تيب‌، در آن‌ موقف‌ عظيم‌ به‌ ستمگر بودن‌ خود كه‌ موجب ‌عذابشان‌ است‌ اعتراف‌ كردند ولي‌ چه‌ سود از اين‌ اعتراف‌ در اين‌ هنگامه ‌بي‌هنگام‌؟!
 
	سوره ممتحنة آيه  11
‏متن آيه : ‏
‏ وَإِن فَاتَكُمْ شَيْءٌ مِّنْ أَزْوَاجِكُمْ إِلَى الْكُفَّارِ فَعَاقَبْتُمْ فَآتُوا الَّذِينَ ذَهَبَتْ أَزْوَاجُهُم مِّثْلَ مَا أَنفَقُوا وَاتَّقُوا اللَّهَ الَّذِي أَنتُم بِهِ مُؤْمِنُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و در صورتي‌ كه‌ كسي‌ از زنان‌ شما به‌سوي‌ كفار رفت» يعني: اگر زني‌ از مسلمانان‌ مرتد شد و به‌ دار كفر ـ هرچند به‌ اهل‌ كتاب‌ ـ پيوست‌ و آنها مهر مورد مطالبه‌ شما را ندادند؛ «پس‌ كافران‌ را عقوبت‌ رسانديد» يعني: سپس‌ با كفار پيكار كرده‌ و از آنان‌ بعد از پيروزي‌ غنيمت‌ گرفتيد؛ «پس‌ به‌ كساني‌ كه‌ زنانشان‌ رفته‌اند، معادل‌ آنچه‌ خرج‌ كرده‌اند بدهيد» يعني: به‌ مسلماناني‌ كه‌ زنانشان‌ به‌ كفار پيوسته‌اند، معادل‌ آنچه‌ را كه‌ به‌ آنان‌ از مهر داده‌اند، از اموال‌ في‌ء و غنيمت‌ بدهيد چنانچه‌ مشركان‌ مهر زنانشان‌ را به‌ ايشان‌ باز نگردانيدند. ابن‌عباس‌(رض) مي‌گويد: «يعني‌ اگر زني‌ از مهاجران‌ به‌ كفار پيوست‌، مسلمانان‌ مأمورند كه‌ معادل‌ خرجي‌ را كه ‌شوهرش‌ بر وي‌ كرده‌ است‌ به‌ او از اموال‌ غنيمت‌ قبل‌ از تقسيم‌ آنها بپردازند». لذا فرموده‌ حق‌ تعالي: (فَعَاقَبْتُمْ)به‌ اين‌ معني‌ است: سپس‌ اگر غنيمت‌ گرفتيد، يا بر كفار پيروز شديد، به‌ مسلماناني‌ كه‌ زنانشان‌ به‌ كفار پيوسته‌اند، معادل‌ آنچه‌ را كه ‌به‌ آنان‌ از مهر داده‌اند، بدهيد. به‌قولي: اين‌ حكم‌ نيز منسوخ‌ است‌ «و از خداوندي ‌كه‌ به‌ او ايمان‌ داريد، پروا كنيد» يعني: از دست‌ آلودن‌ به‌ چيزي‌ كه‌ موجب ‌مجازات‌ شماست‌، حذر كنيد و از خداوند(ج) پروا داريد؛ با به‌ اجرا گذاشتن‌ حكم‌ و شريعت‌ وي‌. بنابراين‌، كسي‌ كه‌ پرداخت‌ اموال‌ خرج‌ كرده‌ شوهران‌ مسلمان‌ بر زنان ‌مرتدشان‌ از وي‌ مطالبه‌ مي‌شود، امام‌ (حاكم) مسلمانان‌ است‌ كه‌ بايد آن‌ را از بيت‌المال‌ بپردازد.
علامه‌ شاه‌ولي‌الله دهلوي‌ مي‌گويد: «اين‌ سخن‌ كه‌ همه‌ اين‌ احكام‌ بعد از فتح ‌مكه‌ منسوخ‌ شد، نزد اين‌ فقير ثابت‌ نشده‌ است‌ پس‌ اگر مانند حالتي‌ كه‌ در صلح‌ حدبييه‌ اتفاق‌ افتاد، باز هم‌ روي‌ دهد، به‌ تحقيق‌ كه‌ بايد بر همين‌ احكام‌ عمل‌ شود و الله اعلم‌». صاحب‌ «تفسير المنير» نيز مي‌گويد: «چنانچه‌ ميان‌ مسلمانان‌ و غير ايشان‌ در مانند چنين‌ حالي‌ كه‌ مسلمانان‌ در گذشته‌ بر آن‌ بوده‌اند، معاهداتي‌ امضا شود مانعي‌ از عمل‌ به‌ اين‌ معاهدات‌ وجود ندارد. پس‌ اگر مثلا با آنان‌ پيمان‌ بستيم‌ كه‌ آنچه‌ را خرج‌ زنانشان‌ كرده‌اند، در صورت‌ مسلمان‌ شدن‌ و پيوستن‌ آن‌ زنان‌ به ‌ما، به‌ آنان‌ بپردازيم‌ بايد به‌ اين‌ تعهد عمل‌ كنيم‌، با در نظر داشت‌ اين‌ امر كه‌ حكم‌ ياد شده‌ مخصوص‌ به‌ بازگردانيدن‌ مهرهاي‌ زنان‌ اهل‌ عهد است‌ ـ چنان‌كه‌ ذكر شد».
حسن‌ و مقاتل‌ در بيان‌ سبب‌ نزول‌ آيه‌ كريمه‌ مي‌گويند: اين‌ آيه‌ درباره‌ امحكيم‌ دختر ابوسفيان‌ نازل‌ شد كه‌ مرتد گشت‌ و شوهرش‌ عباس‌بن‌تميم‌ قريشي‌ را ترك ‌كرد. شايان‌ ذكر است‌ كه‌ بجز او هيچ‌ زن‌ ديگري‌ از قريش‌ مرتد نشد، سپس‌ آن‌ زن ‌مرتده‌ نيز مجددا به‌ اسلام‌ بازگشت‌.
 
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="text" href="w:text:3112.txt">آيه  12</a><a class="text" href="w:text:3113.txt">آيه  13</a><a class="text" href="w:text:3114.txt"> آيه  1</a><a class="text" href="w:text:3115.txt"> آيه  2</a><a class="text" href="w:text:3116.txt"> آيه  3</a><a class="text" href="w:text:3117.txt">آيه  4</a><a class="text" href="w:text:3118.txt">آيه  5</a><a class="text" href="w:text:3119.txt">وجه‌ تسميه:﴿ سوره‌ صف ﴾</a></body></html>سوره ممتحنة آيه  12
‏متن آيه : ‏
‏ يَا أَيُّهَا النَّبِيُّ إِذَا جَاءكَ الْمُؤْمِنَاتُ يُبَايِعْنَكَ عَلَى أَن لَّا يُشْرِكْنَ بِاللَّهِ شَيْئاً وَلَا يَسْرِقْنَ وَلَا يَزْنِينَ وَلَا يَقْتُلْنَ أَوْلَادَهُنَّ وَلَا يَأْتِينَ بِبُهْتَانٍ يَفْتَرِينَهُ بَيْنَ أَيْدِيهِنَّ وَأَرْجُلِهِنَّ وَلَا يَعْصِينَكَ فِي مَعْرُوفٍ فَبَايِعْهُنَّ وَاسْتَغْفِرْ لَهُنَّ اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَّحِيمٌ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«اي‌ پيامبر! چون‌ زنان‌ مؤمن‌ به‌ نزد تو آيند كه‌ با تو بيعت‌ كنند» بيعت: عقد و پيمان‌ پايبندي‌ به‌ طاعت‌ است‌. يعني: چون‌ به‌ قصد بيعت‌ كردن‌ نزد تو آيند؛ «بر اين‌كه ‌براي‌ خداوند چيزي‌ را» هر چه‌ باشد «شريك‌ مقرر نكنند» يعني: چون‌ به‌ قصد بيعت‌ كردن‌ بر اسلام‌ نزد تو آيند. اين‌ واقعه‌ در روز فتح‌ مكه‌ بود كه‌ زنان‌ نزد رسول‌ خداص آمدند تا با ايشان‌ بيعت‌ كنند پس‌ خداوند(ج) به‌ پيامبرش‌ دستور داد كه‌ از ايشان‌ بر اين‌ شروط بيعت‌ بگيرد كه: شريك‌ نياورند «و» از آنان‌ بيعت‌ بگير بر اين‌ شرط كه: «دزدي‌ نكنند» در حديث‌ شريف‌ آمده‌ است‌ كه‌ وقتي ‌رسول‌ اكرم‌ ص از زنان‌ مكه‌ بيعت‌ مي‌گرفتند، به‌ اين‌ بند از شروط بيعت‌ كه ‌رسيدند، هند زن‌ ابوسفيان‌ گفت: ابوسفيان‌ مرد بخيلي‌ است‌ و من‌ از مال‌ وي‌ غذا و خرجمان‌ را بر مي‌دارم‌، آيا اين‌ كار درست‌ است‌؟ رسول‌ خدا ص فرمودند: «آري‌! برايت‌ حلال‌ است‌». «و» از آنان‌ بيعت‌ بگير بر اين‌ شرط كه: «زنا نكنند» و حرام‌ بودن‌ زنا محدود به‌ زناي‌ فرج‌ نيست‌ چنان‌كه‌ در حديث‌ شريف‌ آمده‌ است: «بر فرزند آدم‌ بهره‌ وي‌ از زنا نوشته‌ شده‌ است‌ كه‌ او اين‌ بهره‌ خود را خواه‌ناخواه‌ درمي‌يابد پس‌ زناي‌ چشمها نگريستن‌ است‌ و زناي‌ گوشها شنيدن‌ و زناي‌ زبان‌ سخن‌ گفتن‌ و دو دست‌ زنا مي‌كنند و زناي‌ آنها گرفتن‌ است‌ و دو پا زنا مي‌كنند و زناي‌ آنها راه‌ رفتن‌ است‌ (به ‌سوي‌ فحشاء) و قلب‌ خواهش‌ و تمنا مي‌كند، سپس‌ فرج‌ يا اين‌ خواهش‌ را تصديق‌ مي‌كند يا تكذيب‌».
«و» از آنان‌ بيعت‌ بگير بر اين‌ شرط كه: «اولاد خود را نكشند» رسم‌ زنده‌ به‌گور كردن‌ دختران‌ از ترس‌ فقر، يا ننگ‌ جاهلي‌، رسم‌ ناميموني‌ بود كه‌ در جاهليت‌ بدان‌ عمل‌ مي‌شد ولي‌ اين‌ معني‌ عام‌ است‌ در قتل‌ فرزندان‌ به‌ هر انگيزه‌اي‌ كه‌ باشد،چه‌ به‌ انگيزه‌ ترس‌ از فقر، چه‌ به‌ انگيزه‌ رفع‌ اتهام‌ زنا و نيز عام‌ است‌ در قتل‌ جنين‌ و غير آن‌. اما احناف‌ بر آنند كه‌ ساقط كردن‌ جنين‌ به‌ سبب‌ عذري‌ كه‌ كارشناس‌ خبره‌ آن‌ را تشخيص‌ دهد، مباح‌ است‌ درصورتي‌كه‌ جنين‌ هنوز به‌ مرحله‌ خلقت‌ ـ كه‌ عادتا از چهل‌ تا چهل‌وپنج‌ روزه‌گي‌ وي‌ بعد از حمل‌ است‌ ـ نرسيده‌ باشد اما اسقاط جنيني‌ كه‌ در مرحله‌ قبل‌ از دميدن‌ روح‌ يعني‌ در پايان‌ ماه‌ چه