د و ) جان او را مي‌گيرند ، و ( فرشتگان گروه اوّل و فرشتگان گروه دوم هيچ كدام در مأموريّت خود ) كوتاهي نمي‌كنند .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« وَ هُوَ الْقَاهِرُ . . . » :  ( نگا : انعام / 18 ) . « حَفَظَةً » : جمع حافظ ، مراقبان . مراد فرشتگان ( الكِرام الْكاتِبون ) است ( نگا : زخرف / 80 ، انفطار / 10 و 11 ) . « رُسُلُنَا » : فرستادگان ما . مراد فرشتگان همدست مَلَك‌الْموت است ( نگا : سجده / 11 ) . « وَهُمْ لا يُفَرِّطُونَ » : وحال آن كه آنان كوتاهي نمي‌كنند . اين جمله مي‌تواند حال ( رُسُلُنا ) يا ( حَفَظَةً و رُسُلُنا ) باشد ؛ چرا كه در كارِ حفظ و توفّي كوتاهي نمي‌كنند .‏
 
آيه  62
‏متن آيه : ‏
‏ ثُمَّ رُدُّواْ إِلَى اللّهِ مَوْلاَهُمُ الْحَقِّ أَلاَ لَهُ الْحُكْمُ وَهُوَ أَسْرَعُ الْحَاسِبِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏سپس ( همه مردگان در روز قيامت زنده مي‌گردند و ) به سوي خدا ، يعني سَرور حقيقي ايشان برگردانده مي‌شوند . هان !  ( بدانيد كه در چنين روزي ) فرمان و داوري از آن خدا است و بس ، و او سريعترينِ حسابگران است ( و در كوتاه‌ترين مدّت به حساب يكايك خلائق مي‌رسد و پاداش و پادافره آنان را مي‌دهد ) .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« رُدُّوا » : برگردانده شدند . « مَوْلَيا » : سَرور . مالك . متصرّف . واژه ( مَوْلَيا ) مجرور است و بدل ( اللهِ ) است . و واژه ( الْحَقِّ ) صفت ( مَوْلَيا ) است . « الْحُكْمُ » : فرمان . داوري . « الْحَاسِبِينَ » : حسابگران . حسابرسان .‏
 
آيه  63
‏متن آيه : ‏
‏ قُلْ مَن يُنَجِّيكُم مِّن ظُلُمَاتِ الْبَرِّ وَالْبَحْرِ تَدْعُونَهُ تَضَرُّعاً وَخُفْيَةً لَّئِنْ أَنجَانَا مِنْ هَذِهِ لَنَكُونَنَّ مِنَ الشَّاكِرِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏بگو : چه كسي شما را از اهوال و شدائد خشكي و دريا رهائي مي‌بخشد ، در آن حال كه ( دشواريها و گرفتاريهاي بزرگ به شما رو مي‌كند و ) او را فروتنانه عَلَني و نهاني به فرياد مي‌خوانيد ( و مي‌گوئيد : ) اگر خدا ما را از اين اهوال برهاند ، سوگند مي‌خوريم كه از سپاسگزاران ( نعمت و فضيلت او ) باشيم‌ ؟‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« ظُلُمَات‌ » : تاريكيها . مراد اهوال و شدائد است . « تَدْعُونَهُ » : او را به فرياد مي‌خوانيد . اين جمله حال ضمير ( كُمْ ) در فعل ( يُنَجِّيكُمْ ) مي‌باشد . « تَضَرُّعاً وَ خُفْيَةً » : آشكارا و پنهان . مفعول مطلق يا منصوب به نزع خافضند ، و يا اين كه حال بوده و به معني مُعْلِنينَ وَ مُسِرّينَ مي‌باشد .‏
 
آيه  64
‏متن آيه : ‏
‏ قُلِ اللّهُ يُنَجِّيكُم مِّنْهَا وَمِن كُلِّ كَرْبٍ ثُمَّ أَنتُمْ تُشْرِكُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏بگو : خدا شما را از آن ( اهوال و شدائد ) و از هر غم و اندوهي مي‌رهاند . سپس ( با اين وجود براي او ) شما شريك و انباز مي‌سازيد !  ( شريك و انبازي كه مي‌دانيد كاري از دست آنها ساخته نيست ) .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« كَرْبٍ » : غم و اندوه .‏
 
آيه  70
‏متن آيه : ‏
‏ قَالُواْ ادْعُ لَنَا رَبَّكَ يُبَيِّن لَّنَا مَا هِيَ إِنَّ البَقَرَ تَشَابَهَ عَلَيْنَا وَإِنَّا إِن شَاء اللَّهُ لَمُهْتَدُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏گفتند : خدايت را برايمان فراخوان تا بر ما روشن كند چگونه گاوي است . به راستي اين گاو بر ما مشتبه است ( و ناشناخته مانده است ) و ما اگر خدا خواسته باشد راه خواهيم برد ( به سوي گاوي كه بايد سر ببريم و آن را خواهيم شناخت ) .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« تَشَابَهَ » : مشتبه شده است . همگون شده و بهم آميخته است .‏
 

آيه  65
‏متن آيه : ‏
‏ قُلْ هُوَ الْقَادِرُ عَلَى أَن يَبْعَثَ عَلَيْكُمْ عَذَاباً مِّن فَوْقِكُمْ أَوْ مِن تَحْتِ أَرْجُلِكُمْ أَوْ يَلْبِسَكُمْ شِيَعاً وَيُذِيقَ بَعْضَكُم بَأْسَ بَعْضٍ انظُرْ كَيْفَ نُصَرِّفُ الآيَاتِ لَعَلَّهُمْ يَفْقَهُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏بگو : خدا مي‌تواند كه عذاب بزرگي از بالاي سرتان و يا از زير پاهايتان بر شما بگمارد ( و شما را دچار بلاهاي آسماني و بمبارانهاي هوائي يا بلاهاي زميني همچون زلزله‌ها و آتشفشانيها و انفجارهاي مينها و ديگر موادّ منفجره جنگها سازد ) و يا اين كه كار را بر شما به هم آميزد ( و در نتيجه حقيقت امر بر شما مشتبه شود ) و دسته‌دسته و پراكنده گرديد ( و جنگها در ميانتان برپا گرداند ) و برخي از شما را به جان برخي ديگر اندازد و گرفتار همديگر سازد . بنگر كه چگونه آيات ( قرآني و دلائل جهاني خود ) را بيان و روشن مي‌گردانيم تا بلكه ( بينديشند و به خود بازگردند و حقيقت را ) بفهمند .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« يَبْعَثَ » : بفرستد . برانگيزد . « يَلْبِسَكُمْ » : شما را به هم اندازد . شما را گروه گروه و دسته دسته سازد . كار را بر شما مشوّش و آميخته كند . شما را داراي خواستها و آرزوهاي مختلف و متناقض كند . « شِيَعاً » : جمع شيعه ، گروهها و دسته‌ها . حال ضمير ( كُمْ ) يا مفعول مطلق ( يَلْبِسَ ) از غير لفظ خود مي‌باشد . « بَأْسَ » : جنگ . عذاب .‏
 
آيه  66
‏متن آيه : ‏
‏ وَكَذَّبَ بِهِ قَوْمُكَ وَهُوَ الْحَقُّ قُل لَّسْتُ عَلَيْكُم بِوَكِيلٍ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏قوم تو ( يعني قريش و مردمان مكّه قرآن را باور نمي‌دارند و ) آن را تكذيب مي‌نمايند ، و حال آن كه قرآن حق است ( و جاي تكذيب كردن ندارد ) . بگو : من حافظ و مسلّط بر شما نيستم ( و مأمور بررسي اعمال و مجازات شما نمي‌باشم و بلكه سر و كارتان با خدا است ) .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« لَسْتُ عَلَيْكُم بِوَكيلٍ » : حافظ شما و مسؤول كردار و رفتارتان نمي‌باشم .‏
 
آيه  67
‏متن آيه : ‏
‏ لِّكُلِّ نَبَإٍ مُّسْتَقَرٌّ وَسَوْفَ تَعْلَمُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏هر خبري ( كه خداوند در قرآن بيان كرده است ) موعد خود دارد ( و در هنگام مقرّر و جاي معيّن تحقّق مي‌پذيرد ) و ( صدق اين اخبار را به هنگام وقوع ) خواهيد دانست ( و خواهيد ديد به چه عذابي گرفتار مي‌آئيد ) .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« نَبَأٍ » : خبر . « مُسْتَقَرٌّ » : مكان استقرار و هنگام وقوع . مكان استقرار و جايگاه وقوع .‏
 آيه  68
‏متن آيه : ‏
‏ وَإِذَا رَأَيْتَ الَّذِينَ يَخُوضُونَ فِي آيَاتِنَا فَأَعْرِضْ عَنْهُمْ حَتَّى يَخُوضُواْ فِي حَدِيثٍ غَيْرِهِ وَإِمَّا يُنسِيَنَّكَ الشَّيْطَانُ فَلاَ تَقْعُدْ بَعْدَ الذِّكْرَى مَعَ الْقَوْمِ الظَّالِمِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏هرگاه ديدي كساني به تمسخر و طعن در آيات ( قرآنيِ ) ما مي‌پردازند ، از آنان روي بگردان ( و مجلس ايشان را ترك كن و با آنان منشين ) تا آن گاه كه به سخن ديگري مي‌پردازند . اگر شيطان ( چنين فرماني را ) از ياد تو برد ( و دستور الهي را فراموش كردي ) ، پس از به خاطر آوردن ( و ياد كردن فرمان ، از پيش ايشان برخيز و ) با قوم ستمكار منشين .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« يَخُوضُونَ » : فرو مي‌روند . ياوه‌سرائي مي‌كنند . در اينجا مراد تمسخر قرآن و استهزاء دين و ايمان است ( نگا : نساء 140 و انعام / 70 ) . « امَّا يُنسِيَنَّكَ الشَّيْطَانُ » : اگر اهريمن آن را از ياد تو برد . در اينجا هر چند روي سخن به پيغمبر است ، ولي در حقيقت منظور پيروان او است . نسيان پيغمبران 