شب‌ چون‌ فروپوشاند» با تاريكي‌ خود آنچه‌ را كه‌ با روز روشن‌ بود.
 
	سوره ليل آيه  2

‏متن آيه : ‏

‏ وَالنَّهَارِ إِذَا تَجَلَّى ‏

 

‏ترجمه : ‏
«و سوگند به‌ روز چون‌ جلوه‌گري‌ كند» و از پرده‌ شب‌ بيرون‌ آيد زيرا با از بين‌ رفتن ‌تاريكي‌ شب‌، روز آشكار مي‌شود.
 
	سوره ليل آيه  3

‏متن آيه : ‏

‏ وَمَا خَلَقَ الذَّكَرَ وَالْأُنثَى ‏

 

‏ترجمه : ‏
«و سوگند به‌ آن‌ كه‌ نر و ماده» يعني: دو جنس‌ مذكر و مؤنث‌ از بني‌آدم‌ و غير آنان‌ «را آفريد».
	سوره ليل آيه  4

‏متن آيه : ‏

‏ إِنَّ سَعْيَكُمْ لَشَتَّى ‏

 

‏ترجمه : ‏
ابن‌كثير مي‌گويد: چون‌ قسم‌ به‌ اشياي‌ متضاده‌ بود پس‌ مقسم‌عليه‌ يعني‌ جواب ‌قسم‌ نيز متضاد است‌، از اين‌ جهت‌ فرمود: «كه‌ همانا كوشش‌ شما پراكنده ‌است» يعني: عمل‌ شما نيز مختلف‌ و متضاد است‌؛ برخي‌ از آن‌ خير و برخي‌ از آن‌ شر است‌، برخي‌ از آن‌ براي‌ بهشت‌ و برخي‌ از آن‌ براي‌ دوزخ‌ است‌، كسي‌ در نجات ‌نفس‌ خود سعي‌ و تلاش‌ دارد و كسي‌ هم‌ در نابودي‌ آن‌.
 
	سوره أنبياء آيه  102
‏متن آيه : ‏
‏ لَا يَسْمَعُونَ حَسِيسَهَا وَهُمْ فِي مَا اشْتَهَتْ أَنفُسُهُمْ خَالِدُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«صداي‌ آن‌ را نمي‌شنوند» حس‌ و حسيس: صدايي‌ است‌ كه‌ آن‌ را از چيزي ‌مي‌شنوي‌ كه‌ از نزديكت‌ عبور كند «و آنان‌ در آنچه‌ نفسهايشان‌ خواهش‌ داشته ‌باشد، جاودانند» آري‌! دلها به‌سوي‌ نعمتهاي‌ بهشت‌ كشش‌ يافته‌ و چشمها از ديدن ‌آنها لذت‌ مي‌برند.
 
	سوره ليل آيه  5

‏متن آيه : ‏

‏ فَأَمَّا مَن أَعْطَى وَاتَّقَى ‏

 

‏ترجمه : ‏
«اما هر كس‌ عطا كرد» مالش‌ را در راههاي‌ خير «و پرهيزكاري‌ نمود» از محرماتي‌ كه‌ خداوند(ج) از آنها نهي‌ نموده‌ است‌؛
 
	سوره ليل آيه  6

‏متن آيه : ‏

‏ وَصَدَّقَ بِالْحُسْنَى ‏

 

‏ترجمه : ‏
«و باور داشت‌ وعده‌ نيك‌ الهي‌ را» در مورد اين‌كه‌ برايش‌ در عوض‌ آنچه‌ كه ‌انفاق‌ كرده‌ است‌، پاداش‌ نيك‌ مي‌دهد. يا باور داشت‌ آيين‌ پسنديده‌ اسلام‌ را. يا باور داشت‌ پاداش‌ نيكوتر را كه‌ بهشت‌ است‌. يا باور داشت‌ كلمه‌ نيكوتر را كه ‌(لا اله ‌الا الله) است‌؛
 
	سوره ليل آيه  7

‏متن آيه : ‏

‏ فَسَنُيَسِّرُهُ لِلْيُسْرَى ‏

 

‏ترجمه : ‏
«پس‌ زودا كه‌ راهش‌ را به‌سوي‌ خير و آساني‌ هموار كنيم» يعني: به‌ زودي‌ او را به ‌انفاق‌ در راه‌ خير و عمل‌ به‌ طاعت‌ خويش‌ توفيق‌ مي‌دهيم‌ و اسباب‌ آن‌ را برايش‌ آماده‌ و راهش‌ را به‌ رويش‌ هموار مي‌كنيم‌.
مفسران‌ در بيان‌ سبب‌ نزول‌ گفته‌اند: اين‌ آيات‌ در باره‌ ابوبكر صديق‌(رض) نازل ‌شد زيرا او شش‌ نفر از مؤمناني‌ را كه‌ در دست‌ مشركان‌ مكه‌ اسير بودند و در راه‌ خدا(ج) عذاب‌ و شكنجه‌ مي‌ديدند، خريد و آزادشان‌ كرد.
 
	سوره ليل آيه  8

‏متن آيه : ‏

‏ وَأَمَّا مَن بَخِلَ وَاسْتَغْنَى ‏

 

‏ترجمه : ‏
«و اما هر كس‌ بخل‌ ورزيد» به‌ مال‌ خويش‌ و آن‌ را در راه‌ خير بذل‌ و بخشش ‌نكرد «و خود را بي‌نياز شمرد» از مزد و ثواب‌ و با وابستگي‌ به‌ شهوات‌ دنيا از نعمتهاي‌ آخرت‌ بي‌نيازي‌ جست‌، يا خود را از پروردگارش‌ بي‌نياز شمرد و از او پروا نكرد؛
 
	سوره ليل آيه  9

‏متن آيه : ‏

‏ وَكَذَّبَ بِالْحُسْنَى ‏

 

‏ترجمه : ‏
«و وعده‌ نيك‌ را دروغ‌ انگاشت» يعني: اين‌ وعده‌ را كه‌ خداوند(ج) در عوض ‌انفاقش‌ به‌ او در آخرت‌ پاداش‌ نيكوتري‌ مي‌بخشد، يا اسلام‌، يا بهشت‌ را دروغ‌ انگاشت‌؛
 
سوره ليل آيه  10

‏متن آيه : ‏

‏ فَسَنُيَسِّرُهُ لِلْعُسْرَى ‏

 

‏ترجمه : ‏
«به‌ زودي‌ راهش‌ را به‌سوي‌ شر و دشواري‌ هموار كنيم» يعني: او را براي‌ خصلت ‌دشواري‌ آماده‌ كرده‌ و راه‌ آن‌ را بر رويش‌ هموار مي‌كنيم‌، به‌ اين‌ ترتيب‌ كه‌ اسباب ‌خير و صلاح‌ بر او دشوار شده‌ و از انجام ‌دادن‌ آنها سست‌ و ناتوان‌ مي‌گردد و خود اين‌ امر، او را به‌ دوزخ‌ كه‌ سراي‌ دشواري‌ است‌، مي‌كشاند. در حديث‌ شريف‌ به‌ روايت‌ بخاري‌ و مسلم‌ از علي‌بن‌ابي‌طالب‌(رض) آمده‌است‌ كه‌ گفت: بارسول‌ خدا ص در تشييع‌ جنازه‌اي‌ حضور داشتيم‌ پس‌ فرمودند: «هيچ‌ كس‌ از شما نيست‌ مگر اين‌ كه‌ قطعا جايگاهش‌ از بهشت‌ و جايگاهش‌ از دوزخ‌ نوشته‌ شده‌ است‌. اصحاب‌ گفتند: يا رسول‌الله! «حالا كه‌ همه ‌چيز نوشته‌ شده‌ است» آيا ما بر آن‌ تكيه‌ نكنيم‌ (و از عمل‌ دست‌ نكشيم)؟ فرمودند: خير! عمل‌ كنيد زيرا هركس‌ براي‌ همان‌ چيزي‌ آماده‌ ساخته‌ شده‌ كه‌ براي‌ آن‌ آفريده‌ شده ‌است‌ پس‌ هر كس‌ از اهل‌ سعادت‌ باشد، براي‌ عمل‌ اهل‌ سعادت‌ آماده‌ ساخته‌ مي‌شود و هر كس‌از اهل‌ شقاوت‌ باشد، براي‌ عمل‌ اهل‌ شقاوت‌ آماده‌ ساخته‌ مي‌شود». سپس‌ اين‌ آيات‌ را تلاوت‌ نمودند: (‏ فَأَمَّا مَن أَعْطَى وَاتَّقَى ‏‏5 وَصَدَّقَ بِالْحُسْنَى ‏)تا(‏ فَسَنُيَسِّرُهُ لِلْعُسْرَى ‏).
ابن‌عباس‌ در بيان‌ سبب‌ نزول‌ مي‌گويد: اين‌ آيات‌ درباره‌ اميه ‌بن‌ خلف‌ نازل‌ شد.
 
سوره ليل آيه  11

‏متن آيه : ‏

‏ وَمَا يُغْنِي عَنْهُ مَالُهُ إِذَا تَرَدَّى ‏

 

‏ترجمه : ‏
«و آن‌گاه‌ كه‌ نگونسار افتد» يعني: هلاك‌ گردد و در جهنم‌ فروافتد «ديگر مال ‌او» كه‌ بدان‌ بخل‌ ورزيده ‌است‌ «به‌ كارش‌ نمي‌آيد» زيرا او در مالي‌ كه‌ پشت‌ سر خود به‌جا مي‌گذارد، هيچ‌ مزد و بهره‌اي‌ ندارد مگر اين‌كه‌ آن‌ مال‌ را براي‌ فرزندان ‌نيازمند خود باقي‌ گذاشته ‌باشد. پس‌ آنچه‌ كه‌ در روز قيامت‌ به‌ او نفع‌ مي‌رساند، همان‌ مالي‌ است‌ كه‌ با انفاقش‌ در راه‌ خير، آن‌ را براي‌ خود پيش‌ فرستاده ‌است‌.
 
	سوره ليل آيه  12

‏متن آيه : ‏

‏ إِنَّ عَلَيْنَا لَلْهُدَى ‏

 

‏ترجمه : ‏
«بي‌گمان‌ هدايت» و نمايان‌ ساختن‌ راه‌ آن‌ «بر ماست» فراء مي‌گويد: «هركس‌ به‌ راه‌ هدايت‌ روان‌ شد، راهنمايي‌ او بر خداست‌ پس‌ هر كس‌ خدا(ج) را بجويد، او بر راه‌ است‌ و هر كس‌ او را بخواهد، به‌سويش‌ راه‌ مي‌يابد». آري‌! مثلي ‌است‌ معروف‌ كه‌ جوينده‌، يابنده‌ بود.
 
	سوره ليل آيه  13

‏متن آيه : ‏

‏ وَإِنَّ لَنَا لَلْآخِرَةَ وَالْأُولَى ‏

 

‏ترجمه : ‏
«و بي‌گمان‌ آخرت‌ و دنيا از آن‌ ما است» يعني: هر چه‌ در آخرت‌ و هر چه‌ در دنياست‌ از آن‌ ما است‌ پس‌ هر گونه‌ كه‌ بخواهيم‌، با آن‌ تصرف‌ مي‌كنيم‌.
	سوره ليل آيه  14

‏متن آيه : ‏

‏ فَأَنذَرْتُكُمْ نَاراً تَلَظَّى ‏

 

‏ترجمه : ‏
«پس‌ شما را از آتشي‌ كه‌ زبانه‌ مي‌كشد» يعني: از آتش‌ دوزخ‌ «هشدار دادم».
 
	‏‏سوره أنبياء آيه  103
‏متن آيه : ‏
‏ لَا يَحْزُنُهُمُ الْفَزَعُ الْأَكْبَرُ وَتَتَلَقَّاهُمُ الْمَلَائِكَةُ هَذَا يَوْمُكُمُ الَّذِي كُنتُمْ تُوعَدُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏