هُمْ وَأَدْبَارَهُمْ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«پس‌ چگونه‌ وقتي‌ كه‌ فرشتگان‌ جانشان‌ را مي‌گيرند» يعني: چگونه‌ است‌ علم‌ حق‌ تعالي‌ به‌ پنهانكاريهايشان‌ آن‌گاه‌ كه‌ فرشتگان‌ جانشان‌ را مي‌گيرند. يا معني‌ اين‌ است: پس‌ در آن‌ هنگام‌ چه‌ خواهند كرد، چه‌ حالي‌ خواهند داشت‌ و چگونه‌ اين ‌عذاب‌ را تاب‌ خواهند آورد؟ فرشتگان‌؛ «بر چهره‌ و پشت‌ آنان‌ مي‌زنند» به‌قولي: مراد، زدن‌ فرشتگان‌ بر چهره‌ و بر پشت‌ منافقان‌ در هنگام‌ جنگ‌ ـ به‌ عنوان ‌ياري‌اي‌ براي‌ رسول‌ خدا ص ـ است‌. يا اين‌ تصويري‌ از حالت‌ گرفتن‌ جانشان ‌است‌. يعني‌ درحالي‌ كه‌ فرشتگان‌ با قهر و خشونت‌ جانشان‌ را مي‌گيرند، با گرزهاي ‌آهنين‌ بر چهره‌ها و قفاهايشان‌ مي‌كوبند.
 
	سوره محمد آيه  28
‏متن آيه : ‏
‏ ذَلِكَ بِأَنَّهُمُ اتَّبَعُوا مَا أَسْخَطَ اللَّهَ وَكَرِهُوا رِضْوَانَهُ فَأَحْبَطَ أَعْمَالَهُمْ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«اين‌» جان‌ستاندن‌ از منافقان‌ به‌ شيوه‌ مذكور و بر وصفي‌ كه‌ ذكر شد؛ «از آن ‌است‌ كه‌ آنان‌ از آنچه‌ خدا را به‌ خشم‌ آورده‌» از كفر و معاصي‌، همداستاني‌شان‌ با دشمنان‌ خدا(ج) در امر توطئه‌چيني‌ و ستيزه‌ و مخالفت‌ با پيامبر ص و يارانشان‌؛ «پيروي‌ كرده‌اند و خشنودي‌اش‌ را خوش‌ نداشتند» يعني: آنچه‌ را كه‌ خداي ‌عزوجل ‌از ايمان‌، توحيد، طاعت‌ و پشتيباني‌ از مؤمنان‌ مي‌پسندد، خوش‌ نداشتند «پس‌» خداوند(ج) به‌ اين‌ سبب‌ «اعمالشان‌ را تباه‌ گردانيد» از آن‌ جمله‌، آن‌ اعمال‌ خيري ‌را كه‌ قبل‌ از ارتداد انجام‌ داده‌ بودند.
 
	سوره محمد آيه  29
‏متن آيه : ‏
‏ أَمْ حَسِبَ الَّذِينَ فِي قُلُوبِهِم مَّرَضٌ أَن لَّن يُخْرِجَ اللَّهُ أَضْغَانَهُمْ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«آيا كساني‌كه‌ در دلهايشان‌ بيماري‌ است‌» يعني: بيماري‌ نفاق‌ است‌؛ «پنداشته‌اند كه‌ خدا هرگز كينه‌هايشان‌ را آشكار نخواهد كرد» نسبت‌ به‌ مؤمنان‌؟ بدين‌سان‌، خداوند متعال‌ منافقان‌ را تهديد كرد كه‌ دشمني‌ها، بغض‌ها و حسدهايي‌را كه‌ عليه‌ مؤمنان‌ پنهان‌ مي‌دارند، آشكار خواهد كرد به‌ طوري‌ كه‌ اين‌ كينه‌ها و پنهان‌كاريها بر پيامبر ص و مؤمنان‌ معلوم‌ و هويدا گردد و آنان‌ رسوا و مفتضح ‌شوند؛ چنان‌كه‌ خداوند متعال‌ در سوره‌ «برائه‌» اين‌ كار را كرد.
 
	<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="text" href="w:text:2499.txt">آيه  30</a><a class="text" href="w:text:2500.txt"> آيه  31</a><a class="text" href="w:text:2501.txt">آيه  32</a><a class="text" href="w:text:2502.txt"> آيه  33</a><a class="text" href="w:text:2503.txt"> آيه  34</a><a class="text" href="w:text:2504.txt">آيه  35</a><a class="text" href="w:text:2505.txt">آيه  36</a><a class="text" href="w:text:2506.txt"> آيه  37</a><a class="text" href="w:text:2507.txt">آيه  38</a></body></html>سوره محمد آيه  30
‏متن آيه : ‏
‏ وَلَوْ نَشَاء لَأَرَيْنَاكَهُمْ فَلَعَرَفْتَهُم بِسِيمَاهُمْ وَلَتَعْرِفَنَّهُمْ فِي لَحْنِ الْقَوْلِ وَاللَّهُ يَعْلَمُ أَعْمَالَكُمْ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و اگر بخواهيم‌، قطعا آنان‌ را به‌ تو مي‌نمايانيم‌» يعني: اگر بخواهيم‌، منافقان‌ را با اشخاص‌ و افرادشان‌ به‌ تو مي‌شناسانيم‌ و معرفي‌ مي‌كنيم‌، به‌ چنان‌ شناخت‌ و معرفت‌ تامي‌ كه‌ قائم‌ مقام‌ ديدن‌ باشد «در نتبجه‌، آنان‌ را به‌ سيمايشان‌» يعني: به‌نشانه‌هاي‌ خاصي‌ كه‌ بر سيمايشان‌ دارند و با آن‌ از ديگران‌ متمايز مي‌شوند «مي‌شناختي‌» چرا كه‌ ظلمت‌ نفاق‌ بسان‌ اثري‌ از انعكاس‌ تاريكي‌ قلب‌هايشان‌، بر سيمايشان‌ هويداست‌ «و البته‌ آنان‌ را در آهنگ‌ سخن‌شان‌ مي‌شناسي‌» لحن‌ قول: مقصد، روش‌ و فحواي‌ سخن‌ گفتن‌ است‌. آري‌! منافقان‌ به‌ عيبجويي‌ تو ومسلمانان‌ و گفتن‌ سخنان‌ نيش‌دار و زننده‌ مي‌پردازند به‌ طوري‌ كه‌ از لحن‌ سخنشان ‌درست‌ فهميده‌ مي‌شود كه‌ متكلم‌ مربوط به‌ كدام‌ حزب‌ و گروه‌ است‌. نقل‌ است ‌كه: بعد از نزول‌ اين‌ آيه‌، هيچ‌ منافقي نزد رسول‌ اكرم‌ ص سخن‌ نمي‌گفت‌ مگر اين‌كه‌ آن‌ حضرت‌ص او را مي‌شناختند. انس‌(رض) مي‌گويد: «ما عازم‌ يكي‌ از غزوات‌ شده‌ بوديم‌ و در آن‌ غزوه‌ نه‌ تن‌ از منافقان‌ با ما همراه‌ بودند و مردم‌ از آنان ‌به‌ درد آمده‌ بودند پس‌ آن‌ منافقان‌ شبي‌ خوابيدند و صبح‌ كه‌ بيدار شدند، بر پيشاني‌ هر يك‌ از آنان‌ نوشته‌ بود: اين‌ شخص‌ منافق‌ است‌». «و خدا اعمالتان‌ را مي‌داند» و هيچ‌كار پنهاني‌اي‌ بر او پنهان‌ نمي‌ماند پس‌ شما را در برابر اعمالتان ‌مجازات‌ مي‌كند. در روايات‌ ثابت‌ شده‌ است‌ كه‌ رسول‌ اكرم‌ ص گروهي‌ از منافقان‌ را به‌نام‌ معرفي‌ نمودند از جمله‌ در حديث‌ شريف‌ ذيل‌ به‌ روايت‌ عقبه‌بن‌عامر(رض) آمده‌ است‌ كه‌ فرمود: «رسول‌ اكرم‌ ص براي‌ ما سخنراني‌اي‌ ايراد نموده‌ و پس‌ از حمد و ستايش‌ خداي‌ عزوجل‌ فرمودند: إن‌ فيكم‌ منافقين‌، فمن‌ سميت ‌فليقم: بي‌گمان‌ در ميان‌ شما منافقاني‌ هستند پس‌ هر كس‌ را كه‌ من‌ نام‌ بردم‌، از جاي‌ خويش‌ برخيزد. آن‌گاه‌ فرمودند: برخيز اي‌ فلان‌! برخيز اي‌ فلان‌! برخيز اي ‌فلان‌! برخيز اي‌ فلان‌! تا آن‌كه‌ سي‌وشش‌ نفر را نام‌ بردند. سپس‌ بار ديگر فرمودند: بي‌گمان‌ در ميان‌ شما منافقاني‌ هستند پس‌ از خداوند پروا داريد». راوي‌مي‌افزايد: «عمر(رض) از نزد مردي‌ از همانان‌ كه‌ رسول‌ اكرم‌ ص نامش‌ را برده‌ بودند درحالي‌ گذشت‌ كه‌ او چهره‌ خود را پوشانده‌ بود و چون‌ عمر(رض) از قبل‌ او را مي‌شناخت‌، از او پرسيد: تو را چه‌ شده‌ است‌ كه‌ چهره‌ات‌ را پوشانده‌اي‌؟ آن‌ منافق‌ سخن‌ پيامبر ص را [در مورد معرفي‌ خود] به‌ وي‌ نقل‌ كرد. پس‌ عمر(رض) بر او نهيب‌ زد و گفت: گم‌ شو اي‌ بدبخت‌ روزگار!».
 
سوره كهف آيه  85
‏متن آيه : ‏
‏ فَأَتْبَعَ سَبَباً ‏
 
‏ترجمه : ‏
«پس‌ در پي‌ سببي‌ افتاد» يعني‌: ذوالقرنين‌ در پي‌ راه‌ و وسيله‌اي‌ افتاد كه‌ او را به ‌محل‌ غروبگاه‌ خورشيد برساند. اين‌ تعبير به‌ اين‌ حقيقت‌ اشاره‌ دارد كه‌ كارهاي‌ ذوالقرنين‌ همه‌ در بند اسباب‌ بود، نه‌ از باب‌ خرق‌ عادت‌.
 
	سوره طه آيه  95
‏متن آيه : ‏
‏ قَالَ فَمَا خَطْبُكَ يَا سَامِرِيُّ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«موسي‌ گفت‌: اي‌ سامري‌! منظور تو چه‌ بود؟» و چه‌ چيز تو را به‌ اين‌ كار واداشت‌؟.
 
	سوره محمد آيه  31
‏متن آيه : ‏
‏ وَلَنَبْلُوَنَّكُمْ حَتَّى نَعْلَمَ الْمُجَاهِدِينَ مِنكُمْ وَالصَّابِرِينَ وَنَبْلُوَ أَخْبَارَكُمْ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و البته‌ شما را مي‌آزماييم‌» با فرض‌ كردن‌ جهاد مسلحانه‌ بر شما «تا معلوم‌ بداريم‌» به‌ علم‌ ظهور «مجاهدان‌ و صابران‌ از شما را» آري‌! شما را به‌ جهاد فرمان ‌مي‌دهيم‌ تا به‌ علم‌ ظهور و شهود معلوم‌ بداريم‌ كه‌ چه‌ كسي‌ امر ما را به‌ جا آو