  روبرو شد.
آن‌گاه‌ خضر(ع)  به‌ تفسير و تأويل‌ كارهايش‌ پرداخت‌:
 
سوره طه آيه  16
‏متن آيه : ‏
‏ فَلاَ يَصُدَّنَّكَ عَنْهَا مَنْ لاَ يُؤْمِنُ بِهَا وَاتَّبَعَ هَوَاهُ فَتَرْدَى ‏
 
‏ترجمه : ‏
«پس‌ نبايد كه‌ تو را از آن‌ باز دارد» يعني‌: اي‌ موسي‌! نبايد تو را از ايمان‌ و عمل ‌براي‌ قيامت‌ باز دارد «كسي‌ كه‌ به‌ آن‌ ايمان‌ ندارد» از كفار «و خواهش‌ نفس‌ خود را پيروي‌ كرده‌است‌» با فروروي‌ در لذتهاي‌ حسي‌ فاني‌ حرام‌ «كه‌ آن‌گاه‌ هلاك ‌شوي‌» اگر كه‌ از ايمان‌ و عمل‌ براي‌ قيامت‌ بازماني‌. ابن‌كثير مي‌گويد: «مخاطب ‌اين‌ دستور، همه‌ آحاد مكلفانند».
 
	سوره صافات آيه  2
‏متن آيه : ‏
‏ فَالزَّاجِرَاتِ زَجْراً ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و سوگند به‌ زجر كنندگان‌ كه‌ به‌ سختي‌ زجر مي‌كنند» يعني‌: سوگند به‌ فرشتگاني ‌كه‌ ابرها را به‌ شدت‌ مي‌رانند. اعراب‌ وقتي‌ با صداي‌ خود بر شتر و گوسفند نهيب ‌زنند، مي‌گويند: «زجرت‌ الإبل‌ و الغنم‌».
 
سوره صافات آيه  3‏متن آيه : ‏‏ فَالتَّالِيَاتِ ذِكْراً ‏
 آيه  4‏متن آيه : ‏‏ إِنَّ إِلَهَكُمْ لَوَاحِدٌ ‏ 
‏ترجمه : ‏
«و سوگند به‌ تلاوت‌كنندگان‌ ذكر» يعني‌: سوگند به‌ فرشتگاني‌ كه‌ قرآن‌ و غير آن‌ ازكتابهاي‌ آسماني‌ را مي‌خوانند و اين‌ كتابها را از نزد خداي‌ عزوجل‌ براي ‌پيامبران‌‡ مي‌آورند. آري‌! سوگند به‌ همه‌ اين‌ فرشتگان‌: «كه‌ قطعا خداي‌ شما يگانه‌ است» و شريكي‌ ندارد.
 
	سوره صافات آيه  5
‏متن آيه : ‏
‏ رَبُّ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَمَا بَيْنَهُمَا وَرَبُّ الْمَشَارِقِ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«پروردگار آسمانها و زمين‌ و آنچه‌ ميان‌ آنهاست» از مخلوقات‌. يعني‌: وجود اين ‌مخلوقات‌ بر اين‌ شكل‌ بديع‌، از آشكارترين‌ دلايل‌ بر وجود و بر قدرت ‌پروردگاري‌ است‌ كه‌ آفريننده‌ و مالك‌ همه‌ اينهاست‌ «و پروردگار مشرقهاست» يعني‌: حق‌ تعالي‌، آفريدگار، مدير و مدبر طلوعگاهها و غروبگاه‌هاي‌ خورشيد است‌ زيرا خورشيد در هر روز ـ به‌تعداد ايام‌ سال‌ ـ طلوع‌گاه‌ و غروبگاهي‌ دارد، به‌طوري‌ كه‌ هر روز از يكي‌ از طلوع‌گاهها طلوع‌ كرده‌ و در يكي‌ از غروبگاهها غروب‌ مي‌كند. ابن‌ كثير مي‌گويد: «خداوند(ج) به‌ ذكر «مشارق‌» اكتفا كرد زيرا مشارق‌ بر مغارب‌ نيز دلالت‌ مي‌كند».
 
	سوره صافات آيه  6
‏متن آيه : ‏
‏ إِنَّا زَيَّنَّا السَّمَاء الدُّنْيَا بِزِينَةٍ الْكَوَاكِبِ ‏
 
‏ترجمه : ‏
بعد از آن‌كه‌ حق‌ تعالي‌ به‌ ما فهماند كه‌ او پروردگار همه‌ چيزهاست‌ و به‌ الوهيت‌ يگانه‌ است‌، اينك‌ مظاهري‌ از فعل‌ خويش‌ را براي‌ ما مي‌شناساند: «ما آسمان‌ دنيا را» كه‌ نزديكترين‌ آسمانها به‌ زمين‌ است‌ «به‌ زينت‌ ستارگان‌ زينت‌ داده‌ايم» يعني‌: آسمان‌ دنيا را در نظر بندگان‌ به‌ آرايشي‌ زيبا كه‌ همانا اختران‌ رخشانند، آراسته‌ايم‌ زيرا اين‌ ستارگان‌ در ديد بينندگان‌ خويش‌، همچون‌ جواهري‌ رخشنده‌ و زيبا جلوه‌گري‌ مي‌كنند.
 
سوره صافات آيه  7
‏متن آيه : ‏
‏ وَحِفْظاً مِّن كُلِّ شَيْطَانٍ مَّارِدٍ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و آن‌ را از هر شيطان‌ سركشي‌ محفوظ داشتيم» يعني‌: ما ستارگان‌ را زينتي‌ براي‌ آسمان‌ و نگهباني‌ براي‌ آن‌ از دستبرد شياطين‌ متمرد بيرون‌رونده‌ از طاعت‌ قرار داديم‌ كه‌ چون‌ بخواهند استراق‌ سمع‌ كنند، شهاب‌ درخشاني‌ بر آنان‌ حمله‌ برده‌ و آنها را مي‌سوزاند.
	سوره صافات آيه  8‏متن آيه : ‏‏ لَا يَسَّمَّعُونَ إِلَى الْمَلَإِ الْأَعْلَى وَيُقْذَفُونَ مِن كُلِّ جَانِبٍ ‏
 آيه  9‏متن آيه : ‏‏ دُحُوراً وَلَهُمْ عَذَابٌ وَاصِبٌ ‏
‏ترجمه : ‏
به‌ طوري‌ كه‌ آن‌ شياطين‌ «نمي‌توانند به‌ ملا اعلي‌ گوش‌ فرادهند» ملا اعلي‌: اهالي‌ آسمان‌ دنيا و مافوق‌ آن‌ هستند. فرشتگان‌ را به‌ سبب‌ آن‌ ملا اعلي‌ ناميدند كه‌ ايشان‌ ساكنان‌ آسمانها هستند و اما انس‌ و جن‌، ملا اسفل‌اند چراكه‌ ساكنان‌ زمين ‌مي‌باشند. بنابراين‌، شياطين‌ اين‌ قدرت‌ را ندارند كه‌ به‌ سخنان‌ ملا اعلي‌ گوش ‌فرادهند زيرا با شهابها مورد هدف‌ قرار مي‌گيرند و زده‌ مي‌شوند. اين‌ شهاب‌ها ـ چنان‌كه‌ ابن‌ كثير گفته‌ است‌ ـ اجزايي‌ جداشده‌ از پيكره‌ ستارگانند نه‌ همه ‌ستارگان‌. شايان‌ ذكر است‌ كه‌ ذكر جزء و اراده‌ كل‌، و ذكر كل‌ و اراده‌ جزء، در كلام‌ عرب‌ شيوه‌ شناخته‌ شده‌اي‌ است‌. «و از هر سو به‌ راندني‌ سخت‌ پرتاب ‌مي‌شوند» يعني‌: شياطين‌ ـ چنانچه‌ بخواهند به‌منظور استراق‌ سمع‌ به‌ آسمانها صعود كنند ـ از هر جانبي‌ از جوانب‌ آسمان‌ به‌وسيله‌ شهابها مورد هدف‌ قرار مي‌گيرند و با اين‌ هدف‌ قرار گرفتن‌ است‌ كه‌ از مقصود خود دور ساخته‌ شده‌ و طرد و دفع‌ مي‌گردند «و برايشان‌ عذاب‌ دايمي‌ است» كه‌ هيچ‌ انقطاعي‌ ندارد. به‌قولي ‌واصب‌: عذاب‌ سخت‌ دردناك‌ است‌ كه‌ در آخرت‌ مي‌باشد، غير از آن‌ عذابي‌ كه‌در دنيا از هدف‌ قرار گرفتن‌ با شهابها دارند.
 
سوره صافات آيه  10
‏متن آيه : ‏
‏ إِلَّا مَنْ خَطِفَ الْخَطْفَةَ فَأَتْبَعَهُ شِهَابٌ ثَاقِبٌ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«مگر كسي‌ كه‌ بربايد به‌ ربايشي» يعني‌: جز شيطاني‌ كه‌ چيزي‌ از سخن‌ فرشتگان ‌را يكباره‌ و به‌ سرعت‌ استراق‌ سمع‌ كند زيرا فرشتگان‌ در ميان‌ خود، راجع‌ به‌ آنچه‌ كه‌ در عالم‌ روي‌ خواهد داد ـ قبل‌ از آن‌كه‌ اهالي‌ زمين‌ آن‌ را بدانند ـ سخن‌ مي‌گويند و مذاكره‌ مي‌كنند «پس‌ شهابي‌ درخشان» يعني‌: ستاره‌اي‌ شعله‌ور «ازپي‌ او مي‌تازد» و او را مي‌سوزاند. ولي‌ چه‌بسا كه‌ شهاب‌، شيطان‌ را دنبال‌ كند اما او جان‌ به‌ سلامت‌ برده‌ و آنچه‌ را كه‌ از سخن‌ فرشتگان‌ ربوده‌ است‌، به‌سوي ‌برادران‌ كاهنش‌ القا نمايد.
مضمون‌ احاديث‌ صحيح‌ دراين‌باره‌، گوياي‌ آن‌ است‌ كه‌ قبل‌ از اسلام‌، شياطين ‌به‌ منظور استراق‌ سمع‌ به‌سوي‌ آسمان‌ بالا مي‌رفتند و چون‌ خداوند(ج) به‌ امري‌ از امور زمين‌ حكم‌ مي‌راند، اهالي‌ آسمان‌ راجع‌ به‌ آن‌ گفت‌وگو مي‌كردند و شيطاني‌كه‌ تا نزديكشان‌ آمده‌ بود، آن‌ سخن‌ را مي‌شنيد و سپس‌ آن‌ را به‌ شيطاني‌ كه‌ پايين‌تر از وي‌ بود القا مي‌كرد و چه‌بسا كه‌ شهاب‌ او را بعد از آن‌كه‌ سخن‌ را القا كرده‌ بود، مي‌سوزانيد و چه‌بسا هم‌ نمي‌سوزانيد. آن‌گاه‌ شياطين‌ اين‌ سخن‌ را به‌سوي‌ كاهنان‌ القا مي‌كردند پس‌ آنها با آن‌ سخن‌ صد دروغ‌ را درآميخته‌ و به‌ خورد مردم‌ مي‌دادند و جاهلان‌ تمام‌ آن‌ سخنان‌ را باور مي‌كردند. اما آن‌گاه‌ كه‌ خداي‌ عزوجل‌ آيين‌ اسلام‌ را نازل‌ كرد، آسمان‌ به‌شدت‌ مورد حراست‌ قرار گرفت‌ به‌ طوري‌كه‌ هيچ‌ شيطاني‌ د