‌ خداوند(ج) مي‌باشد و نيز اين‌ حديث‌ شريف: «قد تدخل‌ الرجل‌ العين‌ في‌القبر، وتدخل‌ الجمل‌ القدر:  گاهي‌ چشم‌ زدن‌ مرد را در قبر داخل‌ مي‌كند و شتر رادر ديگ‌». حسن‌ بصري‌ مي‌گويد: «دواي‌ چشم‌ زخم‌، خواندن‌ اين‌ آيه‌ است‌».
اما ابن‌قتيبه‌ در معني‌ مراد آيه‌ مي‌گويد: «مراد آيه‌ اين‌ نيست‌ كه‌ آنان‌ تو را چشم‌ مي‌زنند آن‌ گونه‌ كه‌ چشم‌زن‌ چيزي‌ را كه‌ از روي‌ شگفتي‌ بدان‌ بنگرد، به‌ چشم‌ مي‌زند بلكه‌ مراد اين‌ است‌ كه‌ چون‌ تو قرآن‌ مي‌خواني‌، به‌سويت‌ نگاهي‌ تند و آلوده‌ به‌ دشمني‌ و نفرت‌ مي‌افگنند كه‌ نزديك‌ است‌ نگاهشان‌ تو را فروافگند». و از نظر ابن‌كثير معني‌ اين‌ است: «كفار به‌ سبب‌ بغض‌ و دشمني‌اي‌ كه‌ عليه‌ تو دارند، بر تو حسد مي‌وزند چنانچه‌ خداي‌ عزوجل‌ تو را نگه‌ ندارد و از آنان‌ حمايتت ‌نكند». «و مي‌گويند» كفار از سر حسادت‌ و دشمني‌ «هرآينه‌ اين‌ پيامبر ديوانه‌ است» به‌ سبب‌ اين‌ قرآني‌ كه‌ آورده‌ است‌.
 
سوره قلم آيه  52
‏متن آيه : ‏
‏ وَمَا هُوَ إِلَّا ذِكْرٌ لِّلْعَالَمِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و حال‌ آن‌كه‌ قرآن‌ جز پندي‌ براي‌ جهانيان» اعم‌ از جن‌ و انس‌ «نيست» لذا نه‌ فقط به‌ سبب‌ آن‌ جنون‌ دست‌ نمي‌دهد بلكه‌ قرآن‌ سبب‌ تكامل‌ عقل‌ و فهم‌ انسان‌ مؤمن‌ نيز مي‌گردد. بيضاوي‌ مي‌گويد: «چون‌ كافران‌ به‌ خاطر قرآن‌ رسول‌ خدا ص را ديوانه‌ خواندند. پس‌ حق‌ تعالي‌ روشن‌ كرد كه‌ قرآن‌ موعظه‌ و پندي‌ است‌ عام‌ كه ‌آن‌ را جز كسي‌ كه‌ عقل‌ تام‌ و كامل‌ و انديشه‌ محكم‌ و متيني‌ داشته‌ باشد، درك‌ و دريافت‌ نمي‌كند لذا كساني‌ كه‌ اين‌ سخن‌ را درباره‌ قرآن‌ مي‌گويند، خود جاهل‌ ونابخردند».سوره حاقة آيه  1
‏متن آيه : ‏
‏ الْحَاقَّةُ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«حاقه» يعني: قيامتي‌ كه‌ آمدن‌ آن‌ حق‌ و ثابت‌ است‌ و هيچ‌ شك‌ و ترديدي ‌در وقوع‌ آن‌ وجود ندارد، كار حساب‌ و جزا در آن‌ تحقق‌ مي‌پذيرد و حقايق‌ در آن‌ آشكار مي‌شود.
 
	سوره حاقة آيه  2
‏متن آيه : ‏
‏ مَا الْحَاقَّةُ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«آن‌ حاقه‌ چيست‌؟» يعني: قيامت‌ در حال‌ يا اوصاف‌ خود چه‌ چيزي‌ است‌؟ اسم‌ ظاهر به‌ جاي‌ ضمير نهاده‌ شد، براي‌ تفخيم‌ و بزرگ‌ نمودن‌ شأن‌ قيامت‌ و انعكاس‌ هول‌ و هراس‌ آن‌.
	سوره حاقة آيه  3
‏متن آيه : ‏
‏ وَمَا أَدْرَاكَ مَا الْحَاقَّةُ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و چه‌ چيز تو را آگاه‌ كرد كه‌ حاقه‌ چيست‌؟» اين‌ تعبير بيانگر آن‌ است‌ كه‌ قيامت‌ از دايره‌ علم‌ و آگاهي‌ مخلوقات‌ خارج‌ است‌. يعني: اي‌ پيامبر! تو كنه‌ و حقيقت ‌قيامت‌ را نمي‌داني‌ زيرا قيامت‌ بزرگتر از آن‌ است‌ كه‌ كسي‌ از مخلوقات‌ حقيقت‌ آن‌را بداند. پس‌ جمله‌ (‏ وَمَا أَدْرَاكَ) براي‌ افزودن‌ بر عظمت‌ شأن‌ قيامت‌ است‌. يحي‌بن‌سلام‌ مي‌گويد: «به‌ من‌ خبر رسيده‌ كه‌ خداوند(ج) پيامبرش‌ صرا از مضمون‌ همه ‌عباراتي‌ كه‌ در قرآن‌ به‌ لفظ:  (‏ وَمَا أَدْرَاكَ)آمده‌ است‌، آگاه‌ كرده‌ است‌ اما عباراتي‌كه‌ به‌ لفظ:  (‏ وَمَا يَدْرَيكَ) آمده‌ است‌، از جمله‌ اموري‌ است‌ كه‌ پيامبر ص نسبت‌ به ‌آنها علمي‌ ندارد».
 
سوره حاقة آيه  4
‏متن آيه : ‏
‏ كَذَّبَتْ ثَمُودُ وَعَادٌ بِالْقَارِعَةِ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«ثمود و عاد قارعه‌ را دروغ‌ شمردند» قارعه: به‌ معني‌ در هم‌ كوبنده‌؛ همان ‌قيامت‌ است‌ زيرا قيامت‌ مردم‌ را با هول‌ و هراسهايش‌ و مواد و موجوادت‌ را با انفجار خود درهم‌ مي‌كوبد.
	سوره حاقة آيه  5
‏متن آيه : ‏
‏ فَأَمَّا ثَمُودُ فَأُهْلِكُوا بِالطَّاغِيَةِ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«اما ثمود، پس‌ با طاغيه‌ هلاك‌ ساخته‌ شدند» ثمود قوم‌ صالح‌(ع) بودند. طاغيه: فريادي‌ است‌ تند و مرگبار كه‌ سخت‌ قوي‌ و نابود كننده‌ است‌.
 
	سوره حاقة آيه  6
‏متن آيه : ‏
‏ وَأَمَّا عَادٌ فَأُهْلِكُوا بِرِيحٍ صَرْصَرٍ عَاتِيَةٍ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و اما عاد، پس‌ با تندباد سخت‌ سرد و بنيان‌ كني‌ به‌ نابودي‌ كشيده‌ شدند» عاد: قوم‌ هود(ع) اند. باد صرصر: بادي‌ است‌ سخت‌ سرد. عاتيه: بسيار سركش‌ و سخت‌ نيرومند به‌ سبب‌ شدت‌ وزش‌، طول‌ زمان‌ و شدت‌ سردي‌ خود.
 
	سوره حاقة آيه  7
‏متن آيه : ‏
‏ سَخَّرَهَا عَلَيْهِمْ سَبْعَ لَيَالٍ وَثَمَانِيَةَ أَيَّامٍ حُسُوماً فَتَرَى الْقَوْمَ فِيهَا صَرْعَى كَأَنَّهُمْ أَعْجَازُ نَخْلٍ خَاوِيَةٍ ‏
 
‏ترجمه : ‏«خداوند آن‌ را هفت‌ شب‌ و هشت‌ روز بر آنان‌ برگماشت» يعني: آن‌ باد صرصر را در طول‌ آن‌ مدت‌ به‌ طور مستمر و پيوسته‌ بر آنان‌ فرستاد به‌ گونه‌اي‌ كه‌ نه‌ قطع ‌مي‌شد و نه‌ آرام‌ مي‌گرفت‌. محلي‌ مي‌گويد: «آغاز آن‌ صبحگاه‌ روز چهارشنبه‌ بيست‌ و دوم‌ ماه‌ شوال‌ در پايان‌ زمستان‌ بود». «حسوم‌ بود» يعني: آن‌ باد صرصر نابودكننده‌ و از بيخ‌ بر كننده‌، نحس‌ و بنيان‌كن‌، يا پي‌درپي‌ بود «پس ‌مي‌ديدي» اي‌ بيننده‌! اگر در آنجا حاضر مي‌بودي‌ «آن‌ قوم‌ را در آن» يعني: در آن‌ روزها و شب‌ها، يا در ديارشان‌؛ «از پا در افتاده» بر زمين‌، بي‌جان‌ و مرده ‌«گويي‌ آنان‌ خرمابناني‌ هستند ريشه‌كن‌ شده» يعني: گويي‌ آنان‌ تنه‌هاي‌ فروافتاده‌ درختان‌ خرما هستند، يا درختان‌ خرمايي‌ هستند كه‌ از كهنه‌گي‌ و فرسودگي ‌فروافتاده‌ و بر هم‌ شده‌اند.
 
	سوره حاقة آيه  8
‏متن آيه : ‏
‏ فَهَلْ تَرَى لَهُم مِّن بَاقِيَةٍ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«پس‌ آيا از آنان‌ هيچ‌ بازمانده‌اي‌ مي‌بيني‌؟» يعني: گروهي‌ يا شخصي‌ را از آنان‌ می‌بيني‌ كه‌ باقي‌ مانده‌ باشد؟ هرگز! زيرا هيچ‌ كس‌ از آنان‌ باقي‌ نماند.
 
	سوره كهف آيه  93
‏متن آيه : ‏
‏ حَتَّى إِذَا بَلَغَ بَيْنَ السَّدَّيْنِ وَجَدَ مِن دُونِهِمَا قَوْماً لَّا يَكَادُونَ يَفْقَهُونَ قَوْلاً ‏
 
‏ترجمه : ‏
«تا وقتي‌ كه‌ به‌ ميان‌ دو سد رسيد» به‌قولي‌: اين‌ دو سد، دو كوه‌ در ناحيه ‌ارمنستان‌ و آذربايجان‌ است‌ «در وراي‌ آن‌ دو سد قومي‌ را يافت‌ كه‌ نزديك‌ نبود هيچ ‌سخني‌ را بفهمند» يعني‌: سخن‌ ديگران‌ را نمي‌فهميدند.
صاحب ‌«المنير» مي‌گويد: «اين‌ قوم‌ از صقالبه‌اند كه‌ در شرق‌ بحيره‌ سياه‌ در سدي‌ استوار و منيع‌ ميان‌ دو كوه‌ نزديك‌ شهر «باب‌الابواب‌» يا «دربت‌» در كوهي‌ به‌ نام‌ «قوقاف‌» زندگي‌ مي‌كنند و جهانگردان‌ قرن‌ حاضر آن‌ را كشف ‌كرده‌اند.
 
	سوره أنبياء آيه  32
‏متن آيه : ‏
‏ وَجَعَلْنَا السَّمَاء سَقْفاً مَّحْفُوظاً وَهُمْ عَنْ آيَاتِهَا مُعْرِضُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و آسمان‌ را سقفي‌ محفوظ قرارداديم‌» كه‌ از سقوط و افتادن‌ بر زمين‌ محفوظ و نگاه ‌داشته‌ شده‌ است‌. فراء در تفسير آن‌ مي‌گويد: «آسمان‌ به‌ وسيله‌ ستارگان‌ از 