هَ كَانَ عَلِيماً خَبِيراً ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏و اگر ( ميان زن و شوهر اختلافي افتاد و ) ترسيديد ( كه اين كار باعث ) جدائي ميان آنان شود ، داوري از خانواده شوهر ، و داوري از خانواده همسر ( انتخاب كنيد و براي رفع و رجوع اختلاف ) بفرستيد . اگر اين دو داور جوياي اصلاح باشند ، خداوند آن دو را ( كمك نموده و در يكي از دو كار : سازش نيك و خداپسندانه ، يا جدائي زيبا و معقولانه ) موفّق مي‌گرداند . بيگمان خداوند مطّلع ( بر ظاهر و باطن مردمان و ) آگاه ( از نيّات همگان ) است .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« شِقَاق » : اختلاف . جدائي . « حَكَماً » : داور . « يُوَفِّقِ اللهُ » : مراد از توفيق خدا در كار سازش و الفت و محبّت مجدّد است ، و يا اين كه در جدائي مفيد به حال زن و شوهر . « إِبْعَثُوا » : بفرستيد .‏
 
سوره نبأ آيه  10

‏متن آيه :
‏ وَجَعَلْنَا اللَّيْلَ لِبَاساً ‏

‏ترجمه : ‏
‏و شب را جامه و پوشش ننموده‌ايم‌ ؟  ( تا در خلوت شب ، دور از ديدگان مردمان آرامش و آسايش كنيد ، و به تجديد قوا بپردازيد ) .‏

‏توضيحات : ‏
‏« جَعَلْنَا الَّيْلَ لِبَاساً » :  ( نگا : فرقان‌ / 47 ) . پرده شب ، لباس و پوششي است بر اندام زمين . با فرو افتادن پرده ظلمت ، نور آفتاب برچيده مي‌شود ، و فعّاليّتهاي خسته‌كننده انسانها و حيوانها تعطيل مي‌گردد .‏

 


سوره نبأ آيه  11

‏متن آيه :
‏ وَجَعَلْنَا النَّهَارَ مَعَاشاً ‏

‏ترجمه :
‏و روز را وقت تلاش و كوشش زندگي نكرده‌ايم‌ ؟  ( تا پس از تجديد قوا در شب ، در روز به كار و كسب بپردازيد ) .‏

‏توضيحات : ‏
‏« مَعَاشاً » : وقت زندگي . زمان خيزش و كوشش . حيات و زندگي . اسم زمان يا مصدر ميمي عيش است كه به زندگي ويژه آدميان اطلاق مي‌شود .‏

 

سوره نبأ آيه  12

‏متن آيه :
‏ وَبَنَيْنَا فَوْقَكُمْ سَبْعاً شِدَاداً ‏

‏ترجمه : ‏
‏و بالاي سر شما هفت آسمان استوار نساخته‌ايم‌ ؟  ( و بر فراز فرش زمين ، خرگاه آسمان را برافراشته نكرده‌ايم‌ ؟ ) .‏

‏توضيحات :
‏« سَبْعاً » : هفت . اين عدد براي تكثير است و اشاره به كُرات متعدّد آسمان و مجموعه‌هاي منظومه‌ها و كهكشانهاي فراوان جهان هستي است كه داراي ساختار استوار و بزرگي هستند . و يا بر تحديد دلالت دارد ، امّا آنچه ما از ستارگان مي‌بينيم همه متعلّق به آسمان اوّل است و ماوراي آن ، شش آسمان ديگر وجود دارد كه از دسترس علم بشر بيرون و فراتر است ( نگا : صافّات‌ / 6 ، فصّلت‌ / 12 ) .‏

 
سوره نبأ آيه  13

‏متن آيه :
‏ وَجَعَلْنَا سِرَاجاً وَهَّاجاً ‏

‏ترجمه :
‏و چراغ درخشان و فروزاني را نيافريده‌ايم‌ ؟  ( تا در بزمگاه جهان محيط را برايتان روشن و گرم دارد ؟ ) .‏

‏توضيحات : ‏
‏« جَعَلْنَا » : آفريده‌ايم . جعل در اينجا به معني خلق است ( نگا : اعراب القرآن درويش ) . « سِرَاجاً » : چراغ . « وَهَّاجاً » : درخشان . فروزان . مراد خورشيد است .‏

 


سوره نبأ آيه  14

‏متن آيه : ‏
‏ وَأَنزَلْنَا مِنَ الْمُعْصِرَاتِ مَاء ثَجَّاجاً ‏

‏ترجمه : ‏
‏و از ابرهاي افشارنده ، آب فراوان ريزنده فرو نفرستاده‌ايم‌ ؟‏

‏توضيحات :
‏« الْمُعْصِرَاتِ » : جمع مُعْصِر ، ابرهائي كه زمان باريدن آنها فرا رسيده باشد . گويا ابرها به هنگام تراكم ، سيستمي بر آنها حاكم مي‌شود كه خود را مي‌فشارند و در نتيجه باران از آنها مي‌بارد ( نگا : نمونه ) . « ثَجَّاجاً » : بسيار ريزنده و بارنده . پياپي ريزان .‏

 
سوره نبأ آيه  15

‏متن آيه : 
‏ لِنُخْرِجَ بِهِ حَبّاً وَنَبَاتاً ‏

‏ترجمه : ‏
‏تا با آن برويانيم دانه‌ها و گياهها را .‏

‏توضيحات : 
‏« حَبّاً » : دانه‌هاي خوراكي . مراد خوراك انسان است . « نَبَاتاً » : گياهان . مراد خوراك حيوان است .‏

 


سوره نبأ آيه  16

‏متن آيه :
‏ وَجَنَّاتٍ أَلْفَافاً ‏

‏ترجمه : 
‏و باغهاي درهم و انبوه را .‏

‏توضيحات :
‏« أَلْفَافاً » : مفرد آن ( لَفّ ) يا ( لَفيف ) است ، و بعضي هم معتقدند كه مفرد ندارد ، به معني : انبوه ، درهم پيچيده ، سر در هم كشيده .‏

 

سوره نبأ آيه  17

‏متن آيه : 
‏ إِنَّ يَوْمَ الْفَصْلِ كَانَ مِيقَاتاً ‏

‏ترجمه :
‏روز داوري ( خداوند جهان در بين مردمان ) و جدائي ( حق از باطل ، و حقائق از اوهام ، و مؤمنان از كافران ) ، وقت مقرّر ( رستاخيز همگان ) است .‏

‏توضيحات :
‏« يَوْمَ الْفَصْلِ » :  ( نگا : صافّات‌ / 21 ، دخان‌ / 40 ، مرسلات‌ / 13 و 14 و 38 ) . « مِيقَاتاً » : ميعاد . وقت معيّن و مقرّر براي زنده شدن ( نگا : اعراف‌ / 142 و 187 ، شعراء / 38 ، واقعه‌ / 50 ) .‏

 
سوره نبأ آيه  18

‏متن آيه : ‏
‏ يَوْمَ يُنفَخُ فِي الصُّورِ فَتَأْتُونَ أَفْوَاجاً ‏

‏ترجمه : ‏
‏همان روزي كه در صور دميده مي‌شود و شما گروه گروه و دسته دسته ( به سوي ميدان محشر ) مي‌آئيد .‏

‏توضيحات : ‏
‏« يَوْمَ » : بدل از ( يَوْمَ الْفَصْلِ ) يا ( مِيقَاتاً ) است ، يا مفعولٌ‌به براي فعل محذوف ( أَعْنِي ) است . « الصُّورِ » : بوق . شيپور . آنچه در اين آيه آمده است اشاره به دميدن در صُور براي دومين بار است كه نفخه حيات مجدّد و رستاخيز مردگان است . « أَفْوَاجاً » : جمع فَوْج ، گروهها و دسته‌ها . قيامت ، موضعها و موقعيّتهاي گوناگوني دارد . در جائي مردم گروه گروه همراه با پيشوايان خود رهسپار ميدان محشر مي‌گردند ( نگا : اسراء / 71 ) و در جائي هركدام همراه با يك نفر مأمور و يك گواه در پاي دادگاه عدل الهي حاضر مي‌شوند ( نگا : مريم‌ / 95 ، ق / 21 ) .‏

 
سوره نبأ آيه  19

‏متن آيه : ‏
‏ وَفُتِحَتِ السَّمَاء فَكَانَتْ أَبْوَاباً ‏

‏ترجمه : ‏
‏و آسمان باز و گشوده مي‌گردد و به درها و دروازه‌ها تبديل مي‌شود .‏

‏توضيحات : ‏
‏« فُتِحَتْ » : باز گرديد . گشوده شد . ذكر فعل به صورت ماضي براي تحقّق است . مراد از باز شدن آسمان ، اشاره به متلاشي شدن كرات آسماني است كه آن اندازه در آنها شكافها ايجاد مي‌گردد كه گوئي سرتاسر آن تبديل به درها و دروازه‌هائي شده است ( نگا : انشقاق / 1 ، انفطار / 1 ) . به تعبير ديگر ، در آن روز نظم كائنات بهم مي‌خورد و كرات ما به كرات ديگري تغيير شكل مي‌دهند ( نگا : ابراهيم‌ / 48 ) . شايد اشاره به اين هم باشد كه در چنين روزي ، دروازه‌هاي عالم بالا باز و وسائل پرواز انسانها آماده و آسان مي‌گردد و گذرگاههاي بهشت و دوزخ نمايان ، و درهاي بهشت و دوزخ به روي مردمان باز و گشوده مي‌گردد ، و درها و دروازه‌هائي جز درها و دروازه‌هاي اين دو مكان براي آدميزادگان وجود ندارد ( نگا : زمر / 71 و 72 و 73 ، رعد / 23 ، نحل‌ / 29 ، ص‌ / 50 ) .‏

 

آيه  36
‏متن آيه : ‏
‏ وَاعْبُدُواْ اللّهَ وَلاَ تُشْرِكُواْ بِهِ شَيْئاً وَبِالْوَالِدَيْنِ إِحْسَاناً وَبِذِي الْقُرْبَى وَالْيَتَامَى وَالْمَسَاكِينِ وَالْجَارِ ذِي الْقُرْبَى وَالْجَارِ الْجُنُبِ وَالصَّاحِبِ بِالجَنبِ وَابْنِ السَّبِيلِ وَمَا مَلَكَتْ أَيْمَانُكُمْ إِنَّ اللّهَ لاَ يُحِبُّ مَن كَانَ مُخْتَالاً فَخُوراً ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏( تنها ) خدا را عبادت كنيد و ( بس . و هيچ كس و ) هيچ چيزي را شريك او مكنيد . و 