رجمه : ‏
«بلكه‌ انسان‌ بر نفس‌ خود بصير است» و حقيقت‌ ايمان‌ يا كفر، طاعت‌ يا معصيت‌ و استقامت‌ يا انحرافي‌ كه‌ او بر آن‌ بوده‌ است‌ را مي‌داند. به‌قولي‌ معني‌ اين ‌است: بلكه‌ اعضا و اندامهاي‌ انسان‌ عليه‌ او گواهند.
 
	سوره قيامة آيه  15
‏متن آيه : ‏
‏ وَلَوْ أَلْقَى مَعَاذِيرَهُ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«هرچند عذرهاي‌ خود را در ميان‌ آورد» يعني: هر چند عذرها پيشكش‌ كرده‌ و از خود حجت‌ بنمايد و دفاع‌ كند، آن‌ عذرآوريها به‌ حالش‌ هيچ‌ سودي‌ نمي‌كند زيرا عليه‌ او شواهدي‌ اقامه‌ مي‌شود كه‌ عذرهاي‌ دروغينش‌ را برملا مي‌سازد. يا معني ‌اين‌ است: هرچند انسان‌ براي‌ دفاع‌ از خود عذرهايي‌ بتراشد اما او بر خويشتن ‌خويش‌ بيناست‌ و خودش‌ را خوب‌ مي‌شناسد. مجاهد مي‌گويد: «عذرهاي‌ انسان‌، عبارت‌ از حجتهاي‌ وي‌ است‌». ابن‌كثير مي‌گويد: «صحيح‌ قول‌ مجاهد و اصحاب ‌وي‌ است‌».
 
	سوره قيامة آيه  16
‏متن آيه : ‏
‏ لَا تُحَرِّكْ بِهِ لِسَانَكَ لِتَعْجَلَ بِهِ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«زبانت‌ را به‌ بازخواني‌ وحي‌ نجنبان‌ كه‌ در كار آن‌ شتاب‌ كني» مفسران‌ در بيان ‌سبب‌ نزول‌ گفته‌اند: رسول‌ خدا ص در هنگام‌ نزول‌ وحي‌ پيش‌ از آن‌كه‌ جبرئيل‌ (ع)از خواندن‌ آن‌ فارغ‌ شود، به‌ خاطر حرص‌ و اشتياقي‌ كه‌ بر حفظ و نگهداري‌ قرآن‌ داشتند، لبها و زبان‌ خود را براي‌ تكرار آن‌ مي‌جنبانيدند، همان‌ بود كه‌ اين‌ آيه ‌نازل‌ شد. يعني: زبان‌ خويش‌ را در هنگام‌ القاي‌ وحي‌ به‌ تكرار كردن‌ قرآن‌ نجنبان ‌تا آن‌ را از بيم‌ آن‌كه‌ مبادا از خاطرت‌ برود، به‌ شتاب‌ فراگيري‌.
 
	سوره قيامة آيه  17
‏متن آيه : ‏
‏ إِنَّ عَلَيْنَا جَمْعَهُ وَقُرْآنَهُ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«زيرا گردآوري‌ آن» در سينه‌ات‌ «بر عهده‌ ماست» پس‌ بدان‌ كه‌ چيزي‌ از آن‌ از خاطرت‌ نمي‌رود «و بازخواني‌ آن» يعني: پايدار ساختن‌ تكرار و خواندن‌ آن‌ بر زبانت‌ به‌ وجهي‌ درست‌ و استوار نيز بر عهده‌ ماست‌.
	سوره أنبياء آيه  54
‏متن آيه : ‏
‏ قَالَ لَقَدْ كُنتُمْ أَنتُمْ وَآبَاؤُكُمْ فِي ضَلَالٍ مُّبِينٍ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«گفت: قطعا شما و پدرانتان‌ در گمراهي‌ آشكاري‌ بوديد» از راه‌ حق‌ و اين‌ انحراف ‌و كجروي‌ شما بر هيچ‌ صاحب‌ عقل‌ و بصيرتي‌ پنهان‌ نيست‌.
بايد دانست‌ كه‌ مقلدان‌ اهل‌ اسلام‌ نيز ـ چنانچه‌ بر دريافت‌ مستدل‌ احكام‌ از كتاب‌ و سنت‌ قادر باشند ولي‌ در عين‌حال‌ به‌ پيروي‌ بي‌دليل‌ از پيشينيانشان‌ اكتفا ورزند ـ نوعي‌ شباهت‌ به‌ اين‌ گروه‌ دارند و به‌سبب‌ اين‌ شباهت‌ است‌ كه‌ اگر كسي‌حكمي‌ را ـ حتي‌ با پشتوانه‌ برهان‌ و دليل‌ روشن‌ و آشكار ـ به‌ آنها ابلاغ‌ كند، آن‌را رد كرده‌ و از تقليد خويش‌ دفاع‌ مي‌كنند.
	سوره قيامة آيه  18
‏متن آيه : ‏
‏ فَإِذَا قَرَأْنَاهُ فَاتَّبِعْ قُرْآنَهُ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«پس‌ چون‌ آن‌ را بخوانيم» يعني: چون‌ خواندن‌ قرآن‌ را بر تو به‌ زبان‌ جبرئيل‌(ع) تمام‌ گردانيم‌؛ «از خواندن‌ آن‌ پيروي‌ كن» يعني: به‌ خواندن‌ جبرئيل‌(ع) گوش‌ فراده‌ و سر تا پا به‌ او توجه‌ كن‌.
 
	سوره قيامة آيه  19
‏متن آيه : ‏
‏ ثُمَّ إِنَّ عَلَيْنَا بَيَانَهُ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«سپس‌ بيان‌ آن‌ برعهده‌ ماست» يعني: تفسير حلال‌ و حرام‌ و بيان‌ مسائل ‌مشكله‌ آن‌ بر عهده‌ ما است‌ و ما اين‌ معاني‌ را ـ آنچنان‌ كه‌ اراده‌ كرده‌ و مشروع‌ گردانيده‌ايم‌ ـ به‌ تو الهام‌ مي‌كنيم‌. لذا رسول‌ خدا ص پس‌ از نزول‌ اين‌ آيات ‌در هنگام‌ فرود آمدن‌ جبرئيل‌(ع) براي‌ رساندن‌ وحي‌، به‌ او گوش‌ مي‌سپردند و چون ‌از نزد ايشان‌ مي‌رفت‌، بي‌دغدغه‌ آيات‌ وحي‌ را ـ چنان‌كه‌ خداوند متعال‌ به‌ ايشان ‌وعده‌ داده‌ بود ـ مي‌خواندند. شاه‌ ولي‌الله دهلوي‌ مي‌گويد: «معني‌ آيه‌ نزد بنده ‌اين‌ است‌ كه: هرآينه‌ جمع‌ كردن‌ قرآن‌ در مصاحف‌ و حفظ و قرائت‌ آن‌ عصرا بعد عصر بر ما وعده‌ لازم‌ است‌ و الله تعالي‌ توضيح‌ و تفسير معاني‌ آن‌ را بر دست ‌شيخين‌ «بخاري‌ و مسلم» رضي‌الله عنهما جمع‌ كرده‌ و در هر زماني قاريان‌ را توفيق‌ داد كه‌ حافظ شوند و قرآن‌ را به‌ تجويد بخوانند و در هر زماني‌ مفسران‌ را توفيق‌ داد كه‌ در تفسير آن‌ سعي‌ نمايند ـ و الله اعلم‌»[1]. كلمه‌ «ثم‌» دليل‌ بر جواز تأخير بيان‌ از وقت‌ خطاب‌ است‌.
آن‌گاه‌ سياق‌ قرآني‌ بيان‌ حال‌ سابق‌ انسان‌ منكر رستاخيز را اين‌چنين‌ دنبال ‌مي‌كند:
 
[1] عباراتي‌ را كه‌ از شاه‌ ولي‌الله  دهلوي: در اين‌ تفسير شريف‌ نقل‌ كرده‌ام‌، همراه‌ با ويراستاري ‌است‌.﴿ سوره‌ قیامت ﴾
مکی‌ است‌ و داراي‌ (40) آیه است.
 
وجه‌ تسميه: اين‌ سوره‌ بدين‌ سبب‌ «قيامت‌» ناميده‌ شده‌ كه‌ با سوگند الهي‌ به‌قيامت‌ آغاز گرديده‌ است‌ تا شأن‌ آن‌ را بزرگ‌ نموده‌ و بر وقوع‌ حتمي‌ و رد بر منكران‌ آن‌ تأكيد گذاشته‌ باشد.
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="text" href="w:text:3544.txt"> آيه  20</a><a class="text" href="w:text:3545.txt">آيه  21</a><a class="text" href="w:text:3546.txt">آيه  22</a><a class="text" href="w:text:3547.txt"> آيه  23</a><a class="text" href="w:text:3548.txt">آيه  24</a><a class="text" href="w:text:3549.txt"> آيه  25</a><a class="text" href="w:text:3550.txt">آيه  26</a><a class="text" href="w:text:3551.txt">آيه  27</a><a class="text" href="w:text:3552.txt">آيه  28</a><a class="text" href="w:text:3553.txt">آيه  29</a><a class="text" href="w:text:3554.txt">آيه  30</a><a class="text" href="w:text:3555.txt">آيه  31</a><a class="text" href="w:text:3556.txt">آيه  32</a><a class="text" href="w:text:3557.txt">آيه  33</a><a class="text" href="w:text:3558.txt">آيه  34-35</a><a class="text" href="w:text:3559.txt">آيه  36</a><a class="text" href="w:text:3560.txt">آيه  37</a><a class="text" href="w:text:3561.txt">آيه  38</a><a class="text" href="w:text:3562.txt">آيه  39</a><a class="text" href="w:text:3563.txt">آيه  40</a><a class="text" href="w:text:3564.txt"> آيه  1</a><a class="text" href="w:text:3565.txt">آيه  2</a><a class="text" href="w:text:3566.txt"> آيه  3</a><a class="text" href="w:text:3567.txt">آيه  4</a><a class="text" href="w:text:3568.txt">آيه  5</a><a class="text" href="w:text:3569.txt">وجه‌ تسميه: ﴿ سوره‌ انسان ﴾</a></body></html>سوره قيامة آيه  20
‏متن آيه : ‏
‏ كَلَّا بَلْ تُحِبُّونَ الْعَاجِلَةَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«حاشا و كلا» نه‌! هرگز نه‌! «حق‌ اين‌ است‌ كه‌ بهره‌ زودياب‌ دنيوي‌ را دوست ‌مي‌داريد» و همين‌ عامل‌ است‌ كه‌ شما را به‌ تكذيب‌ روز قيامت‌ و مخالفت‌ با وحي ‌و قرآن‌ و پيامبر ص وا مي‌دارد. كلا: مفيد ردع‌ يعني‌ زجر و توبيخ‌ و بازداشتن‌ از انكار آخرت‌ است‌. پس‌ اين‌ آيه‌ هشداري‌ است‌ به‌ انسان‌ كه‌ نبايد به‌ دنياي‌ زودگذر فريفته‌ شود و ترغيبي‌ است‌ بر شكيبايي‌، تأمل‌، تحمل‌ و حوصله‌مندي‌.
 
	سوره قيامة آيه  21
‏متن آيه : ‏
‏ وَتَذَرُونَ الْآخِرَةَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و» حق‌ اين‌ است‌ كه‌ «آخرت‌ را» با نعمت‌هاي‌ آن‌ «فرو مي‌گذاريد» و براي ‌آن‌ كار نمي‌كنيد. پس‌ آنچه‌ كه‌ شما را از كاركردن‌ براي‌ آخ