفْعَلُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏بيشتر مشركان ( در معتقدات خود ) جز از شكّ و گمان پيروي نمي‌كنند ( و جز به دنبال اوهام و خرافات نمي‌روند ) . شكّ و گمان هم اصلاً انسان را از حق و حقيقت بي‌نياز نمي‌سازد ( و ظنّ جاي يقين را پر نمي‌كند و سودمند نمي‌افتد ) . بيگمان خداوند آگاه از چيزهائي است كه انجام مي‌دهند .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« وَ مَا يَتَّبِعُ أَكْثَرُهُمْ » : مراد اين است كه بيشتر كافران ، نادان و خرافي هستند و تحت تأثير پندارهاي غلط بتها را مي‌پرستند ، ولي گروه كمي هم رهبران سياه دل و آگاهي هستند و بت‌پرستي را به خاطر منافع خود و فريب ديگران پيشه مي‌كنند . « ظنّاً » : گمان بسيار ضعيف .‏
 
آيه  125
‏متن آيه : ‏
‏ وَإِذْ جَعَلْنَا الْبَيْتَ مَثَابَةً لِّلنَّاسِ وَأَمْناً وَاتَّخِذُواْ مِن مَّقَامِ إِبْرَاهِيمَ مُصَلًّى وَعَهِدْنَا إِلَى إِبْرَاهِيمَ وَإِسْمَاعِيلَ أَن طَهِّرَا بَيْتِيَ لِلطَّائِفِينَ وَالْعَاكِفِينَ وَالرُّكَّعِ السُّجُودِ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏( و به ياد آوريد ) آن گاه را كه خانه ( كعبه ) را پناهگاه و مأواي امن و امان مردم كرديم ( و بديشان دستور داديم كه براي تجديد همين خاطره بازسازي خانه كعبه بر دست پيغمبران ) از مقام ابراهيم نمازگاهي براي خود برگيريد ( و در جائي كه ابراهيم براي ساختن كعبه بالاي سنگي ميايستاد ، بايستيد و به نماز و نيايش بپردازيد ) و به ابراهيم و اسماعيل سفارش كرديم ( و بر عهده ايشان گذاشتيم ) كه خانه ما را براي طوافكنندگان و اعتكافكنندگان ( و ماندگاران در آن ) و ركوع و سجدهكنندگان ( نمازگزار ، از كثافات معنوي همانند شرك و بتپرستي ، و پلشتيهاي حسّي همانند ياوهگوئي و گناه و ستيزهجوئي ) پاك و پاكيزه كنيد .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« الْبَيْتَ » : خانه خدا . كعبه ( نگا : مائده / 97 ) . « مَثَابَةًَ » : محلّ مراجعت و گردهمآئي . جايگاه اجر و ثواب . « مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ » : سنگي كه ابراهيم براي ساختن كعبه ، بالاي آن ميايستاد . ميگويند كه زير مقام ابراهيم امروزي گذاشته شده است . مسجدي كه پيرامون كعبه است . « مُصَلّيً » : جايگاه نماز . « عَهِدْنَا إِلَيا . . . » . سفارش كرديم به . امر كرديم به . « طَهِّرَا » : پاك كنيد از كثافتها و وجود بتها . « الطَّآئِفِينَ » : طوافكنندگان . « الْعَاكِفِينَ » : معتكفان . كساني كه در مسجد مدّتي براي عبادت ميمانند . « الرُّكَّعِ » : جمع راكع . ركوعكنندگان . « الْسُّجُودِ » : جمع ساجد ، سجدهكنندگان . « الرُّكَّعِ السُّجُودِ » : مراد نمازگزاران است .‏
 آيه  37
‏متن آيه : ‏
‏ وَمَا كَانَ هَذَا الْقُرْآنُ أَن يُفْتَرَى مِن دُونِ اللّهِ وَلَكِن تَصْدِيقَ الَّذِي بَيْنَ يَدَيْهِ وَتَفْصِيلَ الْكِتَابِ لاَ رَيْبَ فِيهِ مِن رَّبِّ الْعَالَمِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏اين قرآن از سوي غير خدا ،  ( چه محمّد و چه احبار و كُهّان و چه ديگر مردمان ) ساخته و پرداخته نشده است و بلكه ( وحي خدا است و ) تصديق‌كننده كتابهاي آسماني پيشين ( همچون تورات و انجيل ) است ، و بيانگر ( شرائع و عقائد و احكام ) كتابهاي گذشته مي‌باشد . شكّ و ترديدي در آن نيست ، و از سوي پروردگار جهانيان فرستاده شده است .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« أَن يُفْتَريا » : اين كه سرهم كرده شود و به دروغ به هم بافته شود . « مِن دُونِ » : از غير . از سواي . « تَصْدِيقَ » : به معني مُصدِّق ، يعني تصديق‌كننده است . خبر ( كانَ ) محذوف است و تقدير چنين است : وَ لكِن كَانَ هُوَ تَصْدِيقَ . مي‌تواند مفعول له فعل مقدّري هم باشد . يعني نازل شده است براي تصديق . « الَّذِي بَيْنَ يَدَيْهِ » : مراد همه سخناني است كه بر زبان انبياء رفته است و همه كتابهائي است كه توسّط ايشان آمده است ( نگا : مائده / 48 ) . « الْكِتَابِ » : مراد جنس كتاب است و شامل همه كتابهاي آسماني مي‌گردد .‏
 
آيه  38
‏متن آيه : ‏
‏ أَمْ يَقُولُونَ افْتَرَاهُ قُلْ فَأْتُواْ بِسُورَةٍ مِّثْلِهِ وَادْعُواْ مَنِ اسْتَطَعْتُم مِّن دُونِ اللّهِ إِن كُنتُمْ صَادِقِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏بلكه آنان مي‌گويند كه ( محمّد قرآن را خود ساخته و پرداخته است و ) او آن را به دروغ به خدا نسبت داده است . بگو :  ( اگر چنين است و قرآن ساخته بشر است ) شما يك سوره همانند آن را بسازيد و ارائه دهيد و در اين كار هركسي را كه مي‌خواهيد بجز خدا فرا خوانيد و به كمك بطلبيد ، اگر راست مي‌گوئيد ( كه قرآن را من ساخته و پرداخته‌ام ) .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« أَمْ » : بلكه . « إفْتَرَاهُ » : آن را خود به هم بافته است و به دروغ به خدا نسبت داده است .‏
 
آيه  39
‏متن آيه : ‏
‏ بَلْ كَذَّبُواْ بِمَا لَمْ يُحِيطُواْ بِعِلْمِهِ وَلَمَّا يَأْتِهِمْ تَأْوِيلُهُ كَذَلِكَ كَذَّبَ الَّذِينَ مِن قَبْلِهِمْ فَانظُرْ كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الظَّالِمِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏بلكه آنان چيزي را تكذيب مي‌كنند كه اصلاً آگاهي از آن ندارند و واقعيّت آن براي ايشان روشن نشده است .  ( مگر اين صحيح است كه انسان چيزي را تكذيب كند كه درباره آن نينديشيده و آن را مورد مطالعه دقيق قرار نداده و موضوعات آن را نفهميده است ! ) . به همين منوال پيشينيان هم ( پيغمبران و كتابهاي آسماني را خودسرانه و ناآگاهانه ) تكذيب مي‌كردند .  ( اي انسان ! ) بنگر كه سرانجام ستمكاران به كجا كشيد ( و چگونه نابود گشتند . اين درس عبرتي براي شما و آيندگان ب