 دهم‌ كه‌ در دوزخ‌ چه‌ جايگاهي‌ دارد؟.
	سوره صافات آيه  55
‏متن آيه : ‏
‏ فَاطَّلَعَ فَرَآهُ فِي سَوَاء الْجَحِيمِ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«پس‌ درنگريست» آن‌ شخص‌ مؤمن‌ «و آن‌ همنشين‌ خود را در ميانه‌ دوزخ ‌ديد».
 
	سوره صافات آيه  56
‏متن آيه : ‏
‏ قَالَ تَاللَّهِ إِنْ كِدتَّ لَتُرْدِينِ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«گفت» آن‌ شخص‌ مؤمن‌ از باب‌ سرزنش‌ به‌ او: «سوگند به‌ خدا كه‌ نزديك‌ بود مرا به‌ نابودي‌ بكشاني» با گمراه‌سازي‌ و اغواي‌ خويش‌، چنانچه‌ از تو اطاعت ‌مي‌كردم‌. به‌قولي‌ معني‌ اين‌ است‌: نزديك‌ بود مرا به‌ دوزخ‌ درافگني‌.
 
	سوره طه آيه  21
‏متن آيه : ‏
‏ قَالَ خُذْهَا وَلَا تَخَفْ سَنُعِيدُهَا سِيرَتَهَا الْأُولَى ‏
 
‏ترجمه : ‏
«فرمود» خداي‌ سبحان‌ به‌ موسي‌: «آن‌ را بگير و نترس‌، به‌ زودي‌ آن‌ را به‌ حال ‌نخستين‌ آن‌ بازخواهيم‌ گردانيد» بعد از آن‌كه‌ تو آن‌ را بگيري‌.
 
	سوره صافات آيه  57
‏متن آيه : ‏
‏ وَلَوْلَا نِعْمَةُ رَبِّي لَكُنتُ مِنَ الْمُحْضَرِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و اگر نعمت‌ پروردگارم‌ نبود، هرآينه‌ من‌ نيز از احضارشدگان‌ بودم» يعني‌: اگر نبود رحمت‌ پروردگار و انعام‌ وي‌ بر من‌؛ با مفتخر ساختنم‌ به‌ اسلام‌، هدايت‌ نمودنم ‌به‌سوي‌ حق‌ و درپناه‌ ماندنم‌ از گمراهي‌، قطعا من‌ هم‌ با تو از احضارشدگان‌ در دوزخ‌ بودم‌.
 
	سوره صافات آيه  58
‏متن آيه : ‏
‏ أَفَمَا نَحْنُ بِمَيِّتِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
سپس‌ آن‌ شخص‌ مؤمن‌ به‌ گفت‌وگو با همنشينان‌ بهشتي‌ خود بازگشته‌ و از روي ‌شوق‌ مي‌گويد: «آيا ما ديگر نمي‌ميريم» و جاودانه‌ در ناز و نعمت‌ و نوازش‌ بهشت‌ قرار داريم‌؟.
 
	سوره صافات آيه  59
‏متن آيه : ‏
‏ إِلَّا مَوْتَتَنَا الْأُولَى وَمَا نَحْنُ بِمُعَذَّبِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«جز همان‌ مرگ‌ نخستين‌ خود» كه‌ در دنيا بود؟ «و ما هرگز عذاب‌ نخواهيم ‌شد» چنان‌كه‌ كفار عذاب‌ مي‌شوند؟ اين‌ سخن‌ شخص‌ مؤمن‌ از روي‌ بهجت‌ و شادماني‌ و از سر غرور و خوشحالي‌ به‌ نعمت‌هاي‌ انقطاع‌ ناپذير بهشتي‌ و جاودانگي‌اي‌ است‌ كه‌ خداي‌ عزوجل‌ بر ايشان‌ در بهشت‌ انعام‌ كرده‌ است‌. البته‌ او اين‌ سخن‌ را چنان‌ مي‌گويد تا آن‌ همنشين‌ كافرش‌ در دوزخ‌ بشنود و روحا بر عذابش‌ افزوده‌ شود.
 
	سوره صافات آيه  60
‏متن آيه : ‏
‏ إِنَّ هَذَا لَهُوَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«راستي‌ كه‌ اين‌ همان‌ رستگاري‌ بزرگ‌ است» يعني‌: اين‌ نعمتهاي‌ پايدار و اين‌ ماندگار بودن‌ هميشه‌ در بهشت‌، همانا رستگاري‌ بزرگي‌ است‌ كه‌ هرگز نمي‌توان ‌براي‌ آن‌ حد و مقداري‌ شناخت‌ و به‌ توصيف‌ آن‌ احاطه‌ كرد. همچنين‌ محمتل‌است‌ كه‌ اين‌ سخن‌ از كلام‌ خداي‌ سبحان‌ ـ در تأييد آنچه‌ كه‌ بهشتيان‌ مي‌گويند ـ باشد.
 
	سوره صافات آيه  61
‏متن آيه : ‏
‏ لِمِثْلِ هَذَا فَلْيَعْمَلْ الْعَامِلُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
بعد از آن‌كه‌ خداوند(ج) حال‌ اهل‌ بهشت‌ و رستگاريشان‌ را براي‌ ما حكايت ‌كرد، اينك‌ ما را به‌سوي‌ انجام‌ عمل‌ صالح‌ برمي‌انگيزد: «براي‌ چنين‌ پاداشي‌، بايد عمل‌كنندگان‌ عمل‌ كنند» زيرا تجارت‌ سودآور اين‌ است‌، نه‌ عمل‌ براي‌ دنياي ‌زوال‌پذير و ناپايدار.
 
	سوره صافات آيه  62
‏متن آيه : ‏
‏ أَذَلِكَ خَيْرٌ نُّزُلاً أَمْ شَجَرَةُ الزَّقُّومِ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«آيا از نظر ميهماني‌ اين‌ بهتر است‌ يا درخت‌ زقوم‌؟» درخت‌ زقوم‌ درختي‌ است‌ كه‌ ميوه‌اي‌ تلخ‌ و بسيار بدمزه‌ دارد و اهل‌ دوزخ‌ به‌ تناول‌ آن‌ مجبور ساخته‌ شده‌ و به‌سختي‌ آن‌ را مي‌خورند و اين‌ همان‌ ميهماني‌ و ضيافت‌ آنان‌ است‌. نزل‌: آماده‌ كردن‌ غذا و نوشيدني‌ براي‌ پذيرايي‌ از كسي‌ است‌ كه‌ از راه‌ مي‌رسد و در منزل ‌كسي‌ فرود مي‌آيد ؛ چه‌ آن‌ كس‌ ميهمان‌ باشد چه‌ غير وي‌.
 
	سوره صافات آيه  63
‏متن آيه : ‏
‏ إِنَّا جَعَلْنَاهَا فِتْنَةً لِّلظَّالِمِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«در حقيقت‌، ما آن» درخت‌ زقوم‌ «را براي‌ ستمكاران‌ عقوبتي‌ گردانيديم» با اجبارشان‌ بر خوردن‌ آن‌ در دوزخ‌. يا ما آن‌ را مايه‌ آزمون‌ ستمكاران‌ قرار داده‌ايم‌كه‌ وجود آن‌ را در دنيا انكار مي‌كنند، چرا كه‌ گفتند: چگونه‌ در درون‌ آتش ‌درختي‌ مي‌رويد؟! در حالي‌كه‌ مؤمنان‌ از اين‌ آزمون‌ پيروز بيرون‌ آمده‌ و وجود آن‌ را در دوزخ‌ تصديق‌ مي‌كنند.
 
	سوره صافات آيه  64
‏متن آيه : ‏
‏ إِنَّهَا شَجَرَةٌ تَخْرُجُ فِي أَصْلِ الْجَحِيمِ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«آن» درخت‌ زقوم‌ «درختي‌ است‌ كه‌ در قعر جهنم‌ مي‌رويد» و شاخه‌هاي‌ آن ‌به‌سوي‌ دركات‌ دوزخ‌ سر بر مي‌آورد.
البته‌ در دنيا نيز ما اشيايي‌ را مشاهده‌ مي‌كنيم‌ كه‌ قابل‌ احتراق‌ نيستند. پس‌ ذاتي ‌كه‌ بر استقرار جانداران‌ در آتش‌ قادر باشد، بي‌گمان‌ بر آفرينش‌ درخت‌ در آتش‌ و نگهداري‌ آن‌ از سوختن‌، تواناتر است‌.
 
	سوره صافات آيه  65
‏متن آيه : ‏
‏ طَلْعُهَا كَأَنَّهُ رُؤُوسُ الشَّيَاطِينِ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«ميوه‌اش‌ گويي‌ چون‌ كله‌هاي‌ شياطين‌ است» يعني‌: باروبر آن‌ درخت‌، از نهايت ‌زشتي‌ و قباحت‌، گويي‌ در منظر خود همانند كله‌هاي‌ شياطين‌ است‌.
ملاحظه‌ مي‌كنيم‌ كه‌ خداوند(ج) در اين‌ آيه‌، محسوس‌ را به‌ متخيل‌ تشبيه‌ كرده ‌است‌ پس‌ هرچند كه‌ سرهاي‌ شياطين‌ غيرمرئي‌ است‌ اما براي‌ دلالت‌ بر اين‌كه‌ آن ‌ميوه‌ در نهايت‌ زشتي‌ است‌، اين‌ تشبيه‌ به‌كار گرفته‌ شده‌ است‌. اعراب‌، شخص ‌زشت‌صورت‌ را به‌ شيطان‌ و شخص‌ زيباصورت‌ را به‌ فرشته‌ تشبيه‌ مي‌كنند. به‌قولي‌: مراد از «شياطين‌» در اينجا، مارهايي‌ هستند كه‌ بر سر خود تاجي‌ دارند و از زشت‌ترين‌ مارها مي‌باشند.
 
	سوره صافات آيه  66
‏متن آيه : ‏
‏ فَإِنَّهُمْ لَآكِلُونَ مِنْهَا فَمَالِؤُونَ مِنْهَا الْبُطُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«پس‌ دوزخيان‌ حتما از آن» يعني‌: از درخت‌ زقوم‌، يا از ميوه‌ آن‌ «مي‌خورند و شكمها را از آن‌ پر مي‌كنند» يعني‌: به‌ خوردن‌ از آن‌ مجبور ساخته‌ مي‌شوند تا شكمهايشان‌ از آن‌ پر مي‌شود پس‌ غذا و ميوه‌ آنان‌ ـ به‌جاي‌ روزي‌ بهشت‌ ـ اين ‌است‌. در حديث‌ شريف‌ آمده‌ است‌: «از خداوند متعال‌ پروا كنيد به‌ حق‌ پروا داشتن‌ از وي‌ زيرا اگر قطره‌اي‌ از زقوم‌ به‌ درياهاي‌ دنيا بچكد، قطعا زندگي‌ را بر اهل ‌زمين‌ تباه‌ مي‌گرداند پس‌ چگونه‌ است‌ حال‌ كسي‌ كه‌ زقوم‌ غذاي‌ وي‌ باشد؟». اين ‌وصف‌ غذايشان‌ بود. بعد از آن‌، نوشيدني‌شان‌ را به‌ زشت‌تر از آن‌ تشبيه‌ كرده‌ مي‌فرمايد:
 
سوره طه آيه  22
‏متن آيه : ‏
‏ وَاضْمُمْ يَدَكَ إِلَى جَنَاحِكَ تَخْرُجْ بَيْضَاء مِنْ غَيْرِ سُوءٍ آيَةً أُخْر