س‌ هركه‌ سواي‌ اين‌ طلب‌ كند» يعني: سواي‌ همسران‌ و كنيزان‌ خويش‌ را «آنان‌ از حد درگذرندگانند» يعني: تجاوزكارند به‌سوي‌ آنچه‌ كه‌ برايشان‌ حلال ‌نيست‌ لذا ستمگر و گنه‌كارند.
جمهور فقها با استناد به‌ اين‌ آيه‌، بر تحريم‌ استمنا با دست‌ (جلق) استدلال ‌كرده‌اند.
 
سوره مؤمنون آيه  8
‏متن آيه : ‏
‏ وَالَّذِينَ هُمْ لِأَمَانَاتِهِمْ وَعَهْدِهِمْ رَاعُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و آنان‌ كه‌ امانت‌هاي‌ خود را» چون‌ بر آن‌ امين‌ قرار داده‌ شوند؛ «و عهد خود را» چون‌ عهد و پيماني‌ ببندند؛ «رعايت‌ مي‌كنند» امانت: چيزي‌ است‌ كه‌ انسان‌ بر آن‌ ايمن‌ ساخته‌ شده‌ و بر آن‌ امين‌ گردانيده‌ شود و جز گواه‌ بودن‌ خداوند(ج) هيچ ‌حجت‌ و اثبات‌ ديگري‌ بر آن‌ نباشد پس‌ كسي‌ كه‌ نزد وي‌ وديعه‌اي‌ گذاشته ‌مي‌شود، مؤتمن‌ (امانت‌دار) است‌، كسي‌ كه‌ به‌ وي‌ وامي‌ مي‌دهيد كه‌ مدرك‌ وحجتي‌ بر آن‌ نداريد، مؤتمن‌ است‌، پدر و ولي‌ درباره‌ كودكان‌ تحت‌ تكفلشان ‌مؤتمن‌اند، اولياي‌ امور جامعه‌ اسلامي‌ در حق‌ رعاياي‌ خويش‌ مؤتمن‌اند و مؤمن ‌در نماز و روزه‌ و طهارت‌ خويش‌ مؤتمن‌ است‌. اما عهد: چيزي‌ است‌ كه‌ در مورد آن‌ به‌ خداي‌ سبحان‌ يا به‌ بندگانش‌ تعهد داده‌ مي‌شود. رعايت: يعني‌ نگه‌داري‌.
 
	سوره مؤمنون آيه  9
‏متن آيه : ‏
‏ وَالَّذِينَ هُمْ عَلَى صَلَوَاتِهِمْ يُحَافِظُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و آنان‌ كه‌ بر نمازهايشان‌ محافظت‌ مي‌كنند» با برپاداشتن‌ آنها به‌ طور مداوم‌ در اوقات‌ مخصوص‌ آنها و به‌جا آوردن‌ ركوع‌ و سجده‌ و قرائت‌ آنها بر وجه‌ تام‌ وتمام‌ و خواندن‌ اذكار مشروعه‌ آنها.
در حديث‌ شريف‌ به‌ روايت‌ ابن‌مسعود(رض) آمده‌ است‌ كه‌ فرمود: از رسول‌ خداص سؤال‌ كردم: يا رسول‌الله! كدام‌ عمل‌ نزد خداوند(ج) محبوبتر است‌؟ فرمودند: «نماز در وقت‌ آن‌». گفتم: سپس‌ كدام‌ عمل‌؟ فرمودند: «نيكي‌ با والدين‌». گفتم: بعد از آن‌ كدام‌ عمل‌؟ فرمودند: «جهاد در راه‌ خدا(ج)». از اين‌ جهت‌ خداوند متعال‌ ذكر اين‌ صفات‌ را با نماز آغاز و با نماز هم‌ به‌ پايان‌ برد. همچنين‌ درحديث‌ شريف‌ آمده‌ است‌ كه‌ رسول‌ خدا ص فرمودند: «پايداري‌ ورزيد و هرگز ثواب‌ پايداري‌ را نمي‌توانيد در تحت‌ حصر و شمار درآوريد و بدانيد كه‌ بهترين‌ اعمال‌ شما نماز است‌ و بر نماز مواظبت‌ نمي‌كند جز شخص‌ مؤمني‌».
 
	سوره مؤمنون آيه  10
‏متن آيه : ‏
‏ أُوْلَئِكَ هُمُ الْوَارِثُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«اين‌ گروه‌» يعني: گردآورندگان‌ اوصاف‌ فوق‌ «ايشانند وارثان‌» يعني: شايستگان‌ و ذي‌حقان‌ به‌ اين‌كه‌ ميراث‌بر باشند، ميراث‌بر چه‌ چيزي‌؟:
 
	سوره مؤمنون آيه  11
‏متن آيه : ‏
‏ الَّذِينَ يَرِثُونَ الْفِرْدَوْسَ هُمْ فِيهَا خَالِدُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«آنان‌ كه‌ فردوس‌ را به‌ارث‌ مي‌برند» يعني: مستحق‌ آن‌ مي‌شوند. فردوس ‌بلندترين‌ مكان‌ بهشت‌ است‌ كه‌ در ميانه‌ آن‌ قرار دارد. به‌قولي‌ معني‌ اين‌ است: ايشان‌ منازل‌ كفار را در بهشت‌ به‌ ميراث‌ مي‌برند زيرا ـ چنان‌كه‌ از احاديث ‌برمي‌آيد ـ خداي‌ سبحان‌ براي‌ هر انساني‌ منزلي‌ در بهشت‌ و منزلي‌ در دوزخ ‌آفريده ‌است‌ «آنان‌ در آنجا جاودانه‌ اند» و هميشه‌ ماندگار، نه‌ از آن‌ اخراج‌ مي‌شوند و نه‌ در آن‌ مي‌ميرند.
در حديث‌ شريف‌ به‌ روايت‌ بخاري‌ و مسلم‌ از رسول‌ خدا ص آمده‌ است‌ كه ‌فرمودند: «اذا سألتم‌ الله‌ الجنة‌ فاسألوه‌ الفردوس‌ فإنه‌ أعلي ‌الجنة‌ وأوسط الجنة‌ ومنه ‌تفجر أنهار الجنة‌ وفوقه‌ عرش‌ الرحمن: چون‌ از خدا بهشت‌ را درخواست ‌مي‌كرديد، فردوس‌ را از او بخواهيد زيرا فردوس‌ بلندترين‌ جاي‌ بهشت‌ و ميانه‌ آن‌ است‌، همه‌ انهار بهشت‌ از فردوس‌ جاري‌ مي‌شود و عرش‌ رحمان‌ بر فراز آن‌ قراردارد».
اين‌ بود اوصاف‌ مؤمنان‌ وارسته‌ و مفلح‌ كه‌ در ده‌ آيه‌ ذكر شد. از عائشه ‌ام‌المؤمنين‌ رضي‌الله عنها پرسيدند: اخلاق‌ رسول‌ خدا ص چگونه‌ بود؟ فرمود: «اخلاق‌ رسول‌ خدا ص قرآن‌ بود» آن‌گاه‌ تلاوت‌ كرد: ﴿قَدْ أَفْلَحَ الْمُؤْمِنُونَ ‏﴾ تا رسيد به‌ ﴿وَالَّذِينَ هُمْ عَلَى صَلَوَاتِهِمْ يُحَافِظُونَ﴾، سپس‌ فرمود: اخلاق‌ رسول‌ خدا ص اين‌چنين‌ بود.
 
سوره مؤمنون آيه  12
‏متن آيه : ‏
‏ وَلَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنسَانَ مِن سُلَالَةٍ مِّن طِينٍ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و هرآينه‌ انسان‌ را از سلاله‌اي‌ از گل‌ آفريديم‌» اصل‌ آن‌ همان‌ گلي‌ است‌ كه‌ آدم‌ ابوالبشر از آن‌ آفريده‌ شد. ابن‌كثير به‌ نقل‌ از قتاده‌ در معني‌ آيه‌ مي‌گويد: «آدم‌ را از گل‌ بيرون‌ آورديم‌». و اين‌ معني‌ به‌ سياق‌ نزديكتر است‌. سلاله: از سل‌ است‌ و آن‌ عبارت‌ از بيرون‌ آوردن‌ چيزي‌ از چيزي‌ است‌ . پس‌ حاصل‌ معني‌ اين‌ است: انسان‌ را از نطفه‌اي‌ بيرون‌ آورده‌ شده‌ از گل‌ آفريديم‌. پس‌ نطفه‌ سلاله‌ است‌ و فرزند سليل‌ و نيز به‌ فرزند هم‌ سلاله‌ اطلاق‌ مي‌شود.
	سوره مؤمنون آيه  13
‏متن آيه : ‏
‏ ثُمَّ جَعَلْنَاهُ نُطْفَةً فِي قَرَارٍ مَّكِينٍ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«باز او را» يعني: آدم‌ را، به‌ اعتبار افراد و نسل‌ وي‌ كه‌ همان‌ بني‌ آدم‌اند «نطفه‌اي‌ در قرارگاهي‌ استوار قرار داديم‌» كه‌ همانا رحم‌ است‌.
 
	سوره مؤمنون آيه  14
‏متن آيه : ‏
‏ ثُمَّ خَلَقْنَا النُّطْفَةَ عَلَقَةً فَخَلَقْنَا الْعَلَقَةَ مُضْغَةً فَخَلَقْنَا الْمُضْغَةَ عِظَاماً فَكَسَوْنَا الْعِظَامَ لَحْماً ثُمَّ أَنشَأْنَاهُ خَلْقاً آخَرَ فَتَبَارَكَ اللَّهُ أَحْسَنُ الْخَالِقِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«آن‌گاه‌ آن‌ نطفه‌ را به‌ صورت‌ علقه‌ درآورديم‌» يعني: نطفه‌ سفيد را به‌ خون‌ بسته‌ سرخرنگ‌ مستطيل‌ شكلي‌ متحول‌ كرديم‌ «پس‌ آن‌ خون‌ بسته‌ را به‌ صورت‌ مضغه ‌گردانيديم‌» يعني: به‌ صورت‌ گوشت‌پاره‌اي‌ بدون‌ شكل‌ و هيأت‌ و صورت‌، كه ‌بعد از آن‌ در تطور بعدي‌، آن‌ گوشت‌ پاره‌ بي‌شكل‌ و هيأت‌، به‌ گوشت‌پاره‌اي ‌داراي‌ هيأت‌ و صورت‌ تبديل‌ مي‌شود «پس‌ آن‌ گوشت‌ پاره‌ را استخوانهايي‌ چند ساختيم‌» كه‌ به‌ طرزي‌ محكم‌ و با صلابت‌ و به‌ اشكال‌ مخصوصي‌ به‌ هم‌ وصل‌شده‌اند تا ستوني‌ استوار براي‌ بدن‌ باشند «بعد آن‌ استخوانها را با گوشتي‌ پوشانيديم‌» يعني: بر هر استخواني‌ ـ به‌ همان‌ مقداري‌ كه‌ مناسب‌ و درخور آن ‌است‌ ـ گوشتي‌ رويانيديم‌ «آن‌گاه‌ آفريديم‌ او را به‌ آفرينشي‌ ديگر» يعني: آن‌گاه‌ درجنين‌ ـ بعد از آن‌كه‌ جمادي‌ بيش‌ نبود ـ روح‌ دميديم‌ پس او آفرينشي‌ ديگر شد، داراي‌ تحرك‌ و شنوايي‌ و بينايي‌ و ادراك‌ و ديگر استعدادها و سرانجام‌ با كامل‌ ساختن‌ نيروها