كٍ (رض) قَالَ: قَالَ رَسُولُ الله (ص): «مَنْ صَلَّى صَلاتَنَا، وَاسْتَقْبَلَ قِبْلَتَنَا، وَأَكَلَ ذَبِيحَتَنَا، فَذَلِكَ الْمُسْلِمُ الَّذِي لَهُ ذِمَّةُ الله وَذِمَّةُ رَسُولِهِ، فَلا تُخْفِرُوا الله فِي ذِمَّتِه». (بخارى:391)
ترجمه: از انس ابن مالك (رض) روايت است كه رسول الله (ص) فرمود: «هر كس مانند ما نماز بخواند و به قبلة ما رو نمايد و ذبيحة ما را بخورد، مسلمان است. و چنين شخصي را خدا و رسول،‏ امان داده اند. پس به كسي كه در امان خدا است خيانت نكنيد».
 
باب (23): خداوند مي فرمايد: مقام ابراهيم را جاي نماز قرار دهيد 
255ـ عَنْ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللهُ عَنْهُمَا: أَنَّه سُئِلَ عَنْ رَجُلٍ طَافَ بِالْبَيْتِ للْعُمْرَةِ، وَلَمْ يَطُفْ بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ، أَيَأْتِي امْرَأَتَهُ؟ فَقَالَ: قَدِمَ النَّبِيُّ (ص) فَطَافَ بِالْبَيْتِ سَبْعًا، وَصَلَّى خَلْفَ الْمَقَامِ رَكْعَتَيْنِ، وَطَافَ بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ، وَقَدْ كَانَ لَكُمْ فِي رَسُولِ الله أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ. (بخارى: 395)
ترجمه: از عبدالله بن عمر رضي الله عنهما سؤال كردند: اگر شخصي به قصد اداي عمره، بيت را طواف نمايد ولي سعي بين صفا و مروه را انجام ندهد، آيا مي تواند با همسرش، همبستري كند؟ (يعني مي‏تواند از احرام عمره خارج شود)؟ جواب داد: رسول ‏الله (ص) كه به مكه تشريف آورد، نخست، بيت را طواف نمود و دو ركعت، نماز طواف، خواند. سپس بين صفا و مروه، سعي نمود. و آنحضرت (ص) بهترين الگو، براي شماست.
256ـ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ رضي الله عنهما، قَالَ: لَمَّا دَخَلَ النَّبِيُّ (ص) الْبَيْتَ، دَعَا فِي نَوَاحِيهِ كُلِّهَا وَلَمْ يُصَلِّ حَتَّى خَرَجَ مِنْهُ، فَلَمَّا خَرَجَ رَكَعَ رَكْعَتَيْنِ فِي قِبَلِ الْكَعْبَةِ، وَقَالَ: «هَذِهِ الْقِبْلَةُ». (بخارى:398)
ترجمه: عبدالله بن عباس رضي الله عنهما مي‏فرمايد: هنگامي كه رسول الله (ص) وارد خانة كعبه ‏(يعني داخل آن ) شد، در چهار گوشة آن، دعا نمود. و لي نماز نخواند. و هنگامي كه از خانة كعبه، بيرون آمد، دو ركعت نماز بسوي كعبه، بجاي آورد و فرمود: «اين است قبله».
 
باب(24): از هر جا بايد رو به قبله نمود
257ـ عَنِ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ رَضِي الله عَنْهُمَا قَالَ: كَانَ رَسُولُ الله  (ص) نَحْوَ بَيْتِ الْمَقْدِسِ سِتَّةَ عَشَرَ أَوْ سَبْعَةَ عَشَرَ شَهْرًا. تَقَدَّمَ وَبَيْنَهُمَا اِخْتِلافٌ فِي اللَّفْظِ. (بخارى:399)
ترجمه: براء ابن عازب (رض) مي گويد: رسول ‏الله (ص) بعد از هجرت به مدينه منوره، حدود شانزده الي هفده ماه به طرف بيت ‏المقدس نماز خواند. (اين حديث، در شمارة 38 گذشت. البته ميان اين حديث و حديث گذشته، اختلاف لفظ، وجود دارد).
 258ـ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ الله قَالَ: كَانَ رَسُولُ الله (ص) يُصَلِّي عَلَى رَاحِلَتِهِ حَيْثُ تَوَجَّهَتْ. فَإِذَا أَرَادَ الْفَرِيضَةَ، نَزَلَ فَاسْتَقْبَلَ الْقِبْلَةَ. (بخارى:400)
ترجمه: جابر ابن عبد الله (رض) مي‏فرمايد: رسول ‏الله (ص) نوافل را بر پشت مركب و به هر طرفي كه آن مي رفت، مي خواند. اما هنگامي كه مي خواست نماز فرض بخواند، پياده مي شد و رو به قبله، نماز مي خواند.
 259ـ عَنْ عَبْدِ الله بْنِ مَسْعُوْدٍ (رض) قَالَ: صَلَّى النَّبِيُّ (ص) قَالَ إِبْرَاهِيمُ الرَّاوِيُّ عَنْ عَلْقَمَةَ الرَّاوِيِّ عَنِ ابْنِ مَسْعُوْدٍ: لا أَدْرِي: زَادَ أَوْ نَقَصَ ـ فَلَمَّا سَلَّمَ قِيلَ لَهُ: يَا رَسُولَ الله، أَحَدَثَ فِي الصَّلاةِ شَيْءٌ؟ قَالَ: «وَمَا ذَاكَ؟» قَالُوا: صَلَّيْتَ كَذَا وَكَذَا، فَثَنَى رِجْلَيْهِ وَاسْتَقْبَلَ الْقِبْلَةَ، وَسَجَدَ سَجْدَتَيْنِ، ثُمَّ سَلَّمَ، فَلَمَّا أَقْبَلَ عَلَيْنَا بِوَجْهِهِ قَال: «إِنَّهُ لَوْ حَدَثَ فِي الصَّلاةِ شَيْءٌ لَنَبَّأْتُكُمْ بِهِ، وَلَكِنْ إِنَّمَا أَنَا بَشَرٌ مِثْلُكُمْ، أَنْسَى كَمَا تَنْسَوْنَ، فَإِذَا نَسِيتُ فَذَكِّرُونِي، وَإِذَا شَكَّ أَحَدُكُمْ فِي صَلاتِهِ فَلْيَتَحَرَّ الصَّوَابَ فَلْيُتِمَّ عَلَيْهِ، ثُمَّ لِيُسَلِّمْ، ثُمَّ يَسْجُدُ سَجْدَتَيْنِ». (بخارى:401)
ترجمه: عبدالله بن مسعود (رض) مي‏گويد: روزي، رسول الله (ص) نماز خواند. ابراهيم به روايت از علقمه، و او به روايت از ابن مسعود (رض) مي گويد: يادم نيست كه رسول الله (ص) از نماز، چيزي كاست يا بر آن، افزود. بعد از اتمام نماز، سؤال كردند: اي پيامبر خدا! آيا چيز تازه اي در نماز رخ داده است؟ رسول ‏الله (ص) فرمود: «مگر شما تغييري در نماز خواندن من مشاهده كرديد»؟ صحابه گفتند: شما اين قدر (پنج) ركعت، خوانديد. رسول ‏الله (ص) پس از شنيدن اين سخن،‏ دو زانو نشست و رو به قبله نمود و دو سجدة سهو بجاي آورد. و پس از سلام، خطاب به حاضران فرمود: «اگر حكم جديدي دربارة نماز نازل مي‏شد، به اطلاع شما مي رساندم. ولي من نيز مانند شما بشر هستم و همانطوري كه شما دچار فراموشي مي شويد، من نيز دچار فراموشي مي‏شوم. بنابر اين، هرگاه من دچار فراموشي شدم، يادآوري كنيد. و اگر كسي از شما در نمازش شك نمود، سعي كند كه صحيح ترين آن را بياد آورد و نمازش را بر اساس آن، كامل كرده، سلام گويد. سپس، دو سجدة سهو، بجاي آورد.
 

باب(25): آنچه در بارة قبله آمده است ونظر كساني كه مي گويند هركس اشتباهاً به سوي قبله نماز نخواند، نمازش را اعاده نكند
260ـ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ (رض) قال: وَافَقْتُ رَبِّي فِي ثَلاثٍ: فَقُلْتُ: يَا رَسُولَ الله لَوِ اتَّخَذْنَا مِنْ مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ مُصَلًّى، فَنَزَلَتْ: (وَاتَّخِذُوا مِنْ مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ مُصَلًّى)، وَآيَةُ الْحِجَابِ، قُلْتُ: يَا رَسُولَ الله لَوْ أَمَرْتَ نِسَاءَكَ أَنْ يَحْتَجِبْنَ، فَإِنَّهُ يُكَلِّمُهُنَّ الْبَرُّ وَالْفَاجِرُ، فَنَزَلَتْ آيَةُ الْحِجَابِ، وَاجْتَمَعَ نِسَاءُ النَّبِيِّ  (ص) فِي الْغَيْرَةِ عَلَيْهِ، فَقُلْتُ لَهُنَّ: (عَسَى رَبُّهُ إِنْ طَلَّقَكُنَّ أَنْ يُبَدِّلَهُ أَزْوَاجًا خَيْرًا مِنْكُنَّ) فَنَزَلَتْ هَذِهِ الآيَةُ. (بخارى:402)
ترجمه: عمر بن خطاب (رض) مي‏گويد: در سه مورد، نظر من با وحي پروردگار موافق گرديد: يكي اينكه گفتم: اي رسول خدا! چقدر خوب است كه در مقام ابراهيم نمازبخوانيم. خداوند اين آيه را نازل كرد: (وَاتَّخِذُوا مِنْ مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ مُصَلًّى). يعني مقام ابراهيم را محل نماز قرار دهيد. دوم اينكه گفتم: اي رسول خدا! چقدر خوب بود كه شما همسران خود را دستور مي داديد تا حجاب نمايند. زيرا انسانهاي خوب و بد با آنان سخن مي‏گويند. آنگاه، آية حجاب نازل شد. سوم، زماني كه همه همسران رسول ‏الله (ص) با وي درگير شدند، من به آنها گفتم: اگر رسول الله (ص) همة شما را طلاق دهد، خداوند متعال همسران بهتري از شما به  او عنايت خواهد فرمود. آنگاه، آية معروفِ (عَسَى رَبُّهُ إِنْ طَلَّقَكُنَّ أَنْ يُبَدِّلَهُ أَزْوَاجًا خَيْرًا م