 است ( نگا : بقره / 135 ) .‏
 
آيه  80
‏متن آيه : ‏
‏ وَحَآجَّهُ قَوْمُهُ قَالَ أَتُحَاجُّونِّي فِي اللّهِ وَقَدْ هَدَانِ وَلاَ أَخَافُ مَا تُشْرِكُونَ بِهِ إِلاَّ أَن يَشَاءَ رَبِّي شَيْئاً وَسِعَ رَبِّي كُلَّ شَيْءٍ عِلْماً أَفَلاَ تَتَذَكَّرُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏و ( با وجود اين ) قوم ابراهيم با او به ستيزه پرداختند ( و وي را از خشم خدايان خود ترساندند . ابراهيم ) گفت : آيا شما را سزد كه درباره خدا با من بستيزيد ، و حال آن كه مرا ( خداوند با دلائل روشن به سوي حق راهنمائي كرده و ) هدايت بخشيده است‌ ؟ من از آن چيزهائي كه انباز خدا مي‌كنيد نمي‌ترسم ( چرا كه مي‌دانم از سوي آنها و از جانب كسي زياني به من نمي‌رسد ) امّا اگر خدا بخواهد ضرر و زيان ( به كسي برسد ، بيگمان بدو ) مي‌رسد . دانش پروردگارم همه‌چيز را در برگرفته است ( و خداي من از هر چيز آگاه است ، ولي خدايان شما از چيزي آگاهي ندارند ) . آيا يادآور نمي‌شويد ( و از خواب غفلت بيدار نمي‌گرديد و متوجّه نيستيد كه چيزهاي عاجز و درمانده مستحقّ پرستش نمي‌باشند ؟ ) .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« حَآجَّهُ » : با او مجادله كردند ( نگا : انبياء / 51 - 70 و شعراء / 69 - 82 ) . « لآ أَخَافُ مَا تُشْرِكُونَ بِهِ » : از چيزي كه آن را انباز خدا مي‌كنيد نمي‌ترسم . يعني من هرگز از بتهاي شما نمي‌ترسم ، زيرا آنها قدرتي ندارند كه به كسي زياني برسانند . « إِلاّ أَن يَشآءَ رَبِّي شَيْئاً » : مگر آن چيزي كه خدا بخواهد . ليكن اگر خدا بخواهد زياني به كسي برساند مي‌تواند . واژه ( شَيْئاً ) مفعولٌ‌به است و يا مفعول مطلق است و به جاي ( مَشيئَةً ) به كار رفته است و تقدير چنين است : إِلاّ أَن يَشآءَ مَشِيئَةً . « عِلْماً » : تمييز است .‏
 آيه  81
‏متن آيه : ‏
‏ وَكَيْفَ أَخَافُ مَا أَشْرَكْتُمْ وَلاَ تَخَافُونَ أَنَّكُمْ أَشْرَكْتُم بِاللّهِ مَا لَمْ يُنَزِّلْ بِهِ عَلَيْكُمْ سُلْطَاناً فَأَيُّ الْفَرِيقَيْنِ أَحَقُّ بِالأَمْنِ إِن كُنتُمْ تَعْلَمُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏چگونه من از چيزي كه ( بي‌جان است و بت نام دارد و از روي ناداني ) آن را انباز ( خدا ) مي‌سازيد مي‌ترسم‌ ؟ و حال آن كه شما از اين نمي‌ترسيد كه براي خداوند ( جهان كه همه كائنات گواه بر يگانگي او است ) چيزي را انباز مي‌سازيد كه خداوند دليلي بر ( حقّانيّت پرستش ) آن براي شما نفرستاده است‌ ؟ پس كدام يك از دو گروه ( بت‌پرست و خداپرست ) شايسته‌تر به امن و امان ( و نترسيدن از مجازات يزدان ) است ، اگر مي‌دانيد ( كه درست كدام و نادرست كدام است ) ؟‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« سُلْطَاناً » : دليل . برهان . « الْفَرِيقَيْنِ » : دو گروه . « أَحَقُّ » : شايسته‌تر . درخورتر . « الأمْنِ » : امنيّت . آرامش .‏
 
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="text" href="w:text:1030.txt">آيه  82</a><a class="text" href="w:text:1031.txt">آيه  83</a><a class="text" href="w:text:1032.txt">آيه  84</a><a class="text" href="w:text:1033.txt">آيه  85</a><a class="text" href="w:text:1034.txt">آيه  86</a><a class="text" href="w:text:1035.txt">آيه  87</a><a class="text" href="w:text:1036.txt">آيه  88</a><a class="text" href="w:text:1037.txt">آيه  89</a><a class="text" href="w:text:1038.txt">آيه  90</a></body></html>آيه  72
‏متن آيه : ‏
‏ وَإِذْ قَتَلْتُمْ نَفْساً فَادَّارَأْتُمْ فِيهَا وَاللّهُ مُخْرِجٌ مَّا كُنتُمْ تَكْتُمُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏و ( به ياد بياوريد ) آن گاه را كه كسي را كشتيد و درباره آن به نزاع برخاستيد و يكديگر را بدان متّهم كرديد ، و خدا حقيقت امر را ميدانست و آنچه را كه پنهان ميكرديد ، آشكار و نمايان مينمود .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« إدَّارَءْتُمْ » : كشمكش كرديد . اختلاف ورزيديد . گناه را از خود دور و به گردن ديگري انداختيد . فعل ماضي باب تفاعل است و اصل آن ( تَدَارَءْتُمْ ) از ماده ( دَرْء ) به معني دفْع است . . « مُخْرِجٌ » : بيرون آورنده . آشكاركننده .‏
 
آيه  82
‏متن آيه : ‏
‏ الَّذِينَ آمَنُواْ وَلَمْ يَلْبِسُواْ إِيمَانَهُم بِظُلْمٍ أُوْلَئِكَ لَهُمُ الأَمْنُ وَهُم مُّهْتَدُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏كساني كه ايمان آورده باشند و ايمان خود را با شرك ( پرستش چيزي با خدا ) نياميخته باشند ، امن و امان ايشان را سزا است ، و آنان راه‌يافتگان ( راه حق و حقيقت ) هستند .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« لَمْ يَلْبِسُوا » : آميخته نكرده‌اند . « ظُلْم‌ » : شرك ( نگا : لقمان / 13 ) . « لَمْ يَلْبِسُوا إِيمَانَهُم بِظُلْمٍ » : مراد اين كه همراه ايمان به خدا ، در برابر ديگران نيز كرنش نمي‌برند و براي آنها قرباني و نذر نمي‌كنند و جلب منافع و دفع بلايا نمي‌خواهند و . . .  ( نگا : يوسف / 106 ، عنكبوت / 61 - 65 ، زمر / 3 ) .‏
 
آيه  83
‏متن آيه : ‏
‏ وَتِلْكَ حُجَّتُنَا آتَيْنَاهَا إِبْرَاهِيمَ عَلَى قَوْمِهِ نَرْفَعُ دَرَجَاتٍ مَّن نَّشَاء إِنَّ رَبَّكَ حَكِيمٌ عَلِيمٌ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏اينها دلائل ما بود كه آنها را به ابراهيم عطاء كرديم ( تا ) در برابر قوم خود ( به كارشان گيرد ، و غروب ستارگان و خورشيد و ماه را دليل بر الوهيّت و وحدانيّت ما داند . او با همين دلائلِ كَوْني بر آنان پيروز شد و برتري يافت ، و اين سنّت ما است كه با علم و حكمت ) هر كس را بخواهيم او را درجاتي بالا مي‌بريم .  ( اي پيغمبر ! ) پروردگار تو حكيم ( است و هر چيزي را در جاي خود قرار مي‌دهد و به جاي خود مي‌كند ، و ) آگاه است ( و مي‌داند چه كسي مستحقّ رفعت است و چه كسي مستوجب ذلّت ) .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« تِلْكَ » : اين حُجَجِ باهره‌ي گذشته كه ابراهيم از آنها سود جست .‏
 

آيه  84
‏متن آيه : ‏
‏ وَوَهَبْنَا لَهُ إِسْحَاقَ وَيَعْقُوبَ كُلاًّ هَدَيْنَا وَنُوحاً هَدَيْنَا مِن قَبْلُ وَمِن ذُرِّيَّتِهِ دَاوُودَ وَسُلَيْمَانَ وَأَيُّوبَ وَيُوسُفَ وَمُوسَى وَهَارُونَ وَكَذَلِكَ نَجْزِي الْمُحْسِنِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏ما به ابراهيم ، اسحاق و يعقوب ( فرزند اسحاق ) را عطاء نموديم ( و افتخار اين دو تن هم تنها در جنبه پيغمبرزادگي نبود ، بلكه مانند پدرشان ) آن دو را ( به سوي حقيقت و خوبي ) رهنمود كرديم . پيشتر نيز نوح را ( دستگيري و به سوي حق و نيكي ) ارشاد نموديم . و از نژاد نوح ( هم كساني همچون ) داود ، سليمان ، ايّوب ، يوسف ، موسي و هارون را ( قبلاً هدايت و ارشاد كرديم ) و همان گونه ( كه ابراهيم و همه اين پيغمبران را پاداش داديم ) محسنان را ( نيز بدانچه مستحقّ باشند ) پاداش مي‌دهيم .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« كَلاًّ » و « نُوحاً » : منصوب به فعلهاي ( هَدَيْنا ) هستند . « مِنْ ذُرِّيَّتِهِ » : از تبار و نژاد او . برخي مرجع ضمير ( ه ) را ابراهيم و برخي نوح مي‌دانند .‏
 
آيه  85
‏متن آيه : ‏
‏ وَزَكَرِيَّا وَيَحْيَى وَعِيسَى وَإِلْيَاسَ كُلٌّ مِّنَ الصَّالِحِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏و زكريّا ، يحيي ، عيسي ، و الياس را ( نيز هدايت داديم و ) همه آنان از زمره صالحان ( و بندگان شايسته ما ) بودند .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« زَكَرِيَّا » : عطف بر ( هَارُونَ ) است .‏
 
آيه  86
‏متن آيه : ‏
‏ وَإِسْمَاعِيلَ وَالْيَسَعَ وَيُونُسَ وَلُوطاً وَكُلاًّ فضَّلْنَا عَلَى ا