كار و كسب‌ و جمع‌ نمودن‌ اسباب‌ دنيا ناتوان‌ است، از همين‌ روي ‌در حديث‌ شريف‌ آمده‌ است‌ كه‌ رسول‌ خداص در دعاي‌ خويش‌ مي‌فرمودند: «اللهم‌اجعل‌ اوسع‌ رزقك‌ علي‌ عند كبر سني‌ وانقضاء عمري‌: بارخدايا! وسيع‌ترين‌ روزيت ‌را بر من‌ در هنگام‌ كهنساليم‌ و رو به ‌پايان ‌آمدن‌ عمرم‌ قرار بده‌». «و» آن‌ شخص «فرزنداني‌ خردسال‌ دارد» زيرا كسي‌ كه‌ هم‌ سن‌بالا و هم‌ فرزنداني‌ ضعيف‌ داشته ‌باشد و ناگهان‌ «گردبادي‌ آتشين‌ بر آن‌ باغ‌ بوزد» و باغ‌ او را كه‌ تمام‌ هستي‌اش‌مي‌باشد، يكسر «بسوزاند»؛ بدون‌ شك، آه‌ و افسوس‌ و درد و اندوهش‌ بر ازدست‌دادن‌ آن‌ باغ، بسيار سخت‌ و كمرشكن‌ خواهد بود زيرا او نه‌ در آن ‌سن‌وسال‌ توش‌ و تواني‌ دارد كه‌ باغش‌ را دوباره‌ غرس‌ كند و نه‌ فرزندان‌ خردسال‌او، چنين‌ توان‌ و نيرويي‌ دارند. «اعصار» باد سختي‌است‌ كه‌ همانند ستوني‌ به‌سوي‌آسمان‌ بالا مي‌رود و سپس‌ راست‌ مي‌ايستد، كه‌ به‌ آن‌ گردباد مي‌گويند. مراد از«نار»، باد سرد شديد و سوزاني‌ است‌ كه‌ چون‌ بر درختان‌ وزد، همه‌ را پاك ‌بسوزاند «اين‌گونه، خداوند آياتش‌ را براي‌ شما روشن‌ مي‌گرداند تا انديشه‌ كنيد» درعواقب‌ امور؛ و بنابراين، صدقات‌ و انفاق‌هايتان‌ را در جهت‌ رضاي‌ خدا(ج) با اخلاص‌ همراه‌ كنيد و از اين‌ مثل‌ عبرت‌ بگيريد.
پس‌ اين‌ آيه‌ كريمه‌ تمثيلي‌ است‌ براي‌ كسي‌ كه‌ كار خيري‌ مي‌كند، اما در كنارش ‌كار ديگري‌ را به‌ آن‌ ضميمه‌ مي‌نمايد كه‌ آن‌ را هدر و باطل‌ و بيهوده‌ گرداند، در چنين‌ صورتي، آن‌ عمل‌ نيك‌ در روز قيامت‌ - كه‌ او سخت‌ به‌ آن‌ نيازدارد - دستش‌ را نمي‌گيرد و گره‌اي‌ از مشكل‌ بي‌علاج‌ او نمي‌گشايد، همچون ‌صاحب‌ چنان‌ باغي‌ كه‌ با چنان‌ حادثه‌اي‌ روبرو شده‌ است‌. ابن‌كثير در تفسير اين‌آيه‌ كريمه‌ روايت‌ مي‌كند: «عمر(رض)  روزي‌ از اصحاب‌ پرسيد: به‌ نظر شما آيه: ﴿‏ أَيَوَدُّ أَحَدُكُمْ ...﴾ درباره‌ چه‌كسي‌ نازل‌ شده‌ است‌؟... ابن‌ عباس‌(رض) گفت: اين‌ آيه‌كريمه‌ مثلي‌ است‌ براي‌ عملي، عمر(رض) پرسيد: كدام‌ عمل‌؟ ابن‌عباس‌(رض) گفت: براي‌ مرد توانگري‌ كه‌ به‌ طاعت‌ خدا(ج) عمل‌ مي‌كند، سپس‌ حق‌ تعالي‌ (به‌ قصدامتحان) شيطان‌ را به‌سوي‌ او مي‌فرستد، از آن‌ پس‌ به‌ گناهان‌ عمل‌ مي‌كند تاگناهان‌ همه‌ اعمال‌ او را در خود فرو مي‌برند». ابن‌كثير مي‌گويد: «همين‌ روايت ‌در تفسير اين‌ آيه‌ كريمه‌ كافي‌ است‌».
 
آيه  267
‏متن آيه : ‏
‏ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ أَنفِقُواْ مِن طَيِّبَاتِ مَا كَسَبْتُمْ وَمِمَّا أَخْرَجْنَا لَكُم مِّنَ الأَرْضِ وَلاَ تَيَمَّمُواْ الْخَبِيثَ مِنْهُ تُنفِقُونَ وَلَسْتُم بِآخِذِيهِ إِلاَّ أَن تُغْمِضُواْ فِيهِ وَاعْلَمُواْ أَنَّ اللّهَ غَنِيٌّ حَمِيدٌ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«اي‌ مؤمنان‌! از چيزهاي‌ پاكيزه‌اي‌ كه‌ به‌دست‌ آورده‌ايد انفاق‌ كنيد» يعني: از بهترين ‌و برگزيده‌ترين‌ و حلال‌ترين‌ اموال‌ خويش‌ انفاق‌ كنيد. مراد از انفاق‌ در اينجا، زكات‌ فرض‌ است‌ و به‌ قولي: معناي‌ آن‌ عام‌ است‌ در زكات‌ فرض‌ و صدقات‌ ديگر «و از آنچه‌ براي‌ شما از زمين‌ برآورده‌ايم‌» كه‌ عبارت‌ از: ميوه‌ها، حبوبات، سبزيجات، معادن، گنجها و دفينه‌هاي‌ زيرزمين‌ است، نيز انفاق‌ كنيد. و حاشا! «قصد انفاق‌» چيزهاي‌ «ناپاك‌ و بد» و پست‌ «را نكنيد» يعني: مال‌ وامانده‌ وناباب‌ را به‌ صدقات‌ و خيرات‌ اختصاص‌ ندهيد «درحالي‌كه‌ آن‌ را» اگر به‌ عنوان‌ حقوقتان‌ به‌ خودتان‌ بدهند «خود شما نيز گيرنده‌ آن‌ نيستيد» به‌ هيچ‌ نحو و در هيچ ‌زماني‌ «مگر آن‌ كه‌ در آن‌ چشم‌پوشي‌ كنيد» يعني: اگر يكي‌ از شما آن‌ را در بازار ببيند كه‌ فروخته‌ مي‌شود، يا كسي‌ آن‌ مال‌ پست‌ را به‌ وي‌ اهدا نمايد، يا دربرابر حق‌وي‌ به‌ وي‌ بدهد، هرگز آن‌ را - جز با بي‌ميلي‌ و از روي‌ كم‌رويي‌ و چشم‌پوشي‌ - نمي‌پذيرد، پس‌ هرگاه‌ خود به‌ آن‌ چيز نامرغوب‌ و ناباب‌ رغبت‌ نداريد، چگونه‌حق‌ خدا(ج) را از آن‌ مي‌پردازيد؟ «و بدانيد كه‌ خداوند بي‌نياز» است‌ از انفاقهاي ‌شما، پس‌ انفاق‌ مال‌ قطعا به‌ منفعت‌ خود شماست‌ «ستوده‌ است‌» و سزاوار حمد و ستايش‌ در برابر نعمتهاي‌ وافري‌ كه‌ به‌ شما بخشيده‌ است‌ و از جمله‌ ستايش‌ وشكرگزاريي‌ كه‌ سزاوار جلال‌ و عظمت‌ اوست، يكي‌ هم‌ انفاقتان‌ از اموال ‌پاكيزه‌اي‌ است‌ كه‌ به‌ شما ارزاني‌ نموده‌ است، پس‌ بدانيد كه‌ خداوند(ج) پاك‌ است ‌و جز پاك‌ را نمي‌پذيرد.
ملاحظه‌ مي‌شود كه‌ آياتي‌ از قرآن‌ كريم‌ كه‌ در آنها مطالبه‌ انفاق‌ مال‌ مي‌شود،  غالبا يا به‌ عبارت‌ ﴿اللّهَ غَنِيٌّ حَمِيدٌ ‏﴾ ختم‌ مي‌شوند، يا به‌ عبارت‌ ﴿ وَاللّهُ وَاسِعٌ عَلِيمٌ ‏﴾ «آيه‌بعد»؛ و خود اين‌ امر ما را به‌ اين‌ حقيقت‌ رهنمون‌ مي‌سازد كه‌ مال‌ انفاق‌ شده‌ بخشي ‌از همان‌ نعمتهايي‌ است‌ كه‌ حق‌ تعالي‌ خود به‌ بندگانش‌ ارزاني‌ نموده‌ است‌. درحديث‌ شريف‌ آمده‌ است: «همانا خداوند(ج) بدي‌ را با بدي‌ محو نمي‌كند، بلكه‌ بدي‌را با نيكي‌ محو مي‌كند زيرا پليدي‌ نمي‌تواند محوكننده‌ پليدي‌ باشد... ». همچنين‌در حديث‌ شريف‌ به‌ روايت‌ عايشه‌ رضي‌الله عنها آمده‌ است‌ كه‌ فرمود: براي ‌رسول‌ اكرم‌ص سوسماري‌ هديه‌ آوردند، اما آن‌ حضرت‌ص نه‌ آن‌ را خوردند و نه‌ از خوردن‌ آن‌ نهي‌ كردند. گفتم: يا رسول‌ الله! آيا مساكين‌ را با آن‌ اطعام‌ كنيم‌؟ فرمودند: «از آنچه‌ خود نمي‌خوريد، آنان‌ را اطعام‌ نكنيد».
 آيه  268
‏متن آيه : ‏
‏ الشَّيْطَانُ يَعِدُكُمُ الْفَقْرَ وَيَأْمُرُكُم بِالْفَحْشَاء وَاللّهُ يَعِدُكُم مَّغْفِرَةً مِّنْهُ وَفَضْلاً وَاللّهُ وَاسِعٌ عَلِيمٌ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«شيطان‌ شما را از فقر بيم‌ مي‌دهد» تا در راه‌ خدا(ج) انفاق‌ نكنيد «و به‌ ناشايستي‌ و فحشا» يعني: به‌ گناهان‌ و هزينه ‌نمودن‌ اموال‌ در راه‌ آنها وبخل ‌ورزيدن‌ از انفاق‌ در راههاي‌ خير «فرمان‌ مي‌دهد» اعراب‌ به‌ بخيل‌، «فاحش‌» مي‌گويند، از بس‌ كه‌ بخل‌ در نزد آنان‌ زشت‌ و ناپسند است‌ «ولي‌ خداوند از جانب ‌خود به‌ شما وعده‌ مغفرت‌ مي‌دهد» مغفرت: پوشاندن‌ گناهان‌ بندگان‌ در دنيا و آخرت‌است‌ «و فضل‌ و بخشش‌» را وعده‌ مي‌دهد. فضل‌ وي‌ آن‌ است‌ كه‌ بهتر از آنچه‌ راكه‌ انفاق‌ كرده‌اند، به‌ آنان‌ عوض‌ دهد و در روزيشان‌ گشايش‌ و فراخي‌ پديد آورد و در آخرت‌ هم‌ به‌ آنان‌ بهتر و بيشتر و برتر و زيباتر از آنچه‌ كه‌ انفاق‌ كرده‌اند، ارزاني‌ نمايد «و خداوند واسع‌ است‌» در فضل‌ و رحمت‌ خويش‌ و «داناست