. همچنين‌ اين‌ شيوه‌ نازل ‌كردن‌ قرآن‌ نزديكتر به‌ آن‌ است‌ كه‌ قرآن‌ را حفظ كني‌ و معاني‌ آن‌ را فراگيري‌ زيرا آنان‌ از تو هيچ‌ چيزي‌ را سؤال‌ نمي‌كنند، مگر اين‌كه‌ در دم‌ با زبان‌ وحي‌ پاسخ‌ آنها داده‌ مي‌شود «و آن‌ را به‌ترتيل‌ بر تو خوانده‌ايم‌» يعني: به‌ آرامي‌، آيتي‌ پس‌ از آيت‌ ديگر و بخشي‌ به‌دنبال ‌بخشي ‌ديگر، به‌ شيوايي‌ و روشني‌ و كمال‌ استواري‌ و محكمي‌.
يكي‌ از حكمت‌هاي‌ نازل‌ كردن‌ تدريجي‌ قرآن‌ نيز همين‌ بود زيرا رسول‌ خداص و امتشان‌ هر دو امي‌ بودند و نوشتن‌ و خواندن‌ را نمي‌شناختند پس ‌اگر قرآن‌ به‌ يكباره‌ بر ايشان‌ نازل‌ مي‌شد، قطعا حفظ و نگه‌داشت‌ آن‌ بر ايشان‌ دشوار بود، به‌علاوه‌ اين‌كه‌ مشاهده‌ گاه‌ به‌گاه‌ جبرئيل‌(ع) از سوي‌ رسول‌ اكرم‌ ص، خود از اموري‌ بود كه‌ عزم‌ آن‌ حضرت‌ ص را استوارتر گردانيده‌ و ايشان‌ را به‌ صبر و شكيبايي‌ در تبليغ‌ رسالت‌ وا مي‌داشت‌.
دومين‌ حكمت‌ نزول‌ تدريجي‌ قرآن‌، دفع‌ حرج‌ و دشواري‌ از مكلفان‌ بود زيرا اگر قرآن‌ تمامما به‌ يكباره‌ نازل‌ مي‌شد، آنها دفعتا به‌ احكام‌ بسياري‌ مكلف‌ مي‌شدند و اين‌ امر برايشان‌ سخت‌ و سنگين‌ بود.
سومين‌ حكمت‌ نزول‌ تدريجي‌ قرآن‌، تدرج‌ در قانون‌گذاري‌ بود چراكه‌ عادات‌ و روشهاي‌ جاهلي‌ چنان‌ موروثي‌ و ريشه‌دار بود كه‌ بركندن‌ آنها از نهاد جامعه‌، نياز به‌ زمان‌ كافي‌ داشت‌.
 
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="text" href="w:text:740.txt">آيه  33</a><a class="text" href="w:text:741.txt"> آيه  34</a><a class="text" href="w:text:742.txt">آيه  35</a><a class="text" href="w:text:743.txt">آيه  36</a><a class="text" href="w:text:744.txt">آيه  37</a><a class="text" href="w:text:745.txt">آيه  38</a><a class="text" href="w:text:746.txt"> آيه  39</a><a class="text" href="w:text:747.txt">آيه  40</a><a class="text" href="w:text:748.txt">آيه  41-42</a><a class="text" href="w:text:749.txt"> آيه  43</a></body></html>سوره مريم آيه  21
‏متن آيه : ‏
‏ قَالَ كَذَلِكِ قَالَ رَبُّكِ هُوَ عَلَيَّ هَيِّنٌ وَلِنَجْعَلَهُ آيَةً لِلنَّاسِ وَرَحْمَةً مِّنَّا وَكَانَ أَمْراً مَّقْضِيّاً ‏
 
‏ترجمه : ‏
«گفت‌» جبرئيل‌(ع) «فرمان‌ حق‌ چنين‌ است‌» كه‌ بي‌پدر، پسري‌ به‌ تو عنايت ‌كند «پروردگار تو فرموده‌ كه‌ اين‌ بر من‌ آسان‌ است‌» و هيچ‌ دشواريي‌ ندارد «و تا او را براي‌ مردم‌ نشانه‌اي‌ قرار دهيم‌» يعني‌: تا آن‌ طفل‌ را، يا آفرينش‌ وي‌ را بدون‌ پدر، آيه‌ و نشانه‌اي‌ براي‌ مردم‌ قرار دهيم‌ كه‌ با آن‌ به‌ كمال‌ قدرت‌ ما پي‌ برند «و رحمتي‌ از جانب‌ خويش‌» قرار دهيم‌، به‌ سبب‌ هدايت‌ و خير بسياري‌ كه‌ از جانب‌ او به‌ مردم‌ مي‌رسد زيرا هر پيامبري‌ براي‌ امتش‌ رحمتي‌ است‌ «و اين‌ كاري‌ مقدر شده‌است‌» كه‌ خداي‌ عزوجل‌ آن‌ را مقدر كرده‌، قلم‌ آن‌ را نوشته‌ و در علم‌ ازلي‌ قديم ‌وي‌ ثبت‌ شده‌ پس‌ قطعا انجام‌ يافتني‌ است‌ و هيچ‌ برگشتي‌ ندارد. يعني‌: تو اي ‌مريم‌! ناگزيري‌ كه‌ به‌ اين‌ انتخاب‌ الهي‌ براي‌ خويش‌ و بر آنچه‌ كه‌ به‌دنبال‌ آن‌ از افتراي‌ مفتريان‌ و آزار آزاردهندگان‌ پيش‌ خواهد آمد، صبر كني‌.
 
	سوره فرقان آيه  33
‏متن آيه : ‏
‏ وَلَا يَأْتُونَكَ بِمَثَلٍ إِلَّا جِئْنَاكَ بِالْحَقِّ وَأَحْسَنَ تَفْسِيراً ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و به‌نزد تو هيچ‌ مثلي‌ نمي‌آورند، مگر آن‌كه‌ ما جوابي‌ برحق‌ و نيكوتر از روي‌ تفسير، برايت‌ مي‌آوريم‌» يعني: اي‌ محمد ص! مشركان‌ هيچ‌ سؤالي‌ از سؤالهاي‌ باطل‌ كه ‌گويي‌ در بطلان‌ خود مثلي‌ است‌ و هيچ‌ حجت‌ و شبهه‌اي‌ نمي‌آورند، مگر آن‌كه‌ ما در مقابل‌ مثل‌ باطل‌ و شبهه‌ بي‌اساس‌ آنان‌، برايت‌ پاسخ‌ حق‌، راستين‌ و استواري‌ را مي‌آوريم‌ كه‌ مثلشان‌ را بي‌اثر گردانيده‌ و آن‌ را دفع‌ و نابود مي‌كند و اين‌ پاسخ‌ ما از نظر بياني‌ رساتر و از نظر معني‌ نيكوتر است‌، به‌گونه‌اي‌ كه‌ شبهه‌ و مشكلي‌ را كه ‌برايت‌ آورده‌اند، از درون‌ مي‌شكافد و آن‌ را دفع‌ مي‌كند چنان‌كه‌ در دفع‌ شبهه ‌نزول‌ تدريجي‌ قرآن‌، پاسخ‌ منطقي‌ و محكم‌ خود را دريافت‌ كردند.
	سوره فرقان آيه  34
‏متن آيه : ‏
‏ الَّذِينَ يُحْشَرُونَ عَلَى وُجُوهِهِمْ إِلَى جَهَنَّمَ أُوْلَئِكَ شَرٌّ مَّكَاناً وَأَضَلُّ سَبِيلاً ‏
 
‏ترجمه : ‏
«كساني‌ كه‌ به‌ روي‌ درافتاده‌ به‌سوي‌ جهنم‌ حشر مي‌شوند، اينان‌ بدترين‌ جاي‌ و گم‌ترين‌ راه‌ را دارند» يعني: آنچه‌ مشركان‌ را به‌ طرح‌ اين‌ شبهات‌ وامي‌دارد اين ‌است‌ كه‌ آنان‌ جايگاه‌ و منزلت‌ پيامبر اسلام‌ ص را حقير پنداشته‌ و راه‌ صواب‌ او را گمراهي‌ مي‌پندارند در حالي‌كه‌ اگر به‌ ديده‌ انصاف‌ بنگرند در مي‌يابند كه‌ آنان ‌خود در جايگاه‌ و منزلت‌ و راه‌ و روش‌ و بازگشتگاه‌ خود، بسي‌ حقير و گم‌ كرده‌ راهند! و اين‌ نكوهشي‌ سخت‌ براي‌ آنان‌ است‌. در حديث‌ شريف‌ آمده‌ است: «مردم ‌در روز قيامت‌ در سه‌ گروه‌ حشر مي‌شوند: گروهي‌ پياده‌، گروهي‌ سواره‌ و گروهي ‌به‌ روي‌ افتاده‌. سؤال‌ شد: يا رسول‌الله! چگونه‌ به‌ روي‌ افتاده‌ محشور مي‌شوند؟ فرمودند: همان‌ ذاتي‌ كه‌ آنان‌ را بر پاهايشان‌ روان‌ مي‌گرداند، بر اين‌ امر نيز تواناست‌ كه‌ آنان‌ را بر چهره‌هايشان‌ روان‌ گرداند...».
	سوره فرقان آيه  35
‏متن آيه : ‏
‏ وَلَقَدْ آتَيْنَا مُوسَى الْكِتَابَ وَجَعَلْنَا مَعَهُ أَخَاهُ هَارُونَ وَزِيراً ‏
 
‏ترجمه :
 ‏«و به‌ يقين‌ ما به‌ موسي‌ كتاب‌ داديم‌» يعني: به‌ او تورات‌ را عطا كرديم‌ چنان‌كه‌ به‌ تو قرآن‌ را عطا كرديم‌ پس‌ تو در امر رسالت‌ پديده‌ نودرآمدي‌ نيستي‌ و كتابت‌ اولين‌ كتاب‌ آسماني‌ نيست‌ «و برادرش‌ هارون‌ را همراه‌ او وزيرش‌ گردانيديم‌» وزير: دستيار، همكار، ياور و مشاور است‌، با آن‌كه‌ هارون‌ پيامبر نيز بود. پس‌ اي‌ محمد ص! دستيار موسي‌(ع) وزيري‌ از فرشتگان‌ نبود چنان‌كه‌ مشركان‌ از تو اين‌ رامي‌طلبند.
	سوره فرقان آيه  36
‏متن آيه : ‏
‏ فَقُلْنَا اذْهَبَا إِلَى الْقَوْمِ الَّذِينَ كَذَّبُوا بِآيَاتِنَا فَدَمَّرْنَاهُمْ تَدْمِيراً ‏
 
‏ترجمه : ‏
«پس‌ گفتيم: هر دو به‌سوي‌ قومي‌ كه‌ آيات‌ ما را دروغ‌ انگاشته‌اند، برويد» هرچند كه‌ تكذيب‌ از سوي‌ فرعون‌ و قومش‌ در هنگام‌ صدور فرمان‌ خداي‌ متعال‌ به‌ رسالت ‌موسي‌ و هارون علیهماالسلام سر نزد بلكه‌ تكذيب‌ آنان‌ بعد از فرستادن‌ ايشان‌ روي‌ داد اما مراد اين‌ است: به‌سوي‌ فرعون‌ و قومش‌ كه‌ سرانجام‌ آيات‌ ما را دروغ‌ مي‌انگارند، برويد. آيات: همان‌ معجزات‌ و نشانه‌هاي‌ نه‌گانه‌اي‌ است‌ كه‌ ذكر آنها گذشت‌. «آن‌گاه‌ آنان‌ را به‌سختي‌ نابود ساختيم‌» يعني: پس‌ موسي‌ و هارون‌ علیهماالسلام به‌سو