
‏متن آيه : ‏
‏ وَاصْطَنَعْتُكَ لِنَفْسِي ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و تو را براي‌ خودم‌ ساختم‌» يعني‌: تو را براي‌ وحي‌ و رسالت‌ و برپاداشت ‌حجتم‌ آماده‌ ساخته‌ و در ميان‌ خود و خلق‌ خويش‌ به‌ سفارت‌ برگزيدم‌.
 
سوره ص آيه  73
‏متن آيه : ‏
‏ فَسَجَدَ الْمَلَائِكَةُ كُلُّهُمْ أَجْمَعُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«پس‌ فرشتگان‌ سجده‌ كردند» يعني‌: پروردگار متعال‌ آدم‌(ع) را آفريد و استوارش‌ پرداخت‌ و در او از روح‌ خويش‌ دميد آن‌گاه‌ فرشتگان‌ براي‌ او سجده‌ كردند «تمامشان‌ همه‌ يكسره» و يكپارچه‌ سجده‌ كردند و هيچ‌ فرشته‌اي‌ از آنان ‌باقي‌ نماند، جز اين‌كه‌ سجده‌ كرد. در (كلهم‌ اجمعون) دو تأكيد است‌ ؛ تأكيد اول‌: (كلهم) براي‌ افاده‌ عموميت‌ و تأكيد دوم‌: (اجمعون) براي‌ افاده‌ اجتماع‌ و يكجا بودن‌ آنها در سجده‌ در يك‌ وقت‌ و يك‌ زمان‌ مي‌باشد.
 
	سوره ص آيه  74
‏متن آيه : ‏
‏ إِلَّا إِبْلِيسَ اسْتَكْبَرَ وَكَانَ مِنْ الْكَافِرِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«جز ابليس» كه‌ متصف‌ به‌ اوصاف‌ فرشتگان‌ و در عداد ايشان‌ بود «كه‌ استكبار ورزيد» يعني‌: از روي‌ جهل‌ به‌ اين‌ حقيقت‌ كه‌ اين‌ سجده‌ در واقع‌ فرمان ‌بردن‌ و طاعت‌ از حق‌ تعالي‌ است‌، از سجده‌ كردن‌ براي‌ آدم‌ سركشي‌ كرد و سر باز زد «و» استكبار وي‌، استكبار كفر بود، بدين‌ جهت‌ بود كه‌: «از كافران‌ شد» با مخالفت‌ و سرپيچي‌ از امر خداأ و سركشي‌ از طاعت‌ وي‌.
 
	سوره ص آيه  75
‏متن آيه : ‏
‏ قَالَ يَا إِبْلِيسُ مَا مَنَعَكَ أَن تَسْجُدَ لِمَا خَلَقْتُ بِيَدَيَّ أَسْتَكْبَرْتَ أَمْ كُنتَ مِنَ الْعَالِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«فرمود» خداوند(ج) «اي‌ ابليس‌! چه‌ چيز تو را باز داشت‌ از اين‌كه‌ براي‌ چيزي‌ كه‌ با دستان‌ خود آفريدم‌ سجده‌ كني‌؟» يعني‌: چه‌ چيز تو را از سجده‌ كردن‌ براي‌ آدم ‌برگرداند و بازداشت‌ در حالي‌كه‌ اين‌ خود من‌ بودم‌ كه‌ با دستان‌ بلاكيف‌ خود بي‌هيچ‌ واسطه‌اي‌ ـ چون‌ پدر و مادر ـ عهده‌دار آفرينش‌ وي‌ شدم‌؟ به‌كار بردن ‌اين‌ تعبير، تشريف‌ و گراميداشتي‌ براي‌ آدم‌ است‌، و گرنه‌ خداوند(ج) عهده‌دار ومتولي‌ امر آفرينش‌ هر مخلوقي‌ است‌.
اين‌ آيه‌ دليل‌ بر بطلان‌ نظريه‌ «تطور» در مورد آفرينش‌ آدم‌(ع) است‌.
 
	سوره ص آيه  76
‏متن آيه : ‏
‏ قَالَ أَنَا خَيْرٌ مِّنْهُ خَلَقْتَنِي مِن نَّارٍ وَخَلَقْتَهُ مِن طِينٍ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«آيا استكبار ورزيدي‌ يا از جمله‌ بلندمرتبگان‌ بودي‌؟» يعني‌: اي‌ ابليس‌! آيا هم‌اكنون‌ از سجده‌ كردن‌ استكبار ورزيدي‌، يا پيوسته‌ از گروهي‌ بوده‌اي‌ كه‌ از اين‌كار تكبر مي‌ورزند؟ يا معني‌ اين‌ است‌: آيا هم‌اكنون‌ ـ بي‌آن‌كه‌ سزاوار آن‌ باشي‌ ـ از سجده‌ كردن‌ ابا ورزيدي‌، يا اين‌كه‌ تو به‌ راستي‌ از متكبران‌ بلندمرتبه‌ ومستحق‌ برتري‌جويي‌ از طاعت‌ خدا هستي‌ و از اين‌رو، از سجده‌ كردن‌ اباورزيدي‌؟ اين‌ استفهام‌ مفيد توبيخ‌ است‌ «گفت‌: من‌ از او بهترم» ابليس‌ لعين‌ درحق‌ خود چنين‌ ادعا كرد كه‌ از آدم‌ بهتر است‌ و اين‌ سخن‌ وي‌ متضمن‌ اين‌ معني‌است‌ كه‌: سجده‌ فاضل‌ براي‌ مفضول‌ نيكو نيست‌. «مرا از آتش‌ آفريده‌اي‌ و او را از گل» و به‌ پندار وي‌، عنصر آتش‌ از عنصر گل‌ برتر بود. البته‌ اين‌ پندارش‌ از جهاتي‌ مردود است‌ كه‌ بيان‌ اين‌ جهات‌، در همين‌ تفسير شريف‌ گذشت‌.
به‌هرحال‌، آنچه‌ مسلم‌ است‌، خداوند(ج) آدم‌(ع) را به‌ شرفي‌ مشرف‌ و به ‌كرامتي‌ مكرم‌ ساخت‌ كه‌ شرف‌ و برتري‌ عناصر به‌ هيچ‌ وجه‌ با آن‌ برابري‌ نمي‌تواند كرد ؛ اين‌ شرف‌ آن‌ است‌ كه‌ خداوند(ج) آدم‌(ع) را به‌دست‌ بلاكيف‌ خويش‌ آفريد و در وي‌ از روحي‌ كه‌ آفريده‌ بود، دميد و به‌ او علم‌ و حكمت‌ عنايت‌ كرد.
 
سوره ص آيه  77
‏متن آيه : ‏
‏ قَالَ فَاخْرُجْ مِنْهَا فَإِنَّكَ رَجِيمٌ ‏
 
‏ترجمه : ‏
خداوند متعال‌ به‌ ابليس‌ «فرمود: پس‌ از آنجا» يعني‌: از بهشت‌، يا از زمره ‌فرشتگان‌ «بيرون‌ شو، كه‌ تو رانده‌ شده‌ هستي» به‌وسيله‌ ستارگان‌ و از هر خير و رحمتي‌ مطرود هستي‌.
 
	سوره ص آيه  78
‏متن آيه : ‏
‏ وَإِنَّ عَلَيْكَ لَعْنَتِي إِلَى يَوْمِ الدِّينِ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و بي‌گمان‌ تا روز جزا لعنت‌ من‌ بر توست» يعني‌: لعنت‌ من‌ بر تو مستمر و هميشگي‌ است‌ ؛ تا آن‌گاه‌ كه‌ دنيا برقرار باشد، سپس‌ در آخرت‌ نيز با انواع‌ عذاب ‌و مجازات‌ و خشم‌ من‌ كه‌ سزاوار توست‌، روبرو مي‌شوي‌ ـ چنان‌كه‌ آيات‌ ديگر مفيد اين‌ معني‌ است‌.
 
	سوره ص آيه  79
‏متن آيه : ‏
‏ قَالَ رَبِّ فَأَنظِرْنِي إِلَى يَوْمِ يُبْعَثُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
ابليس‌ «گفت‌: پروردگارا! پس‌ مرا تا روزي‌ كه‌ مردمان‌ برانگيخته‌ مي‌شوند، مهلت ‌ده» يعني‌: مرا شتابان‌ نميران‌ و به‌ من‌ تا يك‌ نهايتي‌ مهلت‌ ده‌ كه‌ آن‌ نهايت‌، روز برانگيخته ‌شدن‌ آدم‌ و نسل‌ وي‌ بعد از مرگشان‌ است‌.
 
سوره ص آيه  80‏متن آيه : ‏‏ قَالَ فَإِنَّكَ مِنَ الْمُنظَرِينَ ‏
آيه  81‏متن آيه : ‏‏ إِلَى يَوْمِ الْوَقْتِ الْمَعْلُومِ ‏ 
‏ترجمه : ‏
خداوند متعال‌ «فرمود:» پذيرفتم‌ «تو از مهلت‌يافتگاني‌ تا روز معين‌ معلوم» كه ‌من‌ آن‌ را براي‌ فناي‌ خلايق‌ مقدر و معين‌ كرده‌ام‌ و آن‌ وقت‌ دميدن‌ نفخه‌ اول ‌است‌. به‌ قولي‌: دليل‌ اين‌كه‌ ابليس‌ تا روز رستاخيز مهلت‌ خواست‌، اين‌ بود كه‌ از مرگ‌ نجات‌ يابد زيرا اگر او تا روز رستاخيز مهلت‌ مي‌يافت‌، نمي‌مرد پس ‌خداوند متعال‌ او را مهلت‌ داد اما نه‌ تا روز رستاخيز بلكه‌ تا روز «صعق‌» كه‌ روز مرگ‌ همه‌ مخلوقات‌ است‌.سوره ص آيه  82
‏متن آيه : ‏
‏ قَالَ فَبِعِزَّتِكَ لَأُغْوِيَنَّهُمْ أَجْمَعِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«گفت» ابليس‌ «پس‌ به‌ عزتت‌ سوگند كه‌ البته‌ آنان‌ را همه‌ يكجا از راه‌ به‌ در مي‌برم» به‌ اين‌ ترتيب‌، او به‌ عزت‌ خداوند(ج) سوگند خورد كه‌ همه‌ فرزندان ‌آدم‌(ع) را ـ با آراستن‌ شهوات‌ و درافگندنشان‌ در شبهات‌ ـ گمراه‌ مي‌سازد.
 
	سوره ص آيه  83
‏متن آيه : ‏
‏ إِلَّا عِبَادَكَ مِنْهُمُ الْمُخْلَصِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«جز بندگان‌ خالص‌كرده‌ تو از آنان‌ را» يعني‌: كساني‌ كه‌ تو آنان‌ را براي‌ طاعت‌ خويش‌ خالص‌ گردانيده‌ و ايشان‌ را از من‌ شيطان‌ رجيم‌ در پناه‌ عصمت‌ خويش‌ قرار داده‌اي‌، به‌طوري‌ كه‌ من‌ بر گمراه‌سازي‌ و اغواي‌ ايشان‌ قادر نيستم‌.
 
سوره طه آيه  42
‏متن آيه : ‏
‏ اذْهَبْ أَنتَ وَأَخُوكَ بِآيَاتِي وَلَا تَنِيَا فِي ذِكْرِي ‏
 
‏ترجمه : ‏
«برو تو و برادرت‌ با آيات‌ من‌» يعني‌: تو و برادرت‌ هارون‌ به‌ ميان‌ مردم‌ برويد و حجت‌ها، برهانها و معجزاتي‌ كه‌ آنها را نشانه‌اي‌ بر ص