‌ خدا شنواست‌» سخنان‌ بندگانش‌ را «بيناست‌» به‌ آنان‌ و مي‌داند كه‌ چه‌ كسي‌ از آنان‌ شايسته‌ اين‌ گزينش‌ است‌.
	سوره حج آيه  76
‏متن آيه : ‏
‏ يَعْلَمُ مَا بَيْنَ أَيْدِيهِمْ وَمَا خَلْفَهُمْ وَإِلَى اللَّهِ تُرْجَعُ الأمُورُ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«آنچه‌ پيش‌ رويشان‌ است‌ و آنچه‌ پشت‌ سرشان‌ است‌، مي‌داند» يعني: خداوند(ج) آنچه‌ را كه‌ فرستادگانش‌ ـ اعم‌ از فرشتگان‌ و بشر ـ انجام‌ مي‌دهند مي‌داند لذا آن‌ فرستادگان‌ قادر نيستند تا چيزي‌ از پيامهايي‌ را كه‌ به‌ تبليغ‌ آن‌ مأمورند، پنهان‌ كنند چنان‌كه‌ نمي‌توانند آنچه‌ را كه‌ به‌ ابلاغ‌ آن‌ مأمور نشده‌اند، تبليغ‌ كنند. يا مراد اين‌ است: خداوند(ج) آنچه‌ را كه‌ مردم‌ از اعمال‌ خير و شر پيش‌ فرستاده‌اند و آنچه‌ را كه‌ به‌ تأخير افگنده‌اند، مي‌داند «و همه‌ كارها به‌ سوي‌ خدا بازگردانيده‌ مي‌شود» لذا او بر همه‌ چيز محيط و مسلط است‌.
 
	سوره حج آيه  77
‏متن آيه : ‏
‏ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا ارْكَعُوا وَاسْجُدُوا وَاعْبُدُوا رَبَّكُمْ وَافْعَلُوا الْخَيْرَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«اي‌ كساني‌ كه‌ ايمان‌ آورده‌ايد، ركوع‌ و سجده‌ كنيد» يعني: نمازي‌ را كه‌ خداي ‌عزوجل‌ آن‌ را براي‌ شما مشروع‌ گردانيده‌ برپا داريد. در حديث‌ شريف‌ آمده‌ است‌ كه ‌رسول‌ خدا ص فرمودند: «سوره‌ حج‌ به‌ دو سجده‌ فضيلت‌ داده‌ شده‌ است‌ پس‌ هركس‌ در آنها سجده‌ نمي‌كند، آنها را نخواند». ولي‌ احناف‌ و مالكي‌ها برآنند كه‌ اين‌ آيه‌، آيه‌ سجده‌ نيست‌ زيرا پيوستگي‌ سجده‌ به‌ ركوع‌ دليل‌ بر آن‌ است‌ كه‌ مراد از آن‌ سجده‌ نماز مي‌باشد نه‌ سجده‌ تلاوت‌. آنها در باره‌ حديث‌ وارده‌ در اين‌باب‌ نيز گفته‌اند كه: اين‌ حديث‌ ضعيف‌ است‌ و روايتي‌ كه‌ از ابي‌بن‌كعب‌(رض) نقل‌شده‌ است‌، آن‌ را رد مي‌كند زيرا ابي‌بن‌كعب‌(رض) سجده‌هاي‌ تلاوتي‌ را كه‌ ازرسول‌ خدا ص شنيده‌ بود، برشمرد و در سوره‌ حج‌ فقط يك‌ سجده‌ تلاوت‌ را ذكر كرد نه‌ بيشتر از آن‌ را. «و پروردگارتان‌ را بپرستيد» يعني: تمام‌ انواع‌ عباداتي‌ را كه‌خداوند(ج) شما را بدانها امر كرده‌ است‌، به‌جاي‌ آوريد «و كار خير انجام ‌دهيد» يعني: هرآنچه‌ را كه‌ خير است‌ انجام‌ دهيد؛ كه‌ اهم‌ آن‌ اداي‌ فرايض‌ و سپس‌ انجام‌ دادن‌ نوافل‌ مي‌باشد چنان‌كه‌ نفع ‌رساندن‌ به‌ مردم‌، در پيش‌ گرفتن‌ رفتار و اخلاق‌ نيك‌ با ديگران‌ و رعايت‌ صله‌ رحم‌ نيز از بهترين‌ خيرهاست‌ «باشد كه ‌رستگار شويد» به‌ رحمت‌ ورضاي‌ الهي‌ در روز قيامت‌؛ به‌ وسيله‌ انجام ‌دادن‌ اين ‌اوامر.
	سوره حج آيه  78
‏متن آيه : ‏
‏ وَجَاهِدُوا فِي اللَّهِ حَقَّ جِهَادِهِ هُوَ اجْتَبَاكُمْ وَمَا جَعَلَ عَلَيْكُمْ فِي الدِّينِ مِنْ حَرَجٍ مِّلَّةَ أَبِيكُمْ إِبْرَاهِيمَ هُوَ سَمَّاكُمُ الْمُسْلِمينَ مِن قَبْلُ وَفِي هَذَا لِيَكُونَ الرَّسُولُ شَهِيداً عَلَيْكُمْ وَتَكُونُوا شُهَدَاء عَلَى النَّاسِ فَأَقِيمُوا الصَّلَاةَ وَآتُوا الزَّكَاةَ وَاعْتَصِمُوا بِاللَّهِ هُوَ مَوْلَاكُمْ فَنِعْمَ الْمَوْلَى وَنِعْمَ النَّصِيرُ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و در راه‌ خدا جهاد كنيد» جهاد در راه‌ خدا(ج) عبارت‌ است‌ از: به‌كار بردن‌ توان ‌و نيرو در مبارزه‌ عليه‌ دشمن‌، جنگيدن‌ با كفار و دفع‌ كردنشان‌ از بلاد مسلمين‌ و به‌طور كلي‌ به‌جا آوردن‌ هر چيزي‌ كه‌ خداوند متعال‌ مؤمنان‌ را بدان‌ امر يا از آن‌ نهي‌كرده‌ است‌. جهاد بر سه‌ نوع‌ است: جهاد با دشمن‌ آشكار مانند كفار، جهاد با شيطان‌ و جهاد با نفس‌. آري‌! در راه‌ خدا(ج) جهاد كنيد؛ «چنان‌كه‌ حق‌ جهاد اوست‌» يعني: خالصانه‌ براي‌ خدا(ج) جهاد كنيد و در راه‌ او با مال‌، زبان‌ و جانتان ‌به‌ پيكار برخيزيد و در اجراي‌ امر وي‌ از ملامت‌ هيچ‌ ملامتگري‌ نترسيد كه‌ اين‌ است‌ همان‌ حق‌ جهاد «اوست‌ كه‌ شما را» اي‌ مسلمانان‌! «برگزيد» براي‌ دين‌ خود «و در دين‌ هيچ‌ حرجي‌ بر شما قرار نداد» يعني: هيچ‌ دشواري‌ و سختي‌اي‌ برشما قرار نداد و شريعت‌ سهل‌ و آساني‌ را براي‌ شما به‌ عنوان‌ برنامه‌ زندگيتان‌ مشروع‌گردانيد... مثلا براي‌ شما در امر نكاح‌ زنان‌ گرفتن‌ دو، سه‌، چهار زن‌ و حتي‌ زنان ‌بيشتري‌ را به‌ ملك‌ يمين‌ رخصت‌ داد، براي‌ شما رخصت‌ داد كه‌ در سفر نماز را كوتاه‌ و روزه‌ را بخوريد و اگر كسي‌ بيمار يا در حال‌ جنگيدن‌ با كفار است‌، مي‌تواند نماز را به‌ اشاره‌ برگزار كند اگر بر وجه‌ ديگري‌ قادر به‌ اداي‌ آن‌ نيست‌.آري‌! خداوند(ج) با مكلف‌ نكردن‌ شما به‌ تكاليف‌ سنگين‌ و دشوار، بر شما سخت ‌و تنگ‌ نگرفت‌ و با گشودن‌ در توبه‌ و استغفار و كفاره ‌دادن‌ در آنچه‌ كه‌ كفاره‌ وديت‌ و ارش‌ را در آنها مشروع‌ گردانيده‌ و نيز با غير اينها از رخصت‌هاي‌ شرع‌ كه ‌در كتب‌ فقه‌ به‌ تفصيل‌ آمده‌ است‌، براي‌ شما راه‌ خروجي‌ از گناه‌ قرار داد. چنان‌كه‌ رسول‌ اكرم‌ ص در حديث‌ شريف‌ فرموده‌اند: «بعثت‌ بالحنفية‌ السمحة: من‌ به ‌دين‌ حق‌گراي‌ آسان‌ برانگيخته‌ شده‌ام‌».
«آيين‌ پدرتان‌ ابراهيم‌» نيز چنين‌ بوده‌ است‌. يعني: دينتان‌ را به‌ مانند فراخي‌ و وسعت‌ آيين‌ پدرتان‌ ابراهيم‌(ع)، بر شما وسيع‌ گردانيديم‌. اما زجاج‌ در تفسير آن‌ گفته‌ است: «از آيين‌ پدرتان‌ ابراهيم‌(ع) پيروي‌ كنيد». ابراهيم‌(ع) از آن‌ روي‌ پدر مسلمين‌ ناميده‌ شد كه‌ او جد محمد مصطفي‌ ص است‌ و ايشان‌ از حيث‌ اين ‌كه‌ سبب‌ حيات‌ ابدي‌ امت‌ خويش‌ هستند، مانند پدري‌ براي‌ امتشان‌ مي‌باشند. يا ابراهيم‌(ع)از باب‌ تغليب‌ پدر همگي‌ مسلمانان‌ ناميده‌ شد بدان‌ جهت‌ كه‌ اكثريت‌ اعراب‌ از نسل ‌وي‌اند. «او» يعني: خداوند(ج) «شما را پيش‌ از اين‌ مسلمان‌ نام‌ گذاشت‌» دركتابهاي‌ پيشين‌. به‌قولي‌ مراد اين‌ است: ابراهيم‌(ع) بود كه‌ شما را پيش‌ از اين‌مسلمان‌ ناميد؛ با اين‌ دعاي‌ خويش: ﮋﭥ  ﭦ  ﭧ  ﭨ  ﭩﮊ : (و از نسل‌ ما نيز امتي‌ قرار ده‌ كه‌ براي‌ تو مسلمان باشند) «بقره‌ / 128». «و در اين‌ نيز» يعني: در قرآن‌ نيز، شما مسلمان‌ ناميده‌ شده‌ايد «تا اين‌ پيامبر بر شما گواه‌ باشد» با تبليغ‌ ورساندن‌ قرآن‌ «و شما بر مردم‌ گواه‌ باشيد» بر اين‌ كه‌ پيامبرانشان‌ پيامهاي‌ الهي‌ را به ‌آنان‌ رسانده‌اند. يا مراد اين‌ است: تا شما در روز قيامت‌ بر امتهايي‌ كه‌ شريعت ‌خداوند(ج) را به‌ آنها رسانده‌ايد، گواه‌ باشيد «پس‌ نماز را برپا داريد و زكات‌ را بدهيد» تخصيص‌ اين‌ دو فريضه‌ به‌ يادآوري‌، به‌خاطر شرف‌ و فضيلت‌ بسيار آنهاست‌ «و به‌ خدا چنگ‌ زنيد» يعني: او را پناه‌ خويش‌ قرار